Hàng hóa, dịch vụ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế GTGT: Quy định mới từ 2025 ảnh hưởng đến doanh nghiệp
- Các trường hợp không áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%
Mặc dù một số hàng hóa, dịch vụ có thể thuộc diện xuất khẩu hoặc cung cấp ra nước ngoài, nhưng không phải lúc nào cũng được hưởng mức thuế suất 0% - Căn cứ tại khoản 4 Điều 17 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các trường hợp không áp dụng mức thuế suất 0% quy định tại điểm b và d khoản 1 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 bao gồm:
Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài - Đảm bảo rằng các giao dịch không thuộc phạm vi điều chỉnh được ghi nhận chính xác, tránh nhầm lẫn với các giao dịch không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 0%
Từ ngày 01/01/2025, Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) 2024 chính thức có hiệu lực, cùng với Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, mang đến những thay đổi quan trọng về phạm vi điều chỉnh của thuế GTGT tại Việt Nam. Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, dịch vụ quốc tế và các giao dịch liên quan đến khu phi thuế quan tại Hà Nội: Khi nào hàng hóa, dịch vụ của bạn không còn thuộc diện điều chỉnh của Luật Thuế GTGT?
Theo quy định mới, hàng hóa, dịch vụ không thực hiện tại Việt Nam và không sử dụng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng tại Việt Nam sẽ chính thức không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế GTGT. Sự thay đổi này yêu cầu các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị tại Long Biên, phải rà soát lại toàn bộ quy trình kế toán, kê khai thuế để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, tránh những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có.
Chi tiết quy định về đối tượng chịu thuế, không thuộc phạm vi điều chỉnh và thời điểm xác định thuế theo Luật 2024
Để xác định chính xác hàng hóa, dịch vụ có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế GTGT hay không, doanh nghiệp cần nắm vững các căn cứ pháp lý sau:
1. Đối tượng chịu thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT 2024
Căn cứ Điều 3 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, đối tượng chịu thuế được quy định rõ ràng:
- Hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam là đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng.
- Tuy nhiên, có những trường hợp ngoại lệ được quy định tại Điều 5 của Luật này (các đối tượng không chịu thuế).
Như vậy, nguyên tắc chung là mọi hàng hóa, dịch vụ được sử dụng trong lãnh thổ Việt Nam cho mục đích sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng đều phải chịu thuế GTGT, trừ khi được liệt kê cụ thể là đối tượng không chịu thuế.
2. Hàng hóa, dịch vụ không thuộc phạm vi điều chỉnh
Mặc dù Luật Thuế GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã có hiệu lực, Bộ Tài chính vẫn sẽ ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể hơn. Hiện tại, các văn bản hướng dẫn thi hành chưa có quy định cụ thể. Tuy nhiên, tham khảo Công văn 5744/CT-CS năm 2026 về chính sách thuế GTGT, có thể hiểu rằng:
- Hàng hóa, dịch vụ không thực hiện tại Việt Nam.
- Và không sử dụng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng tại Việt Nam.
Hai điều kiện này phải đồng thời được thỏa mãn để một hàng hóa hoặc dịch vụ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế GTGT. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới hoặc có hoạt động kinh doanh quốc tế.
Ví dụ minh họa về dịch vụ không thuộc phạm vi điều chỉnh:
Công ty A (có trụ sở tại Việt Nam) ký hợp đồng cung cấp dịch vụ hỗ trợ vận tải quốc tế (bao gồm làm hàng, hải quan, bốc xếp, nâng hạ, đóng gói) cho Công ty B (cũng có trụ sở tại Việt Nam). Tuy nhiên, toàn bộ các dịch vụ này được Công ty A thực hiện tại cảng Singapore và hàng hóa sau đó được vận chuyển trực tiếp đến Nhật Bản, không nhập khẩu vào Việt Nam để tiêu thụ hay sử dụng. Trong trường hợp này, dịch vụ hỗ trợ vận tải quốc tế do Công ty A cung cấp không thực hiện tại Việt Nam và không sử dụng cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng tại Việt Nam. Do đó, dịch vụ này không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế giá trị gia tăng.
3. Thời điểm xác định thuế GTGT
Việc xác định đúng thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế là yếu tố then chốt trong quản lý thuế. Theo Điều 8 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, thời điểm xác định thuế GTGT được quy định như sau:
- Đối với hàng hóa: Là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, hoặc thời điểm lập hóa đơn, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.
- Đối với dịch vụ: Là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, hoặc thời điểm lập hóa đơn cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.
Tuy nhiên, đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ đặc thù, thời điểm xác định thuế GTGT sẽ do Chính phủ quy định cụ thể. Các trường hợp này bao gồm:
- Hàng hóa xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu.
- Dịch vụ viễn thông.
- Dịch vụ kinh doanh bảo hiểm.
- Hoạt động cung cấp điện, hoạt động sản xuất điện, nước sạch.
- Hoạt động kinh doanh bất động sản.
- Hoạt động xây dựng, lắp đặt và hoạt động dầu khí.
Các trường hợp không áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%
Mặc dù một số hàng hóa, dịch vụ có thể thuộc diện xuất khẩu hoặc cung cấp ra nước ngoài, nhưng không phải lúc nào cũng được hưởng mức thuế suất 0%. Căn cứ tại khoản 4 Điều 17 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các trường hợp không áp dụng mức thuế suất 0% quy định tại điểm b và d khoản 1 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 bao gồm:
- Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài.
- Dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài.
- Dịch vụ cấp tín dụng.
- Chuyển nhượng vốn.
- Sản phẩm phái sinh.
- Dịch vụ bưu chính, viễn thông.
- Sản phẩm xuất khẩu quy định tại khoản 14 Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
- Thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu sau đó xuất khẩu.
- Xăng, dầu mua tại nội địa bán cho cơ sở kinh doanh trong khu phi thuế quan; xe ô tô bán cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan.
- Các dịch vụ cung cấp tại Việt Nam cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài như sau: thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật, văn hóa, giải trí, hội nghị, khách sạn, đào tạo, quảng cáo, du lịch lữ hành; dịch vụ cung cấp gắn với việc bảo dưỡng, sửa chữa, lắp đặt, vận hành, khai thác tài sản ở Việt Nam.
3 bước doanh nghiệp cần thực hiện để xác định đúng nghĩa vụ thuế GTGT từ năm 2025
Để đảm bảo tuân thủ các quy định mới về thuế GTGT và tránh những sai sót không đáng có, các doanh nghiệp tại Việt Nam cần chủ động thực hiện các bước sau:
Bước 1: Rà soát và phân loại bản chất các giao dịch
Doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng tất cả các giao dịch mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, đặc biệt là những giao dịch có yếu tố nước ngoài hoặc liên quan đến khu phi thuế quan. Cần xác định rõ:
- Địa điểm thực hiện dịch vụ/giao hàng: Dịch vụ được thực hiện hoàn toàn trong lãnh thổ Việt Nam hay một phần/toàn bộ ở nước ngoài? Hàng hóa được giao nhận tại đâu?
- Mục đích sử dụng/tiêu dùng: Hàng hóa, dịch vụ đó được sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hay tiêu dùng tại Việt Nam, hay hoàn toàn ở nước ngoài?
Việc phân loại chính xác sẽ là cơ sở để áp dụng đúng quy định thuế.
Bước 2: Đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành
Sau khi phân loại giao dịch, doanh nghiệp cần đối chiếu với các quy định pháp luật về thuế GTGT, cụ thể là Điều 3 và Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, cùng với Nghị định 181/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan. Việc này giúp xác định chính xác giao dịch thuộc đối tượng chịu thuế, không chịu thuế hay không thuộc phạm vi điều chỉnh.
Bước 3: Cập nhật hệ thống kế toán và quy trình kê khai
Dựa trên kết quả rà soát và đối chiếu, doanh nghiệp cần cập nhật hệ thống kế toán, phần mềm quản lý và quy trình kê khai thuế để phản ánh đúng các thay đổi. Đảm bảo rằng các giao dịch không thuộc phạm vi điều chỉnh được ghi nhận chính xác, tránh nhầm lẫn với các giao dịch không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 0%.
Kết luận
Việc nắm vững các quy định về hàng hóa, dịch vụ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thuế GTGT từ năm 2025 là vô cùng quan trọng đối với mọi doanh nghiệp. Những thay đổi này đòi hỏi sự chủ động trong việc rà soát, phân loại giao dịch và cập nhật quy trình kế toán. ANC Việt Nam tại Long Biên, Hà Nội luôn sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp trong việc tư vấn và thực hiện các thủ tục thuế, đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.