Hướng dẫn hạch toán nhập khẩu hàng hóa 2025: 5 bước chi tiết cho doanh nghiệp

Ban biên tập ANC · Đăng ngày 15/10/2026

Bài viết hướng dẫn chi tiết cách hạch toán nhập khẩu hàng hóa vào kho doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025, bao gồm chuẩn bị chứng từ, các bút toán kế toán, xử lý thuế

Tại sao hạch toán nhập khẩu hàng hóa đúng quy định lại quan trọng?

Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa mà không hạch toán đúng theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 99/2025/TT-BTC) có thể gặp rủi ro bị xử phạt từ 5.000.000 đến 20.000.000 đồng và gây sai lệch báo cáo tài chính. Ai là người chịu trách nhiệm? Chủ doanh nghiệp, kế toán trưởng và người thực hiện bút toán đều phải nắm rõ quy trình để tránh các hậu quả tài chính và pháp lý.

Chuẩn bị chứng từ và điều kiện cần có khi nhập khẩu hàng hóa

• Hóa đơn thương mại (invoice) gốc.
• Phiếu nhập kho (phiếu nhập kho nội bộ).
• Văn bản hải quan: tờ khai hải quan, giấy chứng nhận xuất xứ.
• Chứng từ thuế GTGT (nếu có).
• Hợp đồng mua bán, biên bản thanh toán (đối với thanh toán bằng ngoại tệ).
• Biên bản kiểm kê kho (đối với hàng nhập khẩu qua ủy thác).

Quy trình hạch toán nhập khẩu hàng hóa vào tài khoản 156

1. Ghi nhận hàng hóa mua về nhập kho (không phải nhập khẩu):

   Debit (Nợ) TK 156 – Hàng hóa (chi tiết hàng hóa mua vào).
   Debit TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (1331) nếu có.
   Credit (Có) các tài khoản thanh toán như TK 111, 112, 141, 331… theo tổng giá thanh toán.

2. Ghi nhận nhập khẩu hàng hóa:

   Debit TK 156 – Hàng hóa.
   Credit TK 331 – Phải trả cho người bán (giá FOB + chi phí vận chuyển).
   Credit TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (33312) nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.
   Credit TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có).
   Credit TK 3333 – Thuế xuất, nhập khẩu (chi tiết thuế nhập khẩu).
   Credit TK 33381 – Thuế bảo vệ môi trường (nếu có).

3. Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ:

   Debit TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ.
   Credit TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (33312).

4. Ghi nhận ứng trước bằng ngoại tệ:

   Phần giá trị hàng mua tương ứng với số tiền ứng trước được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ứng trước.
   Phần còn lại (chưa trả) được ghi nhận theo tỷ giá tại thời điểm nhận hàng.

5. Hàng hóa nhập khẩu theo hình thức ủy thác:

   Thực hiện bút toán theo tài khoản 331 – Phải trả cho người bán, không ghi nhận vào TK 156 ở bên nhận ủy thác.

Chi phí, thuế và mức phạt khi không tuân thủ quy định tài khoản 156

Câu hỏi thường gặp

Làm sao xác định được phần thuế GTGT có thể khấu trừ khi nhập khẩu?

Theo Thông tư 99/2025, nếu hàng nhập khẩu được sử dụng cho hoạt động chịu thuế GTGT, doanh nghiệp có thể khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Khi khấu trừ, ghi Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ và Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp.

Trong trường hợp thanh toán một phần bằng ngoại tệ, tỷ giá nào được áp dụng?

Phần giá trị hàng mua tương ứng với số tiền đã ứng trước được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ứng trước. Phần còn lại (chưa trả) được ghi nhận theo tỷ giá tại thời điểm nhận hàng, theo quy định tại Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.

Nếu doanh nghiệp không ghi nhận chi phí bảo hiểm và vận chuyển vào giá gốc, hậu quả là gì?

Không bao gồm các chi phí này sẽ vi phạm nguyên tắc giá gốc theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02, dẫn đến việc báo cáo giá vốn hàng bán không chính xác và có thể bị xử phạt theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP (phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 VNĐ cho cá nhân, gấp đôi cho tổ chức).

Tóm tắt và bước tiếp theo

Việc hạch toán nhập khẩu hàng hóa theo Thông tư 99/2025 yêu cầu chuẩn bị đầy đủ chứng từ, thực hiện các bút toán đúng tài khoản (156, 133, 331, 3331, 3332, 3333, 33381) và tính toán đúng thuế GTGT, thuế nhập khẩu. Đảm bảo tuân thủ sẽ giúp doanh nghiệp tránh mức phạt lên tới 20.000.000 VNĐ và duy trì báo cáo tài chính minh bạch. Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ chi tiết trong việc áp dụng Thông tư 99/2025, ANC Việt Nam sẵn sàng tư vấn qua hotline 0942597477.