Ưu Đãi Giảm Thuế TNDN 2026-2027: Áp Dụng Nghị Định 320 Hay Nghị Quyết 43 Trước?

Tối Ưu Thuế TNDN 2026-2027: Doanh Nghiệp Cần Ưu Tiên Nghị Định Nào Để Giảm Gánh Nặng Tài Chính?

Trong bối cảnh các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) liên tục được cập nhật, việc tối ưu hóa nghĩa vụ thuế là mối quan tâm hàng đầu của nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam. Một trong những câu hỏi trọng tâm mà nhiều kế toán viên và chủ doanh nghiệp đặt ra là: Khi áp dụng giảm thuế TNDN cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027, doanh nghiệp nên ưu tiên thực hiện theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP hay Nghị quyết 43/2026/QH16 trước?

Việc xác định đúng thứ tự ưu tiên không chỉ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các lợi ích từ chính sách mà còn tránh được những sai sót không đáng có, dẫn đến các khoản phạt hành chính hoặc phải điều chỉnh lại hồ sơ thuế. Bài viết này của ANC Việt Nam, với đội ngũ chuyên gia kế toán và thuế tại Long Biên, Hà Nội, sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, giúp doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ bối cảnh, điều kiện và quy trình áp dụng các ưu đãi giảm thuế TNDN một cách chính xác nhất theo quy định pháp luật hiện hành.

Điều Kiện Hưởng Ưu Đãi Giảm Thuế TNDN Theo Nghị Quyết 43/2026 và Các Quy Định Khác

Để có thể áp dụng các chính sách giảm thuế TNDN, doanh nghiệp cần nắm rõ các điều kiện cụ thể được quy định trong từng văn bản pháp luật. Trong trường hợp này, chúng ta sẽ tập trung vào Nghị quyết 43/2026/QH16 và các ưu đãi chung khác mà Nghị định 320/2025/NĐ-CP có thể đại diện.

1. Điều kiện áp dụng giảm 30% thuế TNDN theo Nghị quyết 43/2026/QH16:

Căn cứ Khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16, các doanh nghiệp, tổ chức được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Đối tượng: Doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Mức doanh thu: Có mức doanh thu hằng năm của năm 2026 và năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.
• Loại hình doanh nghiệp: Không thuộc các doanh nghiệp được hình thành từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết này có hiệu lực, mà tổng doanh thu hằng năm của năm 2026, năm 2027 của các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng.

Lưu ý quan trọng: Trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng các ưu đãi thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội (ví dụ như các ưu đãi được quy định chi tiết trong Nghị định 320/2025/NĐ-CP hoặc các văn bản tương tự), thì số thuế TNDN được giảm 30% theo Nghị quyết 43/2026/QH16 sẽ được tính trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ đi các ưu đãi thuế đó.

2. Điều kiện áp dụng ưu đãi thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP (hoặc các quy định ưu đãi chung khác):

Mặc dù nội dung gốc không đi sâu vào chi tiết các điều kiện của Nghị định 320/2025/NĐ-CP, nhưng theo ngữ cảnh, Nghị định này đại diện cho các chính sách ưu đãi thuế TNDN chung mà doanh nghiệp có thể được hưởng. Các ưu đãi này thường bao gồm:

• Ưu đãi về thuế suất (ví dụ: 10%, 15% trong một số năm đầu) đối với các dự án đầu tư mới thuộc ngành nghề, lĩnh vực ưu đãi đầu tư hoặc tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn/đặc biệt khó khăn.
• Miễn thuế, giảm thuế trong một số năm nhất định đối với các dự án đầu tư mới, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, v.v.
• Các ưu đãi khác theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn.

Doanh nghiệp cần rà soát kỹ các quy định của Nghị định 320/2025/NĐ-CP (hoặc các văn bản pháp luật liên quan khác) để xác định mình có thuộc đối tượng và đáp ứng đủ điều kiện để hưởng các ưu đãi này hay không.

Hướng Dẫn Chi Tiết Quy Trình Áp Dụng Giảm Thuế TNDN 2026-2027

Để đảm bảo việc áp dụng các ưu đãi giảm thuế TNDN được thực hiện đúng trình tự và quy định, doanh nghiệp cần tuân thủ các bước sau:

Bước 1: Xác định đủ điều kiện hưởng ưu đãi chung (Nghị định 320/2025/NĐ-CP và các quy định khác)

Đầu tiên, doanh nghiệp cần rà soát lại các hoạt động sản xuất kinh doanh, dự án đầu tư của mình để xem có thuộc đối tượng và đáp ứng các điều kiện để hưởng các ưu đãi thuế TNDN theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn chi tiết (như Nghị định 320/2025/NĐ-CP) hay không. Các ưu đãi này có thể bao gồm thuế suất ưu đãi, miễn giảm thuế trong một số năm.

Bước 2: Tính toán số thuế TNDN phải nộp trước khi áp dụng Nghị quyết 43/2026/QH16

Sau khi xác định được các ưu đãi chung, doanh nghiệp tiến hành tính toán số thuế TNDN phải nộp theo công thức cơ bản và áp dụng các ưu đãi đã xác định ở Bước 1. Công thức tính thuế TNDN cơ bản theo Điều 6 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 là:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó:

• Thu nhập tính thuế (Điều 7 Luật Thuế TNDN 2025) được xác định bằng: Thu nhập chịu thuế – Thu nhập được miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định.
• Thu nhập chịu thuế được tính bằng: Doanh thu – Các khoản chi được trừ + Các khoản thu nhập khác (kể cả thu nhập nhận được ở ngoài Việt Nam).

Sau khi có Thu nhập tính thuế, doanh nghiệp áp dụng thuế suất phù hợp (được trình bày chi tiết ở phần sau) và các ưu đãi thuế suất/miễn giảm theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP (nếu có) để ra được số thuế TNDN phải nộp ban đầu.

Bước 3: Áp dụng giảm 30% số thuế TNDN theo Nghị quyết 43/2026/QH16

Sau khi đã tính toán số thuế TNDN phải nộp sau khi áp dụng các ưu đãi chung (từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP hoặc các quy định khác), doanh nghiệp tiếp tục kiểm tra điều kiện để được giảm 30% số thuế TNDN theo Nghị quyết 43/2026/QH16. Nếu doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện về đối tượng, mức doanh thu (không quá 10 tỷ đồng hằng năm cho năm 2026 và 2027) và không thuộc trường hợp chia, tách doanh nghiệp như đã nêu ở trên, thì số thuế TNDN phải nộp sau ưu đãi chung sẽ được giảm thêm 30%.

Công thức tính số thuế TNDN phải nộp cuối cùng sẽ là:

Thuế TNDN phải nộp cuối cùng = (Số thuế TNDN phải nộp sau ưu đãi chung) × (1 - 30%)

Việc áp dụng đúng trình tự này là cực kỳ quan trọng để đảm bảo doanh nghiệp hưởng lợi tối đa từ các chính sách ưu đãi mà không vi phạm quy định pháp luật về thuế.

Các Mức Thuế Suất Thuế TNDN Hiện Hành Theo Luật Thuế TNDN 2025

Để tính toán chính xác số thuế TNDN phải nộp, doanh nghiệp cần nắm rõ các mức thuế suất được quy định tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025. Các mức thuế suất này áp dụng tùy thuộc vào loại hình hoạt động và quy mô doanh thu của doanh nghiệp:

• Mức thuế suất 20%: Áp dụng cho các doanh nghiệp có doanh thu trên 50 tỷ đồng và không thuộc nhóm doanh nghiệp có hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu, khí và tài nguyên quý hiếm khác tại Việt Nam.
• Mức thuế suất 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu hằng năm dưới 3 tỷ đồng.
• Mức thuế suất 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu hằng năm từ 3 tỷ đồng cho đến dưới 50 tỷ đồng.

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đặc thù, mức thuế suất có thể khác biệt:

• Hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí: Mức thuế suất dao động từ 25% đến 50%, tùy thuộc vào vị trí, điều kiện khai thác và trữ lượng mỏ.
• Hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên quý hiếm: Bao gồm bạch kim, vàng, bạc, thiếc, wonfram, antimoan, đá quý, đất hiếm và các tài nguyên quý hiếm khác theo quy định của pháp luật, mức thuế suất là 50%. Đặc biệt, nếu các mỏ có từ 70% diện tích được giao trở lên ở địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, mức thuế suất sẽ được áp dụng là 40%.

Việc xác định đúng mức thuế suất là yếu tố then chốt để tính toán nghĩa vụ thuế TNDN một cách chính xác, đặc biệt khi kết hợp với các ưu đãi giảm thuế khác.

Các Khoản Thu Nhập Chịu Thuế TNDN Theo Quy Định Mới Nhất

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, các khoản thu nhập chịu thuế TNDN bao gồm:

1. Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp.
2. Các khoản thu nhập khác: Bao gồm nhưng không giới hạn ở:
   • Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng chứng khoán.
   • Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, trừ thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản.
   • Thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án.
   • Các khoản thu nhập khác theo quy định của pháp luật về thuế TNDN.

Việc phân loại và xác định đầy đủ các khoản thu nhập chịu thuế là bước cơ bản để tính toán thu nhập tính thuế, từ đó xác định số thuế TNDN phải nộp. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng tất cả các nguồn thu để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.

Kết Luận: Thứ Tự Ưu Tiên Áp Dụng Giảm Thuế TNDN

Qua phân tích chi tiết trên, có thể khẳng định rằng doanh nghiệp cần ưu tiên áp dụng các ưu đãi giảm thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP (hoặc các quy định ưu đãi chung khác của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025) trước. Sau khi đã tính toán số thuế TNDN phải nộp sau khi hưởng các ưu đãi này, doanh nghiệp mới tiếp tục áp dụng giảm 30% số thuế TNDN theo Nghị quyết 43/2026/QH16, nếu đáp ứng đủ các điều kiện.

Việc tuân thủ đúng trình tự này không chỉ giúp doanh nghiệp tối đa hóa lợi ích từ các chính sách ưu đãi mà còn đảm bảo tính chính xác, minh bạch trong kê khai và nộp thuế, tránh được các rủi ro pháp lý không đáng có. Để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ thực hiện các thủ tục thuế một cách hiệu quả nhất, doanh nghiệp có thể liên hệ với các chuyên gia của ANC Việt Nam tại Hà Nội.