Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh tại Việt Nam có thẩm quyền quyết định miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai.
Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định miễn, giảm, tạm hoãn đóng Quỹ Phòng chống thiên tai
Doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam có thắc mắc về việc giảm mức đóng Quỹ Phòng chống thiên tai? Việc nắm rõ thẩm quyền và quy trình là vô cùng quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính. Theo quy định hiện hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền quyết định miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai. Trong đó, UBND cấp xã đóng vai trò then chốt trong việc tổng hợp danh sách các đối tượng đủ điều kiện và trình lên cấp tỉnh xem xét. Quy định này được cập nhật theo các văn bản pháp luật mới nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đóng góp quỹ trên toàn quốc.
Chi tiết quy định về thẩm quyền và căn cứ pháp lý
Thẩm quyền quyết định miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 78/2021/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 78/2021/N)Đ-CP, đã được sửa đổi bởi khoản 5 Điều 22 Nghị định 53/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 53/2026/N)Đ-CP. Theo đó, quy trình và trách nhiệm được phân định rõ ràng như sau:
- Trách nhiệm của UBND cấp xã: Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổng hợp danh sách các đối tượng được quy định tại điểm i, điểm k khoản 1 và khoản 2 Điều 13 Nghị định 78/2021/NĐ-CP. Sau khi tổng hợp, danh sách này sẽ được trình lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét.
- Thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là người có thẩm quyền cuối cùng quyết định việc miễn, giảm hoặc tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai.
- Thời gian tạm hoãn: Thời gian tạm hoãn đóng góp Quỹ cấp tỉnh có thể kéo dài từ 06 tháng đến 01 năm.
- Thời điểm xét duyệt: Việc xét miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ cấp tỉnh của địa phương được tiến hành mỗi năm một lần, vào thời điểm giao chỉ tiêu kế hoạch thu Quỹ cấp tỉnh.
- Trường hợp đặc biệt: Đối với các trường hợp miễn, giảm, tạm hoãn do thiệt hại thiên tai hoặc dịch bệnh, tổ chức, cá nhân phải báo cáo thiệt hại và đề xuất chính quyền địa phương (UBND cấp xã) để tổng hợp gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét.
- Xử lý số tiền đã nộp: Trường hợp đối tượng đã đóng góp tiền vào Quỹ cấp tỉnh nhưng sau đó được xét miễn, giảm, tạm hoãn, số tiền đã nộp sẽ được trừ vào số tiền đóng góp của năm sau.
Bên cạnh đó, khoản 7 Điều 18 Nghị định 131/2025/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 131/2025/N)Đ-CP cũng tái khẳng định thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc tổng hợp danh sách các đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai để trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
Đặc biệt, Công văn 4764/GLA-QLDN2 năm 2026 của Thuế tỉnh Gia Lai đã làm rõ rằng việc xem xét, xác định đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, và không thuộc thẩm quyền của cơ quan Thuế.
Các bước doanh nghiệp và cá nhân cần thực hiện để đề nghị miễn, giảm, tạm hoãn
Để đề nghị miễn, giảm hoặc tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai theo quy định pháp luật Việt Nam, các tổ chức và cá nhân cần thực hiện các bước sau:
- Xác định đối tượng đủ điều kiện: Đầu tiên, doanh nghiệp hoặc cá nhân cần rà soát xem mình có thuộc các đối tượng được quy định tại điểm i, điểm k khoản 1 và khoản 2 Điều 13 Nghị định 78/2021/NĐ-CP hay không.
- Chuẩn bị hồ sơ đề xuất: Tùy thuộc vào lý do đề nghị (ví dụ: thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh), cần chuẩn bị các tài liệu chứng minh thiệt hại và văn bản đề xuất miễn, giảm, tạm hoãn.
- Nộp hồ sơ cho UBND cấp xã: Gửi toàn bộ hồ sơ và đề xuất đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đơn vị hoặc cá nhân cư trú/hoạt động.
