Cá nhân cư trú tại Việt Nam có thể tạm thời chưa bị khấu trừ 10% thuế TNCN nếu chỉ có thu nhập thuộc diện khấu trừ này (không hợp đồng hoặc hợp đồng dưới
Tại sao việc hiểu cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN lại quan trọng đối với cá nhân và doanh nghiệp?
- Tại sao việc hiểu cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN lại quan trọng đối với cá nhân và doanh nghiệp?
Bạn có biết, nhiều cá nhân làm việc không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng tại Việt Nam thường phải chịu khấu trừ 10% thuế thu nhập (Income Taxes, IAS 12) cá nhân (TNCN) ngay cả khi tổng thu nhập của họ chưa đến mức phải nộp thuế? Điều này không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền của người lao động mà còn gây ra những thủ tục hoàn thuế không cần thiết vào cuối năm - Để giải quyết vấn đề này, pháp luật thuế Việt Nam đã ban hành quy định cho phép cá nhân lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN
- Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 253/2026/N)Đ-CP, các tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao hoặc các khoản chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng, nếu mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên, phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi chi trả
- Điều kiện cụ thể để cá nhân lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN tại Việt Nam
Để có thể lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN, cá nhân cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây, căn cứ theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Công văn 558/QNI-QLDN2 năm 2026 của Thuế thành phố Quảng Ninh:
Là cá nhân cư trú: Cá nhân phải là cá nhân cư trú theo quy định của pháp luật thuế TNCN tại Việt Nam - Chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế 10%: Cá nhân chỉ được lập cam kết khi thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%
Bạn có biết, nhiều cá nhân làm việc không ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới 3 tháng tại Việt Nam thường phải chịu khấu trừ 10% thuế thu nhập (Income Taxes, IAS 12) cá nhân (TNCN) ngay cả khi tổng thu nhập của họ chưa đến mức phải nộp thuế? Điều này không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền của người lao động mà còn gây ra những thủ tục hoàn thuế không cần thiết vào cuối năm.
Để giải quyết vấn đề này, pháp luật thuế Việt Nam đã ban hành quy định cho phép cá nhân lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN. Việc nắm rõ các điều kiện và quy trình này là vô cùng cần thiết cho cả cá nhân người lao động và các tổ chức, doanh nghiệp trả thu nhập, giúp đảm bảo tuân thủ pháp luật, tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và tránh các rủi ro pháp lý. Đặc biệt, tại các khu vực kinh tế năng động như Long Biên, Hà Nội, nơi có nhiều hoạt động kinh doanh và lao động tự do, việc hiểu rõ quy định này càng trở nên cấp thiết.
Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 253/2026/N)Đ-CP, các tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao hoặc các khoản chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng, nếu mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên, phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi chi trả. Tuy nhiên, nếu cá nhân ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, họ có thể làm cam kết để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế.
Điều kiện cụ thể để cá nhân lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN tại Việt Nam
Để có thể lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN, cá nhân cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây, căn cứ theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Công văn 558/QNI-QLDN2 năm 2026 của Thuế thành phố Quảng Ninh:
- Là cá nhân cư trú: Cá nhân phải là cá nhân cư trú theo quy định của pháp luật thuế TNCN tại Việt Nam.
- Chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế 10%: Cá nhân chỉ được lập cam kết khi thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%. Điều này áp dụng cho các trường hợp sau:
- Cá nhân không ký hợp đồng lao động.
- Cá nhân ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.
- Cá nhân đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng vẫn nhận các khoản tiền lương, thu nhập khác.
- Ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế chưa đến mức phải nộp thuế: Cá nhân phải ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của mình sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ gia cảnh (bao gồm giảm trừ cho bản thân và người phụ thuộc) chưa đến mức phải nộp thuế TNCN.
Nếu đáp ứng đủ các điều kiện trên, cá nhân sẽ lập một bản cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế) và gửi cho tổ chức trả thu nhập. Tổ chức trả thu nhập sẽ căn cứ vào cam kết này để tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN.
