Tầm quan trọng của việc kiểm tra, đánh giá áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế theo Thông tư 94
Việc kiểm tra, đánh giá áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế theo Thông tư 94/2026/TT-BTC là một quy trình trọng yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và đảm bảo sự tuân thủ pháp luật từ phía người nộp thuế. Quy trình này giúp cơ quan thuế xác định và xử lý kịp thời các rủi ro, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động trong việc quản lý nghĩa vụ thuế của mình. Hiểu rõ các quy định này là chìa khóa để doanh nghiệp, đặc biệt là tại các khu vực phát triển như Long Biên, Hà Nội, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và tránh các hậu quả pháp lý không mong muốn.
Thông tư 94/2026/TT-BTC quy định chi tiết về việc kiểm tra, đánh giá thực hiện áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế. Theo Điều 21 của Thông tư này, mục tiêu chính là đảm bảo rằng các biện pháp quản lý rủi ro được triển khai một cách hiệu quả và đúng đắn. Đối với cơ quan thuế, việc này giúp tối ưu hóa nguồn lực, tập trung vào các đối tượng có rủi ro cao, từ đó nâng cao hiệu quả thu ngân sách và phòng chống gian lận thuế.
Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ và hiểu rõ quy trình kiểm tra này không chỉ giúp tránh các sai sót có thể dẫn đến việc bị xếp vào nhóm rủi ro cao mà còn góp phần xây dựng uy tín và minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Khi cơ quan thuế đánh giá cao chất lượng quản lý rủi ro của doanh nghiệp, khả năng bị kiểm tra thường xuyên hoặc bị áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ sẽ giảm đi đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững.
Nội dung và biện pháp kiểm tra, đánh giá việc áp dụng quản lý rủi ro
Theo Điều 21 Thông tư 94/2026/TT-BTC, việc kiểm tra, đánh giá áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế tập trung vào các nội dung cốt lõi sau:
- Chất lượng tổ chức thực hiện: Đánh giá chất lượng của việc tổ chức và thực hiện các biện pháp, nghiệp vụ trong quản lý rủi ro. Điều này bao gồm việc xem xét các quy trình nội bộ, năng lực của cán bộ thực hiện và sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan.
- Hiệu lực, hiệu quả áp dụng: Kiểm tra hiệu lực và hiệu quả của việc áp dụng quản lý rủi ro trong các hoạt động nghiệp vụ quản lý thuế, từ khâu đăng ký, kê khai, nộp thuế đến hoàn thuế và cưỡng chế thuế.
- Kết quả thực hiện các quyết định: Đánh giá việc tổ chức thực hiện và kết quả của các quyết định kiểm tra hoặc các biện pháp nghiệp vụ khác đã được thực hiện trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro.
- Hiệu quả hệ thống tiêu chí: Xem xét hiệu quả của hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá, phân loại mức độ tuân thủ pháp luật thuế và mức độ rủi ro của người nộp thuế. Các tiêu chí này được quy định chi tiết tại Phụ lục II, III của Thông tư 94 và kết hợp với kết quả đánh giá tuân thủ tại Điều 10.
Để thực hiện các nội dung trên, cơ quan thuế áp dụng các biện pháp kiểm tra, đánh giá cụ thể:
- Tổng hợp, phân tích thông tin, số liệu: Thu thập và phân tích thông tin, