Thuế & Hóa đơn điện tử 2026: 3 thay đổi xử phạt quan trọng doanh nghiệp cần biết
Bạn có biết rằng từ 21/7/2026 sẽ có ba điểm mới quan trọng về xử phạt thuế và hóa đơn điện tử tại Việt Nam? Đây là những thay đổi mà mọi doanh nghiệp, cá nhân nộp thuế tại Việt Nam không thể bỏ qua, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và quy trình khai báo.
Ngay lập tức, quy định mới được đưa ra trong Nghị định 291/2026/NĐ-CP và được triển khai qua Công văn 5160/CT‑PC năm 2026 của Cục Thuế. Các thay đổi này sẽ áp dụng từ ngày 21/7/2026, bao gồm:
- Phạt tiền mới cho hành vi chậm, không chính xác hoặc không cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế.
- Sửa đổi nguyên tắc xử phạt để tránh việc bị xử phạt trùng lặp.
- Áp dụng nguyên tắc sử dụng văn bản quy phạm pháp luật hiện hành khi xử phạt.
Chi tiết quy định mới và căn cứ pháp lý (Nghị định 291/2026/NĐ-CP)
Theo Điều 2 của Nghị định 291/2026/NĐ-CP, mục 3 và Điều 19a được bổ sung vào Nghị định 125/2020/NĐ-CP, quy định xử phạt hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin quốc tế và trong nước.
Các mức phạt cụ thể như sau:
- Phạt từ 10.000.000 đ đến 30.000.000 đ nếu cung cấp thông tin chậm hơn 5 ngày so với thời hạn quy định.
- Phạt từ 30.000.000 đ đến 50.000.000 đ nếu cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ.
- Phạt từ 50.000.000 đ đến 100.000.000 đ nếu không cung cấp thông tin trong vòng 15 ngày kể từ thời hạn hoặc thực hiện hành vi thông đồng, bao che.
Đồng thời, Nghị định 291/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 5 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, bãi bỏ nguyên tắc “hành vi vi phạm về sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn thuộc trường hợp bị xử phạt theo Điều 16, Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP thì không bị xử phạt theo Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP”. Nguyên tắc này đã được thay thế bằng quy định mới đảm bảo một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt một lần, tránh việc xử phạt trùng lặp, và không bị xử phạt lại theo Điều 14, Điều 15, Điều 19 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Để minh hoạ, dưới đây là bảng so sánh mức phạt cũ (theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP) và mức phạt mới (theo Nghị định 291/2026/NĐ-CP):
| Loại vi phạm | Mức phạt cũ (đ) | Mức phạt mới (đ) |
|---|---|---|
| Cung cấp thông tin chậm >5 ngày | Không quy định cụ thể (theo Nghị định 125/2020) | 10.000.000 – 30.000.000 |
| Thông tin không chính xác/không đầy đủ | Không quy định cụ thể (theo Nghị định 125/2020) | 30.000.000 – 50.000.000 |
| Không cung cấp thông tin trong 15 ngày | Không quy định cụ thể (theo Nghị định 125/2020) | 50.000.000 – 100.000.000 |
Những thay đổi này được thực hiện dựa trên Điều 7 Nghị định 118/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 68/2025/NĐ-CP và Nghị định 190/2025/NĐ-CP), quy định nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật khi xử phạt hành vi vi phạm hành chính.
Bước thực hiện cho doanh nghiệp: chuẩn bị và khai báo
Để đáp ứng các yêu cầu mới, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra hệ thống quản lý thông tin: Đảm bảo phần mềm kế toán và hệ thống hóa đơn điện tử có khả năng cung cấp thông tin đúng thời hạn và đầy đủ.
- Đào tạo nhân viên: Tổ chức buổi đào tạo về quy trình cung cấp thông tin cho cơ quan thuế, nhấn mạnh các thời hạn mới.
- Rà soát hợp đồng và thỏa thuận quốc tế: Xác định các điều khoản liên quan đến trao đổi thông tin thuế với cơ quan thuế nước ngoài.
- Thiết lập quy trình khắc phục hậu quả: Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp phải nhanh chóng cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ theo yêu cầu.
- Gửi báo cáo chuẩn bị: Trước ngày 21/7/2026, doanh nghiệp cần nộp báo cáo chuẩn bị tới cơ quan thuế địa phương để chứng minh đã đáp ứng các yêu cầu.
Những điểm dễ sai và mức phạt cụ thể
Trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp thường gặp các lỗi sau:
- Nhầm lẫn thời hạn: Không tính đúng ngày bắt đầu và kết thúc thời hạn cung cấp thông tin, dẫn đến chậm trễ.
- Thiếu thông tin chi tiết: Cung cấp thông tin không đầy đủ (ví dụ: thiếu mã số thuế của đối tác nước ngoài).
- Không cập nhật hệ thống: Hệ thống phần mềm chưa được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu mới, gây lỗi khi xuất báo cáo.
- Không thực hiện biện pháp khắc phục: Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp không thực hiện biện pháp khắc phục ngay lập tức, dẫn đến mức phạt cao hơn.
Theo quy định mới, mức phạt cụ thể sẽ được áp dụng như sau:
- Chậm cung cấp thông tin >5 ngày: 10‑30 triệu đồng.
- Thông tin không chính xác/không đầy đủ: 30‑50 triệu đồng.
- Không cung cấp thông tin trong 15 ngày hoặc hành vi thông đồng: 50‑100 triệu đồng.