Thuế TNCN 2026: 13 khoản phụ cấp không tính thuế – Ai sẽ được hưởng?
Bạn có biết rằng từ 01/07/2026 sẽ có 13 khoản phụ cấp, trợ cấp không tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và không phải đóng bảo hiểm xã hội (BHXH)? Đây là thay đổi quan trọng ảnh hưởng đến hàng triệu người lao động và doanh nghiệp tại Việt Nam. Quy định mới được đưa ra trong Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết để không bỏ lỡ cơ hội giảm chi phí nhân sự.
Chi tiết 13 khoản phụ cấp không tính thuế TNCN và căn cứ pháp lý
Theo khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các khoản sau không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN:
- Trợ cấp, phụ cấp ưu đãi hàng tháng và trợ cấp một lần cho người có công.
- Trợ cấp cho người tham gia kháng chiến, bảo vệ tổ quốc, nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ.
- Phụ cấp quốc phòng, an ninh và phụ cấp cho lực lượng vũ trang.
- Phụ cấp độc hại, nguy hiểm, bồi dưỡng bằng hiện vật cho các ngành, nghề có yếu tố độc hại, nguy hiểm.
- Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực.
- Phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí cho cán bộ, công chức Việt Nam làm việc ở nước ngoài (theo Luật Cơ quan đại diện VN ở nước ngoài và Nghị định 08/2019/NĐ-CP).
- Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con, nhận nuôi con nuôi, trợ cấp suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp khác theo Luật Bảo hiểm xã hội.
- Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm (theo Luật Bảo trợ xã hội).
- Trợ cấp cho các đối tượng được bảo trợ xã hội (theo Luật Bảo trợ xã hội).
- Phụ cấp phục vụ cho lãnh đạo cấp cao.
- Trợ cấp một lần khi chuyển công tác tới vùng khó khăn, hỗ trợ cho cán bộ công tác chủ quyền biển đảo, và trợ cấp chuyển vùng cho người nước ngoài và người Việt làm việc ở nước ngoài.
- Phụ cấp cho nhân viên y tế thôn, bản.
- Phụ cấp đặc thù ngành, nghề.
Đối với các khoản vượt mức quy định pháp luật, phần vượt sẽ phải tính vào thu nhập chịu thuế, ngoại trừ trường hợp (8) – trợ cấp thôi việc, mất việc – trong đó phần vượt cũng không tính vào thu nhập chịu thuế.
Việc miễn đóng BHXH cho các khoản này được quy định tại Công văn 1198/CTL&BHXH‑BHXH năm 2025, trong đó nêu rõ các khoản phụ cấp, trợ cấp ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động sẽ không tính vào cơ sở tính bảo hiểm xã hội bắt buộc.
| Loại phụ cấp | Áp dụng từ ngày | Miễn thuế TNCN | Miễn BHXH |
|---|---|---|---|
| Trợ cấp, phụ cấp ưu đãi người có công | 01/07/2026 | Có | Có |
| Trợ cấp cho người tham gia kháng chiến, bảo vệ tổ quốc, nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp quốc phòng, an ninh, lực lượng vũ trang | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp độc hại, nguy hiểm, bồi dưỡng bằng hiện vật | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí cho cán bộ, công chức làm việc ở nước ngoài | 01/07/2026 | Có | Có |
| Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con, nhận nuôi con nuôi, trợ cấp suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng | 01/07/2026 | Có | Có |
| Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm | 01/07/2026 | Có | Có |
| Trợ cấp cho các đối tượng được bảo trợ xã hội | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp phục vụ cho lãnh đạo cấp cao | 01/07/2026 | Có | Có |
| Trợ cấp một lần khi chuyển công tác tới vùng khó khăn, hỗ trợ cho cán bộ công tác chủ quyền biển đảo, và trợ cấp chuyển vùng cho người nước ngoài và người Việt làm việc ở nước ngoài | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp cho nhân viên y tế thôn, bản | 01/07/2026 | Có | Có |
| Phụ cấp đặc thù ngành, nghề | 01/07/2026 | Có | Có |
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để áp dụng đúng quy định
Để tránh sai sót và tối ưu chi phí, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra hợp đồng lao động hiện tại: Xác định các phụ cấp đã được ghi nhận và so sánh với danh sách 13 khoản miễn thuế.
- Cập nhật quy chế tài chính: Thêm các mục mới vào bảng lương, đảm bảo mỗi khoản được ghi rõ ràng.
- Đào tạo bộ phận kế toán: Giải thích cách tính lương, khai báo thuế TNCN và BHXH cho các khoản mới.
- Nộp tờ khai BHXH theo mẫu mới, không tính các khoản đã miễn vào cơ sở tính bảo hiểm.
- Kiểm tra deadline: Hoàn thành mọi cập nhật trước ngày 30/06/2026 để áp dụng từ 01/07/2026.
Mức phạt và những điểm dễ sai khi áp dụng
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt sau:
- Phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP: Từ 5% đến 20% mức lương tính bảo hiểm xã hội nếu tính sai phụ cấp.
- Phạt thuế: Nếu tính sai thu nhập chịu thuế, doanh nghiệp có thể bị truy thu và phạt thêm 10% số thuế chưa nộp.
Những lỗi thường gặp:
- Không ghi rõ phụ cấp thành mục riêng trong hợp đồng, dẫn tới tính vào tiền lương bảo hiểm.
- Nhầm lẫn giữa phụ cấp miễn thuế và phụ cấp phải tính thuế (ví dụ: phụ cấp ăn trưa vs. tiền ăn giữa ca).
- Quên cập nhật mức phụ cấp mới cho nhân viên đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp có phải tính BHXH cho phụ cấp “tiền ăn giữa ca” không?
Theo Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, tiền ăn giữa ca được ghi thành mục riêng trong hợp đồng và không tính vào cơ sở đóng BHXH bắt buộc.
Phụ cấp “hỗ trợ xăng xe” có được miễn thuế TNCN không?
Phụ cấp hỗ trợ xăng xe được liệt kê trong khoản 14 của Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, do đó không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN và không phải đóng BHXH.
Nếu mức trợ cấp thôi việc vượt mức quy định, phần vượt sẽ bị tính thuế như thế nào?
Theo khoản (8) của Nghị định 253/2026/NĐ-CP, nếu trợ cấp thôi việc vượt mức quy định pháp luật, phần vượt cũng không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
Hành động ngay: Doanh nghiệp cần làm gì để không bỏ lỡ ưu đãi?
• Kiểm tra và cập nhậ