Thuế TNDN 2025: 23 Khoản Chi Không Được Trừ Theo Nghị Định 320

Từ 01/01/2025, 23 Khoản Chi Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN Sẽ Thay Đổi Cách Doanh Nghiệp Việt Nam Hạch Toán

Bạn có biết rằng từ ngày 01 tháng 01 năm 2025, hàng nghìn doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là các đơn vị hoạt động tại khu vực Long Biên, Hà Nội, sẽ phải rà soát lại toàn bộ các khoản chi phí của mình để đảm bảo tuân thủ quy định mới về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)? Nghị định 320/2025/NĐ-CP vừa được ban hành đã quy định chi tiết 23 khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, một thay đổi quan trọng có thể ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận sau thuế và nghĩa vụ tài chính của các tổ chức, doanh nghiệp trên cả nước. Việc nắm rõ và áp dụng đúng các quy định này là yếu tố then chốt để tránh những sai sót không đáng có và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Chi Tiết 23 Khoản Chi Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN Theo Điều 10 Nghị Định 320/2025/NĐ-CP

Để giúp doanh nghiệp Việt Nam có cái nhìn rõ ràng và đầy đủ, dưới đây là tổng hợp chi tiết 23 khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, căn cứ theo Điều 10 của Nghị định 320/2025/NĐ-CP:

1. Chi phí không đáp ứng điều kiện chung: Đây là nhóm các khoản chi cơ bản nhất không được trừ. Bao gồm các chi phí không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của doanh nghiệp; các khoản chi không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật; hoặc các khoản chi có hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên mà thanh toán bằng tiền mặt không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
2. Tiền phạt vi phạm hành chính: Tất cả các khoản tiền phạt do vi phạm hành chính, bao gồm phạt giao thông, phạt vi phạm quy định về đăng ký kinh doanh, kế toán, thống kê, phạt vi phạm pháp luật về thuế (kể cả tiền chậm nộp thuế), và các khoản phạt hành chính khác theo quy định của pháp luật.
3. Khoản chi đã được bù đắp hoặc tài trợ từ nguồn khác: Các khoản chi mà doanh nghiệp đã được các quỹ, tổ chức bảo hiểm, hoặc các nguồn tài trợ khác bù đắp. Ví dụ, chi phí được bảo hiểm chi trả, hoặc các khoản chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, quỹ đổi mới sáng tạo, hoặc quỹ chuyển đổi số của doanh nghiệp.
4. Chi vượt mức quy định: Đây là nhóm các khoản chi có giới hạn cụ thể:
• Chi phí quản lý từ công ty mẹ ở nước ngoài phân bổ cho doanh nghiệp tại Việt Nam vượt quá mức quy định.
• Chi thuế quản lý casino, trò chơi có thưởng vượt quá 4% doanh thu.
• Chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết không đúng quy định về khống chế lãi vay theo Nghị định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
• Chi phúc lợi cho người lao động vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế trong năm tính thuế của doanh nghiệp.
• Chi bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động vượt quá 5 triệu đồng/người/tháng.
💡 Lưu ý: Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến các giới hạn chi phí phúc lợi và bảo hiểm để tránh bị loại trừ khi quyết toán thuế TNDN. Việc tính toán lương bình quân và theo dõi chi phí phúc lợi cần được thực hiện cẩn trọng.
5. Dự phòng sai quy định: Các khoản trích lập dự phòng không đúng quy định của pháp luật, bao gồm dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng nợ phải thu khó đòi, dự phòng đầu tư tài chính, dự phòng bảo hành sản phẩm, hàng hóa, công trình xây dựng, hoặc dự phòng rủi ro nghề nghiệp.
6. Khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) không hợp lệ:
• TSCĐ không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• TSCĐ thiếu giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.
• TSCĐ không được hạch toán, theo dõi trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp.
• Khấu hao vượt mức quy định (ví dụ: ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống có nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng, tài sản không dùng cho kinh doanh).
• TSCĐ đã hết thời gian trích khấu hao hoặc quyền sử dụng đất lâu dài.
7. Chi trích trước không đúng: Các khoản chi trích trước vào chi phí nhưng sau đó không thực hiện chi hoặc chi không đúng thời hạn quy định.
8. Chi liên quan đến người lao động không hợp lệ:
• Tiền lương, tiền công không được chi trả thực tế cho người lao động.
• Tiền lương, tiền công không có trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính hoặc quy chế lương thưởng của doanh nghiệp.
• Tiền lương, tiền công của người lao động chưa chi trả sau thời hạn quyết toán thuế TNDN của năm (trừ trường hợp doanh nghiệp có trích lập quỹ dự phòng tiền lương theo quy định, nhưng không quá 17% tổng quỹ lương thực hiện).
• Tiền lương, thù lao của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên (do cá nhân làm chủ), hoặc thù lao của các sáng lập viên không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh.
• Chi trang phục cho người lao động vượt định mức quy định hoặc không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
• Các khoản phụ cấp, thưởng không đúng đối tượng hoặc không có quy định rõ ràng.
9. Chi lãi vay không được trừ:
• Lãi tiền vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu theo tiến độ góp vốn ghi trong điều lệ hoặc hợp đồng liên doanh.
• Lãi tiền vay trong quá trình đầu tư xây dựng cơ bản đã được ghi nhận vào giá trị của tài sản hoặc giá trị công trình đầu tư.
10. Phần chi phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất kinh doanh vượt mức quy định: Đối với các khoản vay từ đối tượng không phải là tổ chức tín dụng, phần lãi vay vượt quá mức quy định tại Bộ luật Dân sự 2015.
11. Chi phí dầu khí đặc thù:
    • Các khoản chi vượt tỷ lệ thu hồi theo hợp đồng dầu khí (hoặc vượt 35% tổng chi phí).
    • Chi phí phát sinh trước thời điểm hợp đồng dầu khí có hiệu lực (trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định).
    • Hoa hồng dầu khí không hợp lệ.
    • Chi lãi vay liên quan đến hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí.
    • Các khoản chi phạt, bồi thường không được phép thu hồi theo quy định.
12. Các loại thuế không được tính vào chi phí được trừ:
    • Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào đã được khấu trừ hoặc hoàn lại.
    • Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) mà doanh nghiệp phải nộp (trừ các trường hợp đặc biệt theo quy định).
    • Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đã khấu trừ của người lao động (trừ trường hợp doanh nghiệp chi trả lương NET cho người lao động).
13. Chi đóng góp, hội phí không đúng quy định:
    • Các khoản đóng góp vượt quá mức quy định của các hội, hiệp hội.
    • Các khoản đóng góp không đúng mục đích hoặc không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
14. Chi phí điện, nước, thuê địa điểm không có chứng từ hợp lệ:
    • Chi phí điện, nước không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
    • Chi phí thuê địa điểm kinh doanh không có hợp đồng thuê hoặc chứng từ thanh toán hợp lệ.
15. Chi thuê tài sản và góp vốn bằng tài sản vô hình:
    • Chi phí thuê tài sản cố định (TSCĐ) vượt quá thời gian phân bổ theo quy định.
    • Các khoản chi liên quan đến việc góp vốn bằng thương hiệu, lợi thế kinh doanh hoặc các tài sản vô hình khác không được định giá rõ ràng.
16. Chênh lệch tỷ giá hối đoái không được trừ:
    • Lỗ do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ bao gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản phải thu.
    • Lưu ý: Lỗ do đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối kỳ vẫn được tính vào chi phí được trừ theo quy định.
17. Chi tài trợ, từ thiện không đúng quy định:
    • Các khoản chi tài trợ không đúng đối tượng hoặc không đúng mục đích theo quy định của pháp luật.
    • Chỉ các khoản tài trợ cho giáo dục, y tế, khắc phục hậu quả thiên tai, làm nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa, nghiên cứu khoa học, hoặc tài trợ cho các đối tượng ưu tiên, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn mới được tính vào chi phí được trừ.
18. Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản:
    • Các khoản chi phí phát sinh trong giai đoạn đầu tư xây dựng cơ bản phải được vốn hóa vào giá trị tài sản, không được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ.
19. Chi phí liên quan đến vốn chủ sở hữu:
    • Chi phí phát hành cổ phiếu, mua lại cổ phiếu quỹ.
    • Chi trả cổ tức cho cổ đông.
    • Các khoản chi khác nhằm làm tăng hoặc giảm vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.
20. Chi phí liên quan đến khai thác khoáng sản:
    • Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản vượt quá mức quy định của pháp luật.
21. Chi phí theo ngành nghề đặc thù:
    • Các khoản chi phí của các ngành nghề đặc thù như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, dự án BOT (Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao) vượt quá định mức hoặc quy định riêng của từng ngành.

Tầm Quan Trọng Của Việc Nắm Vững Quy Định Thuế TNDN Mới Cho Doanh Nghiệp Tại Hà Nội

Việc Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2025 đặt ra yêu cầu cao về sự cẩn trọng và chính xác trong công tác kế toán, tài chính của mọi doanh nghiệp. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp đang hoạt động tại khu vực Hà Nội, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về 23 khoản chi không được trừ khi tính thuế TNDN là vô cùng quan trọng để đảm bảo hoạt động kinh doanh minh bạch, hiệu quả và tránh các rủi ro về thuế. Việc chủ động rà soát, điều chỉnh các khoản mục chi phí và hệ thống chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế ngày càng hội nhập. Để được hỗ trợ chuyên sâu về các vấn đề thuế, doanh nghiệp có thể liên hệ với các chuyên gia tư vấn thuế tại Chi cục Thuế Long Biên hoặc các đơn vị tư vấn uy tín để đảm bảo tuân thủ tốt nhất.