🎧 Nghe bài viết
Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết giảm thuế TNCN và TNDN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.
Vì sao giảm thuế TNCN, TNDN 2026 lại quan trọng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp?
Ngày 29/10/2026, Phó Thủ tướng ký Nghị định 398/2026/NĐ-CP (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 398/2026/NĐ-CP) để chi tiết hoá Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và Thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Đối với hơn 1,2 triệu hộ kinh doanh (HKD) và cá nhân kinh doanh (CNKD) cùng hàng ngàn doanh nghiệp tại Việt Nam, việc nắm rõ quy định sẽ giúp giảm chi phí thuế, tránh vi phạm và duy trì lợi nhuận.
Điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị để hưởng giảm thuế TNCN, TNDN
- Đối tượng: HKD, CNKD và doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế trong năm 2026.
- Hồ sơ khai giảm thuế gồm các mẫu sau (theo Phụ lục Nghị định 398/2026/NĐ-CP):
- Mẫu số 01: Giảm thuế TNCN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (kèm tờ khai TNCN).
- Mẫu số 02: Giảm thuế TNCN cho tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay (kèm tờ khai TNCN).
- Mẫu số 03: Điều chỉnh số thuế phải nộp và số thuế được giảm khi doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng (kèm tờ khai 01/CNKD, 01/BDS).
- Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (đối với doanh nghiệp) hoặc giấy chứng nhận đăng ký HKD/CNKD.
- Bảng kê doanh thu, chi phí năm 2026 (đối với doanh thu >3 tỷ đồng).
- Giấy tờ chứng minh đã nộp thuế TNCN/TNDN các kỳ trước (nếu có).
Quy trình thực hiện giảm thuế từng bước
- Kiểm tra điều kiện giảm thuế: Xác định doanh thu năm 2026 và mức thuế đã nộp. Nếu doanh thu < 10 tỷ đồng, áp dụng mẫu 01/02; nếu >10 tỷ đồng, chuẩn bị mẫu 03.
- Chuẩn bị hồ sơ: Hoàn thiện mẫu tương ứng, đính kèm tờ khai TNCN/TNDN, giấy chứng nhận đăng ký và bảng kê doanh thu‑chi phí.
- Nộp hồ sơ: Gửi hồ sơ qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan thuế địa phương.
- Kiểm tra và xác nhận: Cơ quan thuế sẽ xem xét, nếu đủ điều kiện sẽ cấp quyết định giảm thuế và cập nhật trên hệ thống.
- Điều chỉnh tờ khai cuối năm: Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu >3 tỷ đồng, thực hiện chuyển phương pháp tính thuế (xem mục dưới).
Chi phí, thời gian xử lý và lưu ý khi nộp hồ sơ
| Hạng mục | Chi phí (VNĐ) | Thời gian xử lý (ngày) |
|---|---|---|
| Mẫu 01/02 – Nộp giảm thuế | 0 (không thu phí) | 15‑20 ngày làm việc |
| Mẫu 03 – Điều chỉnh thuế khi doanh thu >10 tỷ | 0 (không thu phí) | 20‑25 ngày làm việc |
| Thay đổi phương pháp tính thuế >3 tỷ đồng | 0 (không thu phí) | 10‑15 ngày làm việc |
Quy định tính thuế TNCN cho HKD/CNKD có hai phương pháp (theo Nghị định 68/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-va-quan-ly-thue-doi-voi-ho-kinh-doanh-ca-nhan-kinh-doanh-685358.aspx)‑CP sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-141-2026-ND-CP-sua-doi-Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-ho-ca-nhan-kinh-doanh-703882.aspx)‑CP):
- Phương pháp thuế suất nhân doanh thu: Áp dụng cho doanh thu từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng, thuế suất theo khoản 3 Điều 7 Luật TNCN 109/2025/QH15.
- Phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất: Áp dụng cho doanh thu >3 tỷ đồng hoặc khi doanh nghiệp tự nguyện chọn. Thu nhập tính thuế = doanh thu – chi phí liên quan (theo Điều 5‑6 Nghị định).
Hộ kinh doanh có doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng vào cuối năm 2026 phải chuyển sang phương pháp “thu nhập tính thuế nhân thuế suất” kể từ năm 2027 và duy trì trong 2 năm liên tiếp.
Thuật ngữ chuyên ngành
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Thuế thu nhập cá nhân | Personal Income Tax (PIT) | Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 |
| Thuế thu nhập doanh nghiệp | Corporate Income Tax (CIT) | Luật Thuế TNDN 2024 |
| Hộ kinh doanh | Household Business (HKD) | Nghị định 68/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-va-quan-ly-thue-doi-voi-ho-kinh-doanh-ca-nhan-kinh-doanh-685358.aspx)‑CP |
| Cá nhân kinh doanh | Individual Business (CNKD) | Nghị định 68/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-va-quan-ly-thue-doi-voi-ho-kinh-doanh-ca-nhan-kinh-doanh-685358.aspx)‑CP |
Câu hỏi thường gặp về giảm thuế TNCN, TNDN 2026
1. Hộ kinh doanh có doanh thu 3,2 tỷ đồng phải nộp thuế như thế nào?
Theo khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-va-quan-ly-thue-doi-voi-ho-kinh-doanh-ca-nhan-kinh-doanh-685358.aspx)‑CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-141-2026-ND-CP-sua-doi-Nghi-dinh-68-2026-ND-CP-chinh-sach-thue-ho-ca-nhan-kinh-doanh-703882.aspx)‑CP), từ năm 2027 hộ kinh doanh phải chuyển sang phương pháp tính thuế “thu nhập tính thuế nhân thuế suất”. Thu nhập tính thuế = doanh thu – chi phí hợp lý, sau đó áp dụng thuế suất quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật TNCN 109/2025/QH15.
2. Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ có được gia hạn thời hạn nộp thuế 2026 không?
Đúng. Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 245/2026/NĐ (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 245/2026/NĐ)‑CP, doanh nghiệp nhỏ và siêu