Công văn 5493/CT-CS: Khoản hỗ trợ thôi việc theo sắp xếp lao động chính thức chịu thuế TNCN từ 03/8/2026
- 000 VNĐ
Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần (giả định biểu thuế 2026 tương tự 2024):
Bậc Thu nhập tính thuế/tháng Thuế suất Số thuế phải nộp 1 Đến 5 triệu đồng 5% 5 - 000 x 5% = 250
- 000 VNĐ 2 Trên 5 triệu đến 10 triệu đồng 10% 5
- 000 x 10% = 500
- 000 VNĐ 3 Trên 10 triệu đến 18 triệu đồng 15% 8
Các doanh nghiệp và người lao động tại Việt Nam, đặc biệt là tại khu vực Long Biên, Hà Nội, đang đứng trước một thay đổi quan trọng về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) liên quan đến các khoản hỗ trợ khi chấm dứt hợp đồng lao động. Cụ thể, từ ngày 03/8/2026, theo Công văn 5493/CT-CS do Cục Thuế ban hành, các khoản hỗ trợ người lao động thôi việc theo phương án sắp xếp lao động sẽ chính thức bị tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp chi trả và người lao động nhận các khoản tiền này, đòi hỏi sự điều chỉnh kịp thời trong công tác kế toán và quản lý nhân sự.
Quy định mới này làm rõ một điểm còn nhiều tranh cãi trước đây, khẳng định rằng khoản hỗ trợ đặc thù này không thuộc diện các khoản trợ cấp được miễn thuế theo quy định của pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội. Do đó, mọi doanh nghiệp chi trả và người lao động nhận khoản hỗ trợ này đều phải tuân thủ nghĩa vụ thuế TNCN theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.
Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý về thuế TNCN đối với khoản hỗ trợ thôi việc
Để hiểu rõ hơn về sự thay đổi này, chúng ta cần xem xét các căn cứ pháp lý liên quan. Theo Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công đã liệt kê các khoản được miễn trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN. Cụ thể, tại điểm g và h khoản 3 Điều này, các khoản sau đây được miễn thuế:
- Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
- Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng nêu rõ: “Trường hợp tổ chức, doanh nghiệp có quy định cụ thể tại quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ hoặc hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động về mức trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cao hơn mức quy định của pháp luật thì phần chi trả thực tế vượt mức này cũng không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.”
Tuy nhiên, Công văn 5493/CT-CS năm 2026 của Cục Thuế đã đưa ra một hướng dẫn cụ thể, làm rõ bản chất của “khoản hỗ trợ người lao động thôi việc theo phương án sắp xếp lao động”. Công văn này khẳng định:
“Khoản hỗ trợ người lao động thôi việc theo phương án sắp xếp lao động không phải là trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm hoặc các khoản trợ cấp khác theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 hoặc Luật Bảo hiểm xã hội 2024; đồng thời không phải là khoản phụ cấp, trợ cấp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định để được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế. Khoản hỗ trợ này là khoản thu nhập do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động, không thuộc các khoản được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế.”
Do đó, Cục Thuế kết luận: “khoản hỗ trợ người lao động thôi việc theo phương án sắp xếp lao động thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công và phải tổng hợp vào thu nhập chịu thuế khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định.”
Ví dụ tính toán minh họa thuế TNCN cho khoản hỗ trợ thôi việc
Để hình dung rõ hơn, hãy xem xét một ví dụ cụ thể:
Công ty B tại TP. Hồ Chí Minh thực hiện tái cơ cấu và có phương án sắp xếp lao động, dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng với ông Nguyễn Văn A. Ngoài các khoản trợ cấp thôi việc theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019 (được miễn thuế), Công ty B còn chi trả thêm một “khoản hỗ trợ thôi việc theo phương án sắp xếp lao động” là 50.000.000 VNĐ cho ông A.
Theo Công văn 5493/CT-CS, khoản hỗ trợ 50.000.000 VNĐ này sẽ được tính vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công của ông A trong kỳ tính thuế. Giả sử trong tháng nhận khoản hỗ trợ này, ông A không có các khoản thu nhập khác và chỉ có duy nhất khoản hỗ trợ này. Ông A có mã số thuế và đã đăng ký người phụ thuộc.
