Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết 7 trường hợp doanh nghiệp tại Việt Nam phải thực hiện phân bổ các loại thuế như GTGT, TNDN, TNCN, TTĐB, Tài nguyên, Bảo vệ môi trường và lợi nhuận sau thuế.
Chi tiết 07 trường hợp phải phân bổ thuế, khoản thu khác phải nộp theo Nghị định 252/2026 (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 252/2026)?
Việc phân bổ thuế đúng quy định là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh các rủi ro pháp lý và đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định. Đặc biệt, với các doanh nghiệp có hoạt động đa dạng hoặc nhiều chi nhánh, việc xác định nghĩa vụ phân bổ thuế thường gặp nhiều thách thức. Nghị định 252/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 252/2026/N)Đ-CP (sau đây gọi tắt là Nghị định 252) đã ra đời, làm rõ 07 trường hợp cụ thể mà các doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam phải thực hiện phân bổ thuế và các khoản thu khác phải nộp.
Nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt hành chính, truy thu thuế và lãi chậm nộp, mà còn góp phần xây dựng hệ thống quản lý tài chính minh bạch, chính xác. Tại ANC Việt Nam, với đội ngũ chuyên gia thuế và kế toán giàu kinh nghiệm tại Long Biên, Hà Nội, chúng tôi cam kết hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ mọi quy định pháp luật thuế một cách chính xác nhất.
Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, toàn diện về 07 trường hợp phải phân bổ thuế theo Nghị định 252, giúp kế toán viên và chủ doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng, từ đó thực hiện đúng và đủ các nghĩa vụ của mình.
07 trường hợp bắt buộc phải phân bổ thuế và hồ sơ cần chuẩn bị theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP
Căn cứ khoản 2 Điều 15 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, có 07 trường hợp cụ thể mà người nộp thuế (Taxpayer) tại Việt Nam phải thực hiện phân bổ thuế (Tax Allocation) và các khoản thu khác phải nộp. Việc xác định đúng các trường hợp này là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.
1. Phân bổ thuế giá trị gia tăng (Value Added Tax, VAT) phải nộp
Thuế giá trị gia tăng (VAT) là một loại thuế gián thu đánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Việc phân bổ VAT áp dụng cho các trường hợp đặc thù sau:
- Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán (Computerized Lottery): Doanh nghiệp kinh doanh xổ số điện toán có hoạt động trên nhiều địa bàn cần phân bổ thuế GTGT phát sinh.
- Hoạt động xây dựng: Các công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về hệ thống ngành kinh tế quốc dân hoặc pháp luật về xây dựng, có giá trị công trình theo hợp đồng bao gồm cả thuế GTGT từ 01 tỷ đồng trở lên. Các hoạt động như xây dựng trong khu phi thuế quan, tư vấn, khảo sát, thiết kế, kế toán, bảo hiểm được miễn trừ.
- Hoạt động chuyển nhượng bất động sản (Real Estate Transfer): Trừ hoạt động chuyển nhượng bất động sản của dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, nhà để chuyển nhượng (bao gồm cả trường hợp có thu tiền ứng trước của khách hàng theo tiến độ).
- Đơn vị phụ thuộc (Dependent Unit), địa điểm kinh doanh (Business Location) là cơ sở sản xuất: Bao gồm cả cơ sở gia công, lắp ráp và cơ sở sản xuất điện mặt trời mái nhà. Tuy nhiên, trường hợp phân bổ của người nộp thuế là doanh nghiệp siêu nhỏ (Micro-enterprise) theo quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được miễn trừ.
- Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều địa bàn cấp tỉnh: Doanh thu và chi phí phát sinh từ hoạt động này cần được phân bổ theo tỷ lệ quy định.
- Hoạt động kinh doanh dịch vụ viễn thông cước trả sau: Trường hợp cơ sở kinh doanh mua hàng hóa, dịch vụ để đầu tư tập trung cho toàn hệ thống hạ tầng viễn thông thì được lựa chọn phân bổ số thuế GTGT đầu vào cho các chi nhánh theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Lưu ý quan trọng: Các trường hợp phân bổ thuế GTGT (2), (3), (4), (5), (6) nêu trên được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026 (trừ trường hợp phân bổ thuế GTGT đầu vào) theo quy định tại khoản 2 Điều 74 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
2. Phân bổ thuế thu nhập doanh nghiệp (Corporate Income Tax, CIT) phải nộp
Thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp. Các trường hợp phải phân bổ CIT bao gồm:
- Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán: Tương tự như VAT, hoạt động này cũng yêu cầu phân bổ CIT.
- Hoạt động chuyển nhượng bất động sản: Trừ trường hợp khai thuế riêng tại nơi có bất động sản theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất: Bao gồm cả cơ sở gia công, lắp ráp và cơ sở sản xuất điện mặt trời mái nhà. Các trường hợp ngoại lệ là đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh có thu nhập được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh của người nộp thuế là doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều địa bàn cấp tỉnh: Thu nhập từ hoạt động này cần được phân bổ.
3. Phân bổ thuế tiêu thụ đặc biệt (Special Consumption Tax, SCT) phải nộp
Thuế tiêu thụ đặc biệt (SCT) áp dụng cho một số hàng hóa, dịch vụ đặc biệt. Trường hợp duy nhất phải phân bổ SCT theo Nghị định 252 là:
- Hoạt động kinh doanh xổ số điện toán.
4. Phân bổ thuế thu nhập cá nhân (Personal Income Tax, PIT) phải nộp
Thuế thu nhập cá nhân (PIT) là thuế trực thu đánh vào thu nhập của cá nhân. Các trường hợp phân bổ PIT bao gồm:
- Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công: Áp dụng khi tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người lao động làm việc tại đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh tại địa bàn cấp tỉnh khác nơi tổ chức, cá nhân đóng trụ sở; trừ trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khai thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ trúng thưởng xổ số điện toán: Áp dụng đối với cá nhân trúng thưởng xổ số điện toán thông qua phương thức phân phối vé xổ số qua điện thoại, internet, thiết bị đầu cuối.
5. Phân bổ thuế tài nguyên phải nộp
Thuế tài nguyên là loại thuế gián thu đánh vào các hoạt động khai thác tài nguyên thiên nhiên. Theo Nghị định 252, trường hợp phải phân bổ thuế tài nguyên là:
- Sản xuất thủy điện có hồ thủy điện nằm trên nhiều địa bàn cấp tỉnh: Thuế tài nguyên phát sinh từ hoạt động này cần được phân bổ theo quy định.
6. Phân bổ thuế bảo vệ môi trường phải nộp
Thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gián thu đánh vào các sản phẩm, hàng hóa khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường. Các trường hợp phải phân bổ thuế bảo vệ môi trường bao gồm:
- Xăng dầu: Áp dụng cho đơn vị phụ thuộc của thương nhân đầu mối kinh doanh, thương nhân sản xuất xăng dầu hoặc đơn vị phụ thuộc của công ty con theo quy định tại Luật Doanh nghiệp của các thương nhân này. Trừ trường hợp đơn vị phụ thuộc thực hiện khai thuế, tính thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan thuế quản lý khoản thu theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
- Than khai thác và tiêu thụ nội địa: Áp dụng cho công ty con hoặc đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp khai thác than.
7. Phân bổ lệ phí môn bài phải nộp
Lệ phí môn bài là khoản thu bắt buộc hàng năm đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trường hợp phải phân bổ lệ phí môn bài là:
- Đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh: Áp dụng khi đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh (trừ địa điểm kinh doanh là cửa hàng, quầy hàng) hoạt động tại địa bàn cấp tỉnh khác nơi người nộp thuế đóng trụ sở.
Kết luận
Việc nắm rõ và tuân thủ 07 trường hợp phải phân bổ thuế và các khoản thu khác phải nộp theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP là vô cùng quan trọng đối với mọi doanh nghiệp tại Việt Nam. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước, tránh các rủi ro pháp lý và tài chính, mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp và minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định các trường hợp phân bổ thuế hoặc cần hỗ trợ về các vấn đề kế toán, thuế khác, đừng ngần ngại liên hệ với ANC Việt Nam. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ chuyên nghiệp, đảm bảo doanh nghiệp của bạn luôn tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là tại khu vực Long Biên và các quận lân cận ở Hà Nội.