🎧 Nghe bài viết
Người nộp thuế bị thiệt hại do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng không đương nhiên được xóa nợ thuế.
Thiệt hại do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh không đương nhiên được xóa nợ thuế
Doanh nghiệp vừa trải qua một trận bão lớn, nhà xưởng ngập nước, hàng hóa hư hỏng nặng — liệu khoản tiền thuế còn nợ có tự động được xóa? Câu trả lời là không. Theo quy định pháp luật Việt Nam, người nộp thuế chỉ được xóa tiền thuế nợ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại khoản 2 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx), áp dụng cho trường hợp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng.
Nói cách khác, thiệt hại thực tế chỉ là điểm khởi đầu. Người nộp thuế tại Việt Nam còn phải chứng minh khoản nợ phát sinh đúng giai đoạn, không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước, đã từng được áp dụng biện pháp hỗ trợ nhưng không thể phục hồi sản xuất, kinh doanh, và có hồ sơ xác nhận thiệt hại hợp lệ.
5 điều kiện xóa tiền thuế nợ theo khoản 2 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx)
Người nộp thuế bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Thiệt hại trực tiếp: bị thiệt hại trực tiếp do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hoặc xác nhận.
- Thời điểm phát sinh khoản nợ: tiền thuế nợ đề nghị xóa phát sinh trước thời điểm hoặc trong thời gian xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, và đến thời điểm đề nghị xóa nợ, người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước.
- Đã được hỗ trợ nhưng không phục hồi được: người nộp thuế đã được cơ quan quản lý thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng biện pháp gia hạn nộp thuế, miễn tiền chậm nộp nhưng không có khả năng phục hồi sản xuất, kinh doanh.
- Hồ sơ hợp lệ: có hồ sơ đề nghị xóa tiền thuế nợ và tài liệu xác nhận giá trị thiệt hại do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định khi xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng.
- Giới hạn số tiền được xóa: số tiền thuế nợ được xóa không vượt quá giá trị thiệt hại do bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng.
Ai có thẩm quyền quyết định xóa tiền thuế nợ?
Theo khoản 4 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx), thẩm quyền xóa tiền thuế nợ được phân cấp theo loại khoản nợ và giá trị tiền thuế nợ:
| Chủ thể có thẩm quyền | Phạm vi/khoản nợ được quyết định xóa | Mức tiền thuế nợ |
|---|---|---|
| Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh | Xóa các khoản nợ phát sinh trên địa bàn: tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền sử dụng khu vực biển, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và tiền chậm nộp phát sinh từ các khoản nợ này đối với các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Quản lý thuế | Không quy định |
| Trưởng Thuế tỉnh, thành phố; Chi cục trưởng Chi cục thuế Doanh nghiệp lớn; Chi cục trưởng Chi cục thuế Thương mại điện tử; Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực; Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu; Chi cục trưởng Chi cục kiểm tra sau thông quan | Xóa nợ đối với người nộp thuế có tiền thuế nợ trên địa bàn, phạm vi quản lý hoặc khoản nợ phát sinh tại cơ quan quản lý thuế, không bao gồm các khoản thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh | Dưới 5.000.000.000 đồng |
| Cục trưởng Cục Thuế, Cục trưởng Cục Hải quan | Xóa nợ đối với người nộp thuế có tiền thuế nợ, không bao gồm các khoản thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh | Từ 5.000.000.000 đồng đến dưới 10.000.000.000 đồng |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính | Xóa nợ đối với người nộp thuế có tiền thuế nợ, không bao gồm các khoản thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh | Từ 10.000.000.000 đồng trở lên |
Có thể thấy, phần lớn hồ sơ của doanh nghiệp Việt Nam sẽ thuộc nhóm dưới 5.000.000.000 đồng, do đó được giải quyết ngay tại cơ quan thuế, hải quan quản lý trực tiếp, trừ các khoản nợ về đất đai, khoáng sản, tài nguyên nước thuộc thẩm quyền Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Thời hạn giải quyết hồ sơ xóa nợ thuế: 10 ngày và 30 ngày
Khoản 5 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx) quy định hai mốc thời gian mà người nộp thuế và cơ quan gửi hồ sơ cần theo dõi:
- Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, cơ quan hoặc người có thẩm quyền đã nhận hồ sơ phải thông báo cho cơ quan đã gửi hồ sơ để hoàn chỉnh nếu hồ sơ chưa đầy đủ.