- UBND cấp xã tổng hợp và trình: Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ có trách nhiệm tổng hợp danh sách các đối tượng đủ điều kiện và hồ sơ liên quan, sau đó trình lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét và ra quyết định.
- Chờ quyết định và thực hiện: Sau khi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định, doanh nghiệp hoặc cá nhân sẽ thực hiện theo nội dung quyết định đó. Nếu được chấp thuận miễn, giảm, tạm hoãn và đã nộp tiền, số tiền đã nộp sẽ được trừ vào nghĩa vụ đóng góp của năm sau.
Mức phạt vi phạm hành chính khi trốn đóng Quỹ Phòng chống thiên tai và điểm dễ sai sót
Hành vi không đóng hoặc trốn đóng Quỹ Phòng chống thiên tai sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam. Căn cứ khoản 1 Điều 17 Nghị định 03/2022/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 03/2022/N)Đ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi không đóng Quỹ Phòng chống thiên tai được quy định cụ thể như sau:
| Số tiền không đóng Quỹ | Mức phạt cá nhân (VNĐ) | Mức phạt tổ chức (VNĐ) |
|---|---|---|
| Dưới 300.000 | 300.000 – 500.000 | 600.000 – 1.000.000 |
| Từ 300.000 đến dưới 500.000 | 500.000 – 1.000.000 | 1.000.000 – 2.000.000 |
| Từ 500.000 đến dưới 3.000.000 | 1.000.000 – 3.000.000 | 2.000.000 – 6.000.000 |
| Từ 3.000.000 đến dưới 5.000.000 | 3.000.000 – 5.000.000 | 6.000.000 – 10.000.000 |
| Từ 5.000.000 đến dưới 10.000.000 | 5.000.000 – 8.000.000 | 10.000.000 – 16.000.000 |
| Từ 10.000.000 đến dưới 20.000.000 | 8.000.000 – 12.000.000 | 16.000.000 – 24.000.000 |
| Từ 20.000.000 đến dưới 40.000.000 | 12.000.000 – 20.000.000 | 24.000.000 – 40.000.000 |
| Từ 40.000.000 đến dưới 60.000.000 | 20.000.000 – 30.000.000 | 40.000.000 – 60.000.000 |
| Từ 60.000.000 đến dưới 80.000.000 | 30.000.000 – 40.000.000 | 60.000.000 – 80.000.000 |
| Từ 80.000.000 đến 100.000.000 | 40.000.000 – 50.000.000 | 80.000.000 – 100.000.000 |
Cần lưu ý rằng, theo khoản 2 và khoản 3 Điều 6 Nghị định 03/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm hành chính áp dụng cho tổ chức sẽ bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm. Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc phải đóng đủ số tiền Quỹ Phòng chống thiên tai còn thiếu.
Điểm dễ sai sót:
- Nhầm lẫn thẩm quyền: Nhiều doanh nghiệp và cá nhân có thể nhầm lẫn rằng cơ quan thuế là nơi giải quyết các vấn đề liên quan đến miễn, giảm Quỹ Phòng chống thiên tai, trong khi thẩm quyền thực tế thuộc về UBND cấp xã và Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
- Không nắm rõ đối tượng: Không xác định chính xác mình có thuộc đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn hay không, dẫn đến việc bỏ lỡ quyền lợi hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ.
- Bỏ qua báo cáo thiệt hại: Trong trường hợp bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, việc không kịp thời báo cáo và đề xuất với chính quyền địa phương có thể khiến doanh nghiệp mất cơ hội được xem xét miễn, giảm.
Tiền nộp phạt có được trừ khi tính thuế TNDN không?
Theo điểm b khoản 2 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế bao gồm “Khoản tiền phạt do vi phạm hành chính”. Do đó, khoản tiền nộp phạt do không đóng Quỹ Phòng chống thiên tai được coi là khoản tiền phạt do vi phạm hành chính và không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của doanh nghiệp tại Việt Nam.
| Thuật ngữ | Term | Căn cứ pháp lý |
|---|---|---|
| Quỹ Phòng chống thiên tai | Disaster Prevention Fund | Nghị định 78/2021/NĐ-CP |
| Ủy ban nhân dân | People’s Committee | Luật Tổ chức chính quyền địa phương |
| Thuế thu nhập doanh nghiệp | Corporate Income Tax (CIT) | Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 |
Câu hỏi thường gặp về Quỹ Phòng chống thiên tai
Doanh nghiệp bị thiệt hại do thiên tai có tự động được miễn giảm đóng Quỹ Phòng chống thiên tai không?
