Từ 2026, quy định khấu trừ Thuế TNCN thay đổi: Doanh nghiệp và người lao động cần chuẩn bị gì?
- Về cơ bản, quy định mới làm rõ hai phương pháp khấu trừ chính: khấu trừ theo tỷ lệ 10% và khấu trừ theo Biểu thuế lũy tiến từng phần
- Quy định này phân định rõ ràng các trường hợp áp dụng tỷ lệ khấu trừ 10% và các trường hợp áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần
- Khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10%
Phương pháp khấu trừ 10% áp dụng cho các trường hợp sau:
Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động: Áp dụng tại thời điểm chi trả thu nhập - Điều kiện áp dụng:
Nếu mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên tổng thu nhập trước khi chi trả - Nếu mức chi trả thu nhập dưới 05 triệu đồng/lần: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% khi cá nhân có yêu cầu
Từ ngày 01/01/2026, hàng triệu người lao động và doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ chứng kiến những thay đổi quan trọng trong cách xác định phương pháp khấu trừ Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Các quy định mới, được cụ thể hóa trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP, sẽ tác động trực tiếp đến quy trình tính toán, kê khai và nộp thuế TNCN, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả phía tổ chức chi trả thu nhập và cá nhân người nộp thuế.
Câu hỏi cốt lõi mà nhiều người đặt ra là: Phương pháp khấu trừ thuế TNCN sẽ căn cứ vào thời điểm chi trả thu nhập hay loại hợp đồng lao động tại thời điểm phát sinh thu nhập? Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ đi sâu phân tích các quy định mới, cung cấp hướng dẫn chi tiết và các ví dụ minh họa cụ thể để giúp quý vị hiểu rõ và áp dụng đúng.
Về cơ bản, quy định mới làm rõ hai phương pháp khấu trừ chính: khấu trừ theo tỷ lệ 10% và khấu trừ theo Biểu thuế lũy tiến từng phần. Việc áp dụng phương pháp nào sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại hợp đồng lao động, tần suất và mức độ chi trả thu nhập, cũng như tình trạng cư trú của cá nhân. Đặc biệt, cơ chế cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế cũng được duy trì và làm rõ hơn, mang lại sự linh hoạt nhất định cho người lao động.
Chi tiết quy định mới về khấu trừ thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP
Để xác định chính xác phương pháp khấu trừ thuế TNCN, chúng ta cần căn cứ vào Khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Quy định này phân định rõ ràng các trường hợp áp dụng tỷ lệ khấu trừ 10% và các trường hợp áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần.
Khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10%
Phương pháp khấu trừ 10% áp dụng cho các trường hợp sau:
- Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động: Áp dụng tại thời điểm chi trả thu nhập.
- Cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng: Áp dụng tại thời điểm chi trả thu nhập.
- Cá nhân đã chấm dứt hợp đồng lao động: Áp dụng đối với các khoản tiền lương, thu nhập khác được chi trả sau khi chấm dứt hợp đồng.
Điều kiện áp dụng:
- Nếu mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên tổng thu nhập trước khi chi trả.
- Nếu mức chi trả thu nhập dưới 05 triệu đồng/lần: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% khi cá nhân có yêu cầu.
Cơ chế cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế
Một điểm đáng chú ý là cơ chế cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế vẫn được duy trì. Trường hợp cá nhân chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% nêu trên, nhưng ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, cá nhân có thể làm cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế) gửi tổ chức trả thu nhập.
Dựa vào cam kết này, tổ chức trả thu nhập sẽ tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN. Tuy nhiên, cá nhân làm cam kết phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của bản cam kết. Nếu phát hiện có sự gian lận, cá nhân sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và các pháp luật liên quan khác. Kết thúc năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân chưa đến mức khấu trừ thuế theo mẫu quy định và nộp cho cơ quan thuế.
Khấu trừ thuế TNCN theo Biểu thuế lũy tiến từng phần
Đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, tổ chức, cá nhân trả thu nhập sẽ thực hiện khấu trừ thuế theo Biểu thuế lũy tiến từng phần. Quy định này áp dụng kể cả trong trường hợp cá nhân ký hợp đồng từ 03 tháng trở lên tại nhiều nơi. Điều này nhấn mạnh rằng loại hợp đồng lao động là yếu tố quyết định phương pháp khấu trừ chính trong trường hợp này, không phụ thuộc vào số lượng nơi làm việc.
Ví dụ tính toán minh họa
Để làm rõ hơn các quy định trên, chúng ta hãy xem xét một số ví dụ cụ thể:
Ví dụ 1: Khấu trừ 10%
Chị Lan là một chuyên gia tư vấn độc lập, không ký hợp đồng lao động dài hạn với bất kỳ công ty nào. Tháng 3/2026, chị nhận được khoản thù lao 10.000.000 VNĐ từ Công ty X cho một dự án tư vấn ngắn hạn. Đây là khoản chi trả một lần.
- Phân tích: Chị Lan là cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động. Khoản thu nhập 10.000.000 VNĐ lớn hơn 5.000.000 VNĐ.
- Áp dụng: Công ty X phải khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi chi trả cho chị Lan.
- Số thuế khấu trừ: 10.000.000 VNĐ × 10% = 1.000.000 VNĐ.
- Số tiền chị Lan thực nhận: 10.000.000 VNĐ – 1.000.000 VNĐ = 9.000.000 VNĐ.
Giả sử, nếu chị Lan ước tính tổng thu nhập chịu thuế cả năm của mình sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, chị có thể làm cam kết gửi Công ty X để tạm thời chưa khấu trừ thuế. Tuy nhiên, chị phải chịu trách nhiệm về cam kết này.
Ví dụ 2: Khấu trừ theo Biểu thuế lũy tiến từng phần
Anh Minh là nhân viên chính thức của Công ty Y, ký hợp đồng lao động 12 tháng (từ 01/01/2026 đến 31/12/2026). Mức lương hàng tháng của anh là 25.000.000 VNĐ. Anh Minh có một người phụ thuộc là con nhỏ.
- Phân tích: Anh Minh là cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên.
- Áp dụng: Công ty Y phải khấu trừ thuế TNCN theo Biểu thuế lũy tiến từng phần.
- Giảm trừ gia cảnh:
- Bản thân: 11.000.000 VNĐ/tháng
- Người phụ thuộc: 4.400.000 VNĐ/tháng
- Tổng giảm trừ: 11.000.000 VNĐ + 4.400.000 VNĐ = 15.400.000 VNĐ/tháng
- Thu nhập tính thuế: 25.000.000 VNĐ – 15.400.000 VNĐ = 9.600.000 VNĐ/tháng
- Tính thuế theo Biểu thuế lũy tiến từng phần:
- Bậc 1 (đến 5 triệu đồng, thuế suất 5%): 5.000.000 VNĐ × 5% = 250.000 VNĐ
- Bậc 2 (trên 5 triệu đến 10 triệu đồng, thuế suất 10%): (9.600.000 VNĐ – 5.000.000 VNĐ) × 10% = 4.600.000 VNĐ × 10% = 460.000 VNĐ
- Tổng số thuế TNCN phải nộp hàng tháng: 250.000 VNĐ + 460.000 VNĐ = 710.000 VNĐ.
Kết luận
Việc nắm vững và áp dụng đúng các quy định về khấu trừ thuế TNCN từ năm 2026 là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp và người lao động tránh được những rủi ro pháp lý và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Các quy định mới đã làm rõ hơn về việc xác định phương pháp khấu trừ dựa trên loại hợp đồng lao động và thời điểm chi trả thu nhập, đồng thời duy trì cơ chế cam kết linh hoạt cho người lao động.
Để đảm bảo tuân thủ các quy định mới nhất của pháp luật thuế Việt Nam, đặc biệt là tại khu vực Long Biên, Hà Nội, các doanh nghiệp và cá nhân nên chủ động tìm hiểu và áp dụng đúng các hướng dẫn từ cơ quan thuế. ANC Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ quý vị trong việc tư vấn và thực hiện các thủ tục liên quan đến thuế TNCN, đảm bảo tuân thủ và hiệu quả.