- Trong 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, người có thẩm quyền phải ra quyết định xóa tiền thuế nợ cho cơ quan đã gửi hồ sơ.
4 điểm dễ sai khi đề nghị xóa nợ thuế do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh
- Nhầm thiệt hại là đủ điều kiện: chỉ có thiệt hại trực tiếp mà chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hoặc xác nhận thì chưa thể đề nghị xóa nợ.
- Bỏ qua điều kiện đã được hỗ trợ: việc đã được gia hạn nộp thuế, miễn tiền chậm nộp nhưng vẫn không có khả năng phục hồi sản xuất, kinh doanh là điều kiện bắt buộc, không phải yếu tố “được cộng thêm”.
- Thiếu tài liệu xác nhận giá trị thiệt hại: tài liệu này do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định khi xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng.
- Đề nghị xóa cao hơn thiệt hại: số tiền thuế nợ đề nghị xóa không được vượt quá giá trị thiệt hại do bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng. Đây là điều kiện bắt buộc cuối cùng trong nhóm 5 điều kiện tại khoản 2 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx), nên doanh nghiệp cần xác định giá trị thiệt hại trước khi lập hồ sơ.
Doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội cần lưu ý gì?
Trên địa bàn Hà Nội, việc quản lý thuế đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Long Biên hiện do Thuế cơ sở Long Biên (tên cũ là Chi cục Thuế Long Biên), trụ sở tại 453 Nguyễn Văn Linh, thuộc Thuế TP Hà Nội, Chi cục Thuế khu vực I — Cục Thuế, Bộ Tài chính đảm nhiệm. Cơ quan này được tổ chức lại từ ngày 01/03/2025 theo Quyết định 381/QĐ-BTC, do đó khi chuẩn bị hồ sơ, người nộp thuế cần dùng đúng tên cơ quan quản lý hiện hành.
Bên cạnh đó, do hồ sơ xóa tiền thuế nợ phải gửi đến cơ quan quản lý thuế trực tiếp và đúng cấp thẩm quyền, doanh nghiệp tại Long Biên nên xác định ngay từ đầu khoản nợ của mình thuộc mức nào: dưới 5.000.000.000 đồng thuộc thẩm quyền Trưởng Thuế tỉnh, thành phố; từ 5.000.000.000 đồng đến dưới 10.000.000.000 đồng thuộc Cục trưởng Cục Thuế; từ 10.000.000.000 đồng trở lên thuộc Bộ trưởng Bộ Tài chính. Riêng các khoản nợ về đất đai, khoáng sản, tài nguyên nước thì thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh, không phụ thuộc giá trị.
Tóm tắt
Để được xóa tiền thuế nợ do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh có phạm vi rộng, người nộp thuế phải đáp ứng đồng thời 5 điều kiện tại khoản 2 Điều 35 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-252-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-713086.aspx): thiệt hại trực tiếp đã được công bố hoặc xác nhận; khoản nợ phát sinh đúng thời điểm và đến lúc đề nghị xóa không còn khả năng nộp ngân sách; đã được gia hạn nộp thuế, miễn tiền chậm nộp nhưng không phục hồi được sản xuất, kinh doanh; có hồ sơ và tài liệu xác nhận giá trị thiệt hại; và số tiền xóa không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế. Thẩm quyền quyết định phụ thuộc vào loại khoản nợ và mức tiền thuế nợ, với hai mốc thời gian cần theo dõi: 10 ngày làm việc để thông báo hoàn chỉnh hồ sơ và 30 ngày để ra quyết định xóa nợ kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.