Hàng ngàn doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý: Thuê gia công ngoài địa bàn ưu đãi có thể mất ưu đãi thuế TNDN từ kỳ tính thuế 2025
Từ kỳ tính thuế năm 2025, một thay đổi quan trọng trong chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tại Việt Nam sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp có dự án đầu tư tại địa bàn ưu đãi nhưng lại thực hiện một số công đoạn sản xuất thông qua hình thức gia công thuê ngoài. Cụ thể, theo hướng dẫn tại Công văn 4233/QNI-QLDN2 năm 2026 và các quy định mới từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thu nhập phát sinh từ các công đoạn gia công không được thực hiện tại chính địa bàn ưu đãi đầu tư sẽ không còn được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ quy trình sản xuất, chuỗi cung ứng và đặc biệt là phương pháp hạch toán thu nhập để đảm bảo tuân thủ và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.
Quy định mới này được ban hành nhằm làm rõ hơn nguyên tắc áp dụng ưu đãi thuế TNDN, đảm bảo rằng các ưu đãi chỉ áp dụng cho những hoạt động sản xuất, kinh doanh thực sự diễn ra trên địa bàn được khuyến khích đầu tư. Đây là một bước đi quan trọng của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả của chính sách ưu đãi, đồng thời ngăn chặn việc lạm dụng chính sách bằng cách phân tách các công đoạn sản xuất ra khỏi địa bàn ưu đãi.
Quy định hiện hành về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế TNDN
Để hiểu rõ hơn về sự thay đổi này, chúng ta cần xem xét các căn cứ pháp lý liên quan, từ các quy định hiện hành đến những văn bản mới sẽ có hiệu lực trong thời gian tới. Trước đây, tại khoản 4 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC (có hiệu lực thi hành từ ngày 06/08/2015 đến ngày 11/3/2026), đã quy định về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế TNDN như sau:
- Doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế TNDN do đáp ứng điều kiện về lĩnh vực ưu đãi đầu tư hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư.
- Đối với doanh nghiệp có dự án đầu tư được hưởng ưu đãi thuế TNDN do đáp ứng điều kiện ưu đãi về địa bàn (bao gồm cả khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao), thì thu nhập được hưởng ưu đãi thuế TNDN là toàn bộ thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn ưu đãi, trừ các khoản thu nhập không được ưu đãi theo quy định.
- Trường hợp doanh nghiệp có phát sinh thu nhập ngoài địa bàn thực hiện dự án đầu tư:
- Nếu khoản thu nhập này phát sinh tại địa bàn không thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư thì không được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo điều kiện địa bàn.
- Nếu khoản thu nhập này phát sinh tại địa bàn thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư thì được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo điều kiện địa bàn. Việc xác định ưu đãi được căn cứ theo từng địa bàn và mức ưu đãi của doanh nghiệp tại địa bàn thực hiện dự án đầu tư.
Những quy định này đã đặt nền tảng cho việc xác định thu nhập được ưu đãi dựa trên địa bàn thực tế phát sinh hoạt động.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP và yêu cầu hạch toán riêng
Căn cứ tại Điều 23 Nghị định 320/2025/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/12/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2025) đã quy định chi tiết hơn về điều kiện áp dụng ưu đãi thuế TNDN, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu hạch toán riêng:
- Trong thời gian đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN, nếu doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh được ưu đãi thuế với thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không được ưu đãi thuế.
- Trường hợp không hạch toán riêng được: Nếu trong kỳ tính thuế, doanh nghiệp không thể hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động ưu đãi và không ưu đãi, thì phần thu nhập của hoạt động ưu đãi thuế sẽ được xác định bằng tổng thu nhập chịu thuế nhân với tỷ lệ phần trăm (%) doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí được trừ của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế.
- Trường hợp khoản doanh thu hoặc chi phí không thể hạch toán riêng: Khoản doanh thu hoặc chi phí đó sẽ được xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động hưởng ưu đãi thuế trên tổng doanh thu hoặc chi phí được trừ của doanh nghiệp.
- Áp dụng ưu đãi theo tiêu chí địa bàn: Doanh nghiệp có dự án đầu tư sản xuất hưởng ưu đãi thuế theo tiêu chí địa bàn ưu đãi mà có phát sinh thu nhập từ cung cấp sản phẩm, hàng hóa do dự án sản xuất ra ngoài địa bàn thực hiện dự án đầu tư thì cũng được hưởng ưu đãi thuế đối với khoản thu nhập này. (Lưu ý: Điều này cần được hiểu trong bối cảnh sản phẩm hoàn chỉnh, không phải các công đoạn gia công).
Công văn 4233/QNI-QLDN2: Hướng dẫn cụ thể về gia công sản xuất
Điểm mấu chốt làm rõ vấn đề này chính là Công văn 4233/QNI-QLDN2 năm 2026 của Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh. Công văn này đã đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng ưu đãi thuế TNDN đối với hoạt động thuê gia công một số công đoạn sản xuất như sau:
- Trường hợp Công ty có dự án đầu tư tại địa bàn được hưởng ưu đãi thuế TNDN, nhưng có hoạt động thuê doanh nghiệp khác gia công không đáp ứng được tiêu chí sản xuất tại địa bàn ưu đãi đầu tư, thì phần thu nhập tương ứng với các công đoạn thuê gia công này Công ty sẽ KHÔNG được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo điều kiện địa bàn ưu đãi đầu tư.
Như vậy, Công văn 4233/QNI-QLDN2 đã khẳng định rõ ràng nguyên tắc “sản xuất tại đâu, ưu đãi tại đó” đối với các công đoạn gia công. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hết sức cẩn trọng trong việc lựa chọn đối tác gia công và địa điểm thực hiện các công đoạn sản xuất để không đánh mất quyền lợi ưu đãi thuế TNDN.
Kết luận và khuyến nghị cho doanh nghiệp tại Hà Nội
Những thay đổi trong chính sách ưu đãi thuế TNDN, đặc biệt là hướng dẫn từ Công văn 4233/QNI-QLDN2 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, đặt ra yêu cầu cao hơn về sự minh bạch và tuân thủ cho các doanh nghiệp. Từ kỳ tính thuế năm 2025, việc thuê gia công các công đoạn sản xuất ngoài địa bàn ưu đãi đầu tư sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng hưởng ưu đãi thuế TNDN của doanh nghiệp. Do đó, việc rà soát lại toàn bộ quy trình sản xuất, chuỗi cung ứng và đặc biệt là hệ thống hạch toán kế toán để đảm bảo tách bạch thu nhập ưu đãi và không ưu đãi là vô cùng cần thiết.
Các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị đang hoạt động hoặc có dự án đầu tư tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn Hà Nội, cần chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định này. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến việc bị truy thu thuế và các khoản phạt liên quan. Để đảm bảo tuân thủ tối đa và tối ưu hóa lợi ích thuế, doanh nghiệp nên tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp từ các đơn vị kế toán, thuế uy tín. ANC Việt Nam, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp tại Long Biên và các khu vực lân cận trong việc phân tích, đánh giá và xây dựng chiến lược tuân thủ thuế hiệu quả nhất.