Cần lưu ý rằng, quy định về cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế 10% này không áp dụng cho cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên. Đối với những trường hợp này, tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập sẽ thực hiện khấu trừ thuế theo Biểu thuế lũy tiến từng phần, ngay cả khi cá nhân ký hợp đồng tại nhiều nơi.
Quy trình thực hiện cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN từng bước
Quy trình lập và xử lý cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN được thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Cá nhân tự đánh giá điều kiện đủ điều kiện lập cam kết.
Cá nhân cần tự kiểm tra xem mình có phải là cá nhân cư trú, chỉ có thu nhập thuộc diện khấu trừ 10% (không hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng) và ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh có chưa đến mức phải nộp thuế hay không. Việc ước tính này cần được thực hiện cẩn trọng và trung thực.
- Bước 2: Cá nhân lập bản cam kết.
Nếu đủ điều kiện, cá nhân sẽ lập bản cam kết theo mẫu quy định (mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế). Trong bản cam kết, cá nhân phải ghi rõ thông tin cá nhân, cam kết về việc tổng thu nhập chịu thuế sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế và chịu trách nhiệm về nội dung đã cam kết.
- Bước 3: Gửi bản cam kết cho tổ chức trả thu nhập.
Cá nhân nộp bản cam kết đã lập cho tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập cho mình. Đây là căn cứ để tổ chức trả thu nhập thực hiện việc tạm thời chưa khấu trừ thuế.
- Bước 4: Tổ chức trả thu nhập không khấu trừ thuế.
Căn cứ vào bản cam kết hợp lệ của cá nhân, tổ chức trả thu nhập sẽ không thực hiện khấu trừ 10% thuế TNCN khi chi trả thu nhập cho cá nhân đó.
- Bước 5: Tổ chức trả thu nhập tổng hợp và nộp cho cơ quan thuế vào cuối năm.
Kết thúc năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn có trách nhiệm tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân đã nộp cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế. Danh sách này sau đó sẽ được nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Hiểu rõ các loại thu nhập chịu thuế và không chịu thuế TNCN
Để đảm bảo việc ước tính thu nhập chịu thuế được chính xác khi lập cam kết, cá nhân và doanh nghiệp cần nắm vững các quy định về thu nhập chịu thuế và các khoản thu nhập được miễn trừ.
Theo Điều 6 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập chịu thuế của cá nhân bao gồm các loại thu nhập quy định tại các Điều 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 và 16 của Nghị định này, trừ thu nhập được miễn thuế quy định tại Mục 1 Chương III của Nghị định này. Điều này tạo cơ sở để xác định tổng thu nhập chịu thuế trước khi áp dụng các khoản giảm trừ gia cảnh.
Các khoản thu nhập không mang tính chất tiền lương, tiền công không tính thuế TNCN
Trong quá trình xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, cần lưu ý rằng theo khoản 4 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, một số khoản thu nhập không mang tính chất tiền lương, tiền công sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Để có danh mục chi tiết và đầy đủ nhất về các khoản thu nhập này, cá nhân và tổ chức trả thu nhập cần tham khảo trực tiếp văn bản pháp luật hiện hành.
Việc nắm vững các điều kiện và quy trình lập cam kết tạm thời chưa khấu trừ 10% thuế TNCN là chìa khóa giúp cá nhân tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và đảm bảo dòng tiền, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về các quy định thuế TNCN, đặc biệt là tại khu vực Hà Nội, việc tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế là rất cần thiết để tránh những sai sót không đáng có.
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Gian lận | Fraud | ISA 240 |
| Thuế thu nhập | Income Taxes | IAS 12 |
💬 Cần tư vấn về chủ đề này?
Đội ngũ ANC Việt Nam — 10 năm tư vấn thuế & kế toán cho hàng nghìn doanh nghiệp — sẵn sàng rà soát chứng từ, hạch toán và hồ sơ khai thuế cho trường hợp cụ thể của bạn.
Hoặc inbox Facebook ANC Việt Nam — phản hồi trong giờ hành chính.
— 15 điểm rà soát trước khi nộp quyết toán TNDN & GTGT (PDF 1 trang)