Không. Theo khoản 3 Điều 14 Nghị định 78/2021/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp bị thiệt hại do thiên tai hoặc dịch bệnh, doanh nghiệp phải chủ động báo cáo thiệt hại và đề xuất chính quyền địa phương (UBND cấp xã) để tổng hợp và gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn, giảm, tạm hoãn. Việc này không diễn ra tự động mà cần có sự chủ động từ phía doanh nghiệp.
Nếu đã nộp tiền vào Quỹ Phòng chống thiên tai nhưng sau đó được xét miễn giảm, số tiền đó sẽ được xử lý như thế nào?
Theo khoản 3 Điều 14 Nghị định 78/2021/NĐ-CP, nếu đối tượng đã đóng góp tiền vào Quỹ cấp tỉnh và sau đó được xét miễn, giảm, tạm hoãn, số tiền đã nộp sẽ được trừ vào số tiền đóng góp của năm sau. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi cho các tổ chức, cá nhân đã thực hiện nghĩa vụ nhưng sau đó đủ điều kiện được hưởng chính sách ưu đãi.
Cơ quan thuế có thẩm quyền quyết định miễn, giảm đóng Quỹ Phòng chống thiên tai không?
Không. Theo Công văn 4764/GLA-QLDN2 năm 2026 của Thuế tỉnh Gia Lai và các quy định tại Nghị định 78/2021/NĐ-CP, thẩm quyền xem xét, xác định đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai thuộc về Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, không thuộc thẩm quyền của cơ quan Thuế tại Việt Nam. Doanh nghiệp cần liên hệ đúng cơ quan để được hỗ trợ.
Hành động cần làm ngay để tuân thủ quy định về Quỹ Phòng chống thiên tai
Để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định pháp luật về Quỹ Phòng chống thiên tai tại Việt Nam, các doanh nghiệp và cá nhân cần thực hiện ngay các hành động sau:
- Rà soát nghĩa vụ đóng góp: Kiểm tra lại nghĩa vụ đóng góp Quỹ Phòng chống thiên tai của đơn vị mình, đảm bảo đã nắm rõ mức đóng và thời hạn theo quy định hiện hành.
- Nắm rõ quy trình miễn, giảm, tạm hoãn: Tìm hiểu kỹ các điều kiện và quy trình để đề nghị miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp theo Nghị định 78/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
- Chủ động báo cáo khi có thiệt hại: Trong trường hợp có thiệt hại do thiên tai hoặc dịch bệnh, cần chủ động liên hệ và báo cáo kịp thời với UBND cấp xã để được hướng dẫn và tổng hợp hồ sơ đề xuất.
- Tuân thủ để tránh phạt: Đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn và mức đóng góp để tránh các mức phạt hành chính đáng kể, đồng thời lưu ý rằng các khoản phạt này không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ tư vấn chi tiết về các quy định liên quan đến Quỹ Phòng chống thiên tai hoặc các vấn đề thuế, kế toán khác tại Việt Nam, ANC Việt Nam có thể cung cấp giải pháp chuyên nghiệp.
💬 Cần tư vấn về chủ đề này?
Đội ngũ ANC Việt Nam — 10 năm tư vấn thuế & kế toán cho hàng nghìn doanh nghiệp — sẵn sàng rà soát chứng từ, hạch toán và hồ sơ khai thuế cho trường hợp cụ thể của bạn.
Hoặc inbox Facebook ANC Việt Nam — phản hồi trong giờ hành chính.
— 15 điểm rà soát trước khi nộp quyết toán TNDN & GTGT (PDF 1 trang)