🎧 Nghe bài viết
Doanh nghiệp xác định đơn vị tiền tệ dựa vào ảnh hưởng tới giá bán và chi phí, sử dụng danh mục 21 loại tiền tệ theo Quyết định 1233/QĐ-CT 2026 trên hóa đơn, và
Doanh nghiệp cần xác định đơn vị tiền tệ nào trong kế toán? – Câu hỏi mà mọi kế toán viên đang quan tâm
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng tăng, việc lựa chọn đúng đơn vị tiền tệ (functional currency) ảnh hưởng trực tiếp đến báo cáo tài chính và thuế. Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 99/2025/TT-BTC (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 99/2025/TT-BTC), doanh nghiệp phải căn cứ vào hai yếu tố chính để quyết định.

- Yếu tố 1: Đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến giá bán hàng hóa, dịch vụ và thường là đơn vị niêm yết giá bán, thanh toán.
- Yếu tố 2: Đơn vị tiền tệ ảnh hưởng chính đến chi phí nhân công, nguyên vật liệu, chi phí sản xuất, kinh doanh và thường là đơn vị thanh toán các chi phí này.
Danh mục 21 loại đơn vị tiền tệ trên hóa đơn theo Quyết định 1233/QĐ-CT 2026
Quyết định 1233/QĐ-CT năm 2026 quy định chi tiết các mã tiền tệ được phép sử dụng trên hóa đơn, chứng từ điện tử và phương thức truyền nhận với cơ quan thuế. Dưới đây là bảng danh mục:
| STT | Mã tiền tệ | Tên đơn vị tiền tệ | Tên thường dùng |
|---|---|---|---|
| 1 | VND | Việt Nam Đồng | Đồng Việt Nam |
| 2 | USD | US DOLLAR | Đô la Mỹ |
| 3 | AUD | AUSTRALIAN DOLLAR | Đô la Úc |
| 4 | CAD | CANADIAN DOLLAR | Đô la Canada |
| 5 | CHF | SWISS FRANC | Franc Thụy Sĩ |
| 6 | CNY | CHINESE YUAN | Nhân dân tệ Trung Quốc |
| 7 | DKK | DANISH KRONE | Krone Đan Mạch |
| 8 | EUR | EURO | Đồng Euro |
| 9 | GBP | UK POUND STERLING | Bảng Anh |
| 10 | HKD | HONG KONG DOLLAR | Đô la Hồng Kông |
| 11 | INR | INDIAN RUPEE | Rupee Ấn Độ |
| 12 | JPY | JAPANESE YEN | Yên Nhật |
| 13 | KRW | KOREAN WON | Won Hàn Quốc |
| 14 | KWD | KUWAITI DINAR | Dinar Kuwait |
| 15 | MYR | MALAYSIAN RINGGIT | Ringgit Malaysia |
| 16 | NOK | NORWEGIAN KRONE | Krone Na Uy |
| 17 | RUB | RUSSIAN RUBLE | Rúp Nga |
| 18 | SAR | SAUDI ARABIAN RIYAL | Riyal Ả Rập Xê Út |
| 19 | SEK | SWEDISH KRONA | Krona Thụy Điển |
| 20 | SGD | SINGAPORE DOLLAR | Đô la Singapore |
| 21 | THB | THAI BAHT | Baht Thái |
Xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái khi chuyển đổi đơn vị tiền tệ ghi sổ
Theo khoản 3 Điều 30 Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi doanh nghiệp phát sinh chênh lệch tỷ giá trong quá trình chuyển đổi từ VND sang tiền tệ khác (hoặc ngược lại) và đã phản ánh trên số dư Có hoặc Nợ tài khoản 412 – Chênh lệch đánh giá lại tài sản, doanh nghiệp phải:
- Kết chuyển số dư tài khoản 412 sang tài khoản 421 – Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (tài khoản 4211).
- Trình bày rõ lý do và ảnh hưởng trong Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.
Đối với doanh nghiệp đang thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ, nếu chưa thực hiện sửa chữa khi Thông tư có hiệu lực, doanh nghiệp phải dừng trích trước. Khi sửa chữa thực tế diễn ra, chênh lệch giữa chi phí đã trích và chi phí thực tế sẽ được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh từng kỳ.
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Đơn vị tiền tệ | Functional Currency | Thông tư 99/2025/TT-BTC, khoản 2 Điều 4 |
| Chênh lệch tỷ giá hối đoái | Exchange Rate Difference | Thông tư 99/2025/TT-BTC, khoản 3 Điều 30 |
| Tài khoản 412 | Account 412 – Revaluation Surplus | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
| Tài khoản 4211 | Account 4211 – Undistributed Profit After Tax | Thông tư 99/2025/TT-BTC |
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có thể chọn đồng Euro (EUR) làm đơn vị tiền tệ khi phần lớn giao dịch là xuất khẩu sang EU?
Được, nếu Euro ảnh hưởng chính đến giá bán và chi phí liên quan đến hoạt động xuất khẩu. Doanh nghiệp cần ghi nhận quyết định này trong sổ sách và báo cáo tài chính, căn cứ vào khoản 2 Điều 4 Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Làm sao để ghi nhận chênh lệch tỷ giá phát sinh trong tháng 3 nhưng chưa quyết toán đến cuối năm?
Chênh lệch phải được phản ánh ngay trên tài khoản 412 trong tháng phát sinh, sau đó kết chuyển sang tài khoản 4211 vào cuối kỳ kế toán và giải trình trong bản thuyết minh, theo khoản 3 Điều 30 Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Hóa đơn điện tử có bắt buộc phải sử dụng mã tiền tệ trong danh mục 21 loại không?
Có. Quyết định 1233/QĐ-CT 2026 quy định chỉ các mã tiền tệ trong danh mục trên được chấp nhận trên hóa đơn điện tử. Việc sử dụng mã ngoài danh mục sẽ khiến hóa đơn không hợp lệ và có thể bị từ chối khi nộp cho cơ quan thuế.
Doanh nghiệp cần thực hiện những bước nào ngay hôm nay?
- Ki