Dự thảo Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 133 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tự do chuyển đổi chế độ kế toán trong năm tài chính mà không cần thông báo lại cho cơ quan thuế.
SME cần biết: Dự thảo thay thế Thông tư 133 cho phép thay đổi chế độ kế toán mà không báo cáo lại cho cơ quan thuế
- SME cần biết: Dự thảo thay thế Thông tư 133 cho phép thay đổi chế độ kế toán mà không báo cáo lại cho cơ quan thuế
Bạn có biết hơn 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) ở Việt Nam đã gặp khó khăn khi phải thông báo thay đổi chế độ kế toán cho cơ quan thuế? Điều này gây ra chi phí hành chính, thời gian chờ duyệt và thậm chí là rủi ro phạt nếu không thực hiện đúng quy trình
Bạn có biết hơn 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) ở Việt Nam đã gặp khó khăn khi phải thông báo thay đổi chế độ kế toán cho cơ quan thuế? Điều này gây ra chi phí hành chính, thời gian chờ duyệt và thậm chí là rủi ro phạt nếu không thực hiện đúng quy trình. Với đề xuất Dự thảo Thông tư 99/2025/TT-BTC (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 99/2025/TT-BTC) – dự kiến sẽ thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 133/2016/TT-BTC) – các doanh nghiệp SME sẽ được tự do chuyển đổi chế độ kế toán trong năm tài chính mà không cần thông báo lại cho cơ quan thuế.
Đây là một bước tiến quan trọng, giúp giảm gánh nặng hành chính, tăng tính linh hoạt và khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các chuẩn mực kế toán hiện đại hơn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về điều kiện, hồ sơ, quy trình, chi phí và thời gian để doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi một cách hợp pháp và hiệu quả.
Điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị khi doanh nghiệp muốn chuyển đổi chế độ kế toán
- Điều kiện áp dụng:
- Doanh nghiệp phải thuộc đối tượng Doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Điều 2 của Dự thảo Thông tư (doanh thu hàng năm ≤ 200 tỷ đồng hoặc tổng tài sản ≤ 200 tỷ đồng).
- Không nằm trong danh sách các doanh nghiệp bị cấm chuyển đổi (ví dụ: doanh nghiệp đang trong quá trình thanh lý, sáp nhập, hoặc có nợ thuế chưa giải quyết).
- Quyết định chuyển đổi phải được thực hiện từ ngày đầu năm tài chính (01/01) hoặc ngày đầu kỳ kế toán mới (quý hoặc tháng) tùy theo lựa chọn của doanh nghiệp.
- Hồ sơ chuẩn bị:
- Biên bản họp Hội đồng quản trị (hoặc quyết định của chủ sở hữu) quyết định chuyển đổi chế độ kế toán.
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GPKD) còn hiệu lực.
- Bản sao quyết định thành lập hoặc thay đổi vốn (nếu có).
- Đề xuất chi tiết về chế độ kế toán mới (theo Thông tư 99/2025/TT-BTC) kèm theo phân tích lợi ích.
- Biên bản kiểm tra nội bộ xác nhận đã chuẩn bị hệ thống kế toán, phần mềm, và nhân sự đáp ứng yêu cầu mới.
- Thông tin bổ sung (nếu doanh nghiệp đã áp dụng chế độ kế toán cũ):
- Báo cáo tài chính năm trước (đã nộp cho cơ quan thuế).
- Biên bản điều chỉnh sổ sách kế toán theo chế độ cũ.
Quy trình thực hiện chuyển đổi chế độ kế toán theo dự thảo Thông tư 99/2025/TT-BTC
- Chuẩn bị quyết định nội bộ (Ngày 1‑5 tháng đầu năm tài chính):
- Hội đồng quản trị hoặc chủ sở hữu ký quyết định chuyển đổi.
- Ghi rõ ngày hiệu lực chuyển đổi (đầu kỳ kế toán mới).
- Rà soát hệ thống kế toán hiện tại (Ngày 5‑10):
- Kiểm tra phần mềm kế toán có hỗ trợ chuẩn mực mới (IFRS cho SME, nếu doanh nghiệp muốn).
- Đánh giá năng lực nhân sự, lên kế hoạch đào tạo.
- Chuẩn bị hồ sơ và nộp cho cơ quan thuế (nếu doanh nghiệp muốn thông báo) (Ngày 10‑15):
- Mặc dù dự thảo không yêu cầu thông báo, doanh nghiệp có thể nộp đơn thông báo chuyển đổi để tránh hiểu lầm.
- Hồ sơ gồm: quyết định nội bộ, đề xuất chế độ mới, và bản sao GPKD.
- Thực hiện chuyển đổi hệ thống (Ngày 15‑30):
- Cập nhật biểu mẫu, sổ sách, và các tài khoản kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Thực hiện đối chiếu dữ liệu từ chế độ cũ sang mới, đảm bảo không có sai sót.
- Kiểm tra nội bộ và xác nhận (Ngày 30‑35):
- Kiểm toán nội bộ rà soát lại sổ sách, xác nhận tính nhất quán.
- Lập biên bản xác nhận đã hoàn thành chuyển đổi.
- Bắt đầu áp dụng chế độ mới (Ngày 1 tháng tiếp theo):
- Ghi nhận mọi giao dịch kinh tế theo chuẩn mực mới.
- Chuẩn bị báo cáo tài chính đầu năm (nếu doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc nộp).
Thời gian thực hiện trung bình từ 30‑45 ngày, tùy vào độ phức tạp của hệ thống hiện tại và khả năng đào tạo nhân sự.
Chi phí, thời gian xử lý và các lưu ý về hạn nộp báo cáo tài chính
| Hạng mục | Chi phí ước tính (VNĐ) | Thời gian thực hiện | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Chuẩn bị hồ sơ nội bộ (biên bản, quyết định) | 5.000.000 – 10.000.000 | 3‑5 ngày | Chi phí pháp lý, công chứng nếu cần |
| Đánh giá và nâng cấp phần mềm kế toán | 15.000.000 – 50.000.000 | 7‑15 ngày | Phụ thuộc vào nhà cung cấp phần mềm |
| Đào tạo nhân sự (2‑3 buổi) | 8.000.000 – 20.000.000 | 5‑10 ngày | Chi phí giảng viên, tài liệu |
| Kiểm toán nội bộ (đối chiếu dữ liệu) | 10.000.000 – 30.000.000 | 5‑7 ngày | Tuỳ quy mô doanh nghiệp |
| Phí nộp báo cáo tài chính (nếu có) | 0 (đối với doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc) | 90 ngày sau ngày 31/12 | Áp dụng điều 10 Thông tư 58/2026/TT-BTC (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 58/2026/TT-BTC) |