Từ 1/7/2026: Những Thay Đổi Trọng Yếu Về Kê Khai Thuế GTGT, Gia Hạn Nộp Thuế và Thời Hạn Khai Bổ Sung Tại Việt Nam
Doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát và cập nhật quy trình để đảm bảo tuân thủ.
Chỉ còn chưa đầy một năm nữa, từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, hệ thống pháp luật thuế tại Việt Nam sẽ chứng kiến những điều chỉnh quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động kê khai, nộp và quản lý thuế của hàng triệu doanh nghiệp và người nộp thuế. Các quy định mới này, được cụ thể hóa trong Luật Quản lý thuế 2025, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Thông tư 89/2026/TT-BTC, không chỉ thay đổi cách thức xử lý các sai sót trên tờ khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) mà còn mở rộng các trường hợp được gia hạn nộp thuế và rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế.
Đây là những thay đổi mang tính chiến lược, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong một số tình huống đặc biệt. Tuy nhiên, việc không nắm rõ hoặc áp dụng sai các quy định mới có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý và các khoản phạt không đáng có. Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ đi sâu phân tích ba điểm cốt lõi này, cung cấp cái nhìn toàn diện và hướng dẫn chi tiết để doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt tại Chi cục Thuế Long Biên, Hà Nội, có thể chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn chuyển đổi quan trọng này.
Hướng Dẫn Chi Tiết Xử Lý Chênh Lệch Tờ Khai GTGT Bổ Sung Kỳ Trước Trên Tờ Khai Kỳ Hiện Tại Theo Thông Tư 89/2026/TT-BTC
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất liên quan đến việc kê khai thuế GTGT là cách thức xử lý các sai sót từ tờ khai bổ sung của kỳ trước trên tờ khai của kỳ hiện tại. Theo Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, mẫu tờ khai thuế GTGT 01/GTGT áp dụng từ ngày 01/7/2026 đã có những điều chỉnh cụ thể về các chỉ tiêu điều chỉnh.
Các Chỉ Tiêu Điều Chỉnh Mới Trên Tờ Khai 01/GTGT
- Chỉ tiêu [37]: Dùng để phản ánh điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước. Điều này áp dụng khi doanh nghiệp phát hiện đã khai thừa số thuế đầu vào được khấu trừ trong các kỳ trước, dẫn đến việc số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau bị giảm đi.
- Chỉ tiêu [38]: Dùng để phản ánh điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước. Ngược lại với chỉ tiêu [37], chỉ tiêu này được sử dụng khi doanh nghiệp phát hiện đã khai thiếu số thuế đầu vào được khấu trừ trong các kỳ trước, làm tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi sai sót đều chỉ điều chỉnh qua chỉ tiêu [37] và [38]. Theo hướng dẫn tại Phụ lục II Thông tư 89/2026/TT-BTC, nếu sai sót làm phát sinh số thuế GTGT phải nộp, liên quan đến hoàn thuế hoặc ảnh hưởng đồng thời tờ khai 01/GTGT và 02/GTGT (tờ khai thuế GTGT đối với hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý), thì vẫn phải xử lý theo các trường hợp riêng biệt được quy định.
Cách Xử Lý Cụ Thể Các Trường Hợp Chênh Lệch
Căn cứ theo quy định về khai bổ sung tại Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC, cách xử lý phần chênh lệch từ tờ khai bổ sung kỳ trước trên tờ khai kỳ hiện tại được quy định chi tiết như sau:
| Trường hợp Sai Sót Phát Hiện Từ Kỳ Trước | Cách Xử Lý Trên Tờ Khai Kỳ Hiện Tại (Mẫu 01/GTGT) |
|---|---|
| Tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau (do khai thiếu đầu vào được khấu trừ hoặc khai thừa đầu ra phải nộp) | Ghi vào chỉ tiêu “Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước” (chỉ tiêu [38]). |
| Giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau (do khai thừa đầu vào được khấu trừ hoặc khai thiếu đầu ra phải nộp) | Ghi vào chỉ tiêu “Điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước” (chỉ tiêu [37]). |
| Làm tăng số thuế GTGT phải nộp (do khai thiếu đầu ra hoặc khai thừa đầu vào) | Nộp số thuế tăng thêm và tiền chậm nộp (nếu có). Đồng thời, phần giảm thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau (nếu phát sinh) vẫn được phản ánh vào chỉ tiêu điều chỉnh giảm của kỳ hiện tại (chỉ tiêu [37]). |
| Làm giảm số thuế GTGT phải nộp (do khai thừa đầu ra hoặc khai thiếu đầu vào) | Được điều chỉnh giảm tiền chậm nộp (nếu có); nếu đã nộp thì được bù trừ vào kỳ sau hoặc hoàn theo quy định. Phần tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau được phản ánh vào chỉ tiêu điều chỉnh tăng của kỳ hiện tại (chỉ tiêu [38]). |
Ví Dụ Minh Họa Cách Điều Chỉnh Thuế GTGT Kỳ Trước Trên Tờ Khai Kỳ Hiện Tại
Để dễ hình dung, chúng ta hãy xem xét một số tình huống thực tế mà các doanh nghiệp Việt Nam có thể gặp phải:
Ví dụ 1: Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ
- Công ty X phát hiện trên tờ khai GTGT tháng 10/2025 đã bỏ sót một hóa đơn đầu vào hợp lệ trị giá 110 triệu đồng (trong đó thuế GTGT là 10 triệu đồng).
- Khi lập tờ khai bổ sung cho tháng 10/2025, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ tăng thêm 10 triệu đồng, dẫn đến số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau của tháng 10/2025 tăng lên 10 triệu đồng.
- Trên tờ khai GTGT kỳ hiện tại (ví dụ: tháng 1/2026), Công ty X sẽ ghi 10.000.000 VNĐ vào chỉ tiêu [38] “Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước”.
Ví dụ 2: Điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ
- Công ty Y phát hiện trên tờ khai GTGT tháng 11/2025 đã khai thừa một hóa đơn đầu vào không hợp lệ trị giá 22 triệu đồng (trong đó thuế GTGT là 2 triệu đồng).
- Khi lập tờ khai bổ sung cho tháng 11/2025, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ giảm đi 2 triệu đồng.
- Trên tờ khai GTGT kỳ hiện tại, Công ty Y sẽ ghi 2.000.000 VNĐ vào chỉ tiêu [37] “Điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước”.
Các Trường Hợp Được Gia Hạn Nộp Thuế Theo Luật Quản Lý Thuế 2025
Theo khoản 7 Điều 14 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế được gia hạn nộp thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp và tiền phạt trong ba trường hợp sau:
- Bị thiệt hại vật chất, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh do gặp trường hợp bất khả kháng theo quy định của Luật này.
- Phải ngừng hoạt động do di dời cơ sở sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, làm ảnh hưởng đến kết quả sản xuất, kinh doanh.
- Gia hạn nộp thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt trong trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.
Việc gia hạn nộp thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt không dẫn đến điều chỉnh dự toán thu ngân sách nhà nước đã được Quốc hội quyết định. Đồng thời, trong thời gian gia hạn, người nộp thuế không phải nộp tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế nợ được gia hạn.
Tóm lại, từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp cần nắm rõ cách sử dụng chỉ tiêu [37] và [38] để điều chỉnh các chênh lệch thuế GTGT, đồng thời hiểu rõ ba trường hợp được gia hạn nộp thuế để tận dụng các quyền lợi hợp pháp khi gặp khó khăn. Việc áp dụng đúng quy định sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu hoá quy trình kê khai thuế.