- Thu nhập chịu thuế: 50.000.000 VNĐ
- Các khoản giảm trừ (giả định):
- Bản thân: 11.000.000 VNĐ/tháng
- 01 người phụ thuộc: 4.400.000 VNĐ/tháng
- Tổng giảm trừ: 11.000.000 + 4.400.000 = 15.400.000 VNĐ
- Thu nhập tính thuế: 50.000.000 – 15.400.000 = 34.600.000 VNĐ
Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần (giả định biểu thuế 2026 tương tự 2024):
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất | Số thuế phải nộp |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 5 triệu đồng | 5% | 5.000.000 x 5% = 250.000 VNĐ |
| 2 | Trên 5 triệu đến 10 triệu đồng | 10% | 5.000.000 x 10% = 500.000 VNĐ |
| 3 | Trên 10 triệu đến 18 triệu đồng | 15% | 8.000.000 x 15% = 1.200.000 VNĐ |
| 4 | Trên 18 triệu đến 32 triệu đồng | 20% | 14.000.000 x 20% = 2.800.000 VNĐ |
| 5 | Trên 32 triệu đến 52 triệu đồng | 25% | (34.600.000 – 32.000.000) x 25% = 2.600.000 x 25% = 650.000 VNĐ |
Tổng số thuế TNCN phải nộp: 250.000 + 500.000 + 1.200.000 + 2.800.000 + 650.000 = 5.400.000 VNĐ.
Ví dụ này cho thấy rõ ràng rằng khoản hỗ trợ thôi việc theo phương án sắp xếp lao động sẽ trực tiếp làm tăng nghĩa vụ thuế của người lao động, đòi hỏi cả doanh nghiệp và cá nhân phải có sự chuẩn bị tài chính và kế hoạch thuế phù hợp.
Quy trình cho thôi việc người lao động khi doanh nghiệp thay đổi cơ cấu theo Bộ luật Lao động 2019
Bên cạnh việc nắm rõ nghĩa vụ thuế, các doanh nghiệp cũng cần hiểu rõ quy trình pháp lý khi thực hiện việc cho thôi việc người lao động do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế. Việc tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019 là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lợi cho cả người lao động và người sử dụng lao động, tránh các tranh chấp pháp lý không đáng có.
Căn cứ theo khoản 6 Điều 42 Bộ luật Lao động 2019, quy định về nghĩa vụ của người sử dụng lao động trong trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế, quy trình cho thôi việc người lao động được thực hiện như sau:
- Xây dựng phương án sử dụng lao động: Trong trường hợp thay đổi cơ cấu, công nghệ mà ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động, hoặc vì lý do kinh tế mà nhiều người lao động có nguy cơ mất việc làm, phải thôi việc, người sử dụng lao động phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động theo quy định tại Điều 44 của Bộ luật này.
- Ưu tiên đào tạo lại: Nếu có chỗ làm việc mới, doanh nghiệp cần ưu tiên đào tạo lại người lao động để tiếp tục sử dụng.
- Trả trợ cấp mất việc làm: Trong trường hợp người sử dụng lao động không thể giải quyết được việc làm mà phải cho người lao động thôi việc, doanh nghiệp phải trả trợ cấp mất việc làm theo quy định tại Điều 47 của Bộ luật này.
- Trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động: Việc cho thôi việc chỉ được tiến hành sau khi đã trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động là thành viên).
- Thông báo trước: Người sử dụng lao động phải thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cho người lao động về việc cho thôi việc.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các bước này không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng môi trường lao động minh bạch và công bằng.
Tóm tắt và khuyến nghị cho doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội
Tóm lại, Công văn 5493/CT-CS năm 2026 đã làm rõ một cách dứt khoát rằng các khoản hỗ trợ người lao động thôi việc theo phương án sắp xếp lao động sẽ thuộc diện thu nhập chịu thuế TNCN từ ngày 03/8/2026. Đây là một điểm khác biệt quan trọng so với các khoản trợ cấp thôi việc, mất việc làm theo quy định của pháp luật lao động, vốn được miễn thuế.
Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị đang hoạt động tại khu vực Long Biên, Hà Nội, việc hiểu rõ và áp dụng đúng quy định này là vô cùng cần thiết. ANC Việt Nam khuyến nghị các doanh nghiệp cần:
- Rà soát lại chính sách chi trả: Kiểm tra các quy chế tài chính, quy chế nội bộ, hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể để đảm bảo phân biệt rõ ràng giữa “trợ cấp thôi việc/mất việc làm theo luật” và “khoản hỗ trợ thôi việc theo sắp xếp lao động”.
- Cập nhật quy trình kế toán và nhân sự: Đảm bảo bộ phận kế toán và nhân sự nắm vững quy định mới để tính toán và khấu trừ thuế TNCN chính xác cho người lao động.
- Truyền thông nội bộ: Thông báo rõ ràng cho người lao động về nghĩa vụ thuế đối với các khoản hỗ trợ này để tránh hiểu lầm và khiếu nại.
- Tham vấn chuyên gia: Trong trường hợp có bất kỳ vướng mắc nào, hãy tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế và kế toán để đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách tốt nhất.
Việc chủ động nắm bắt và tuân thủ các quy định thuế mới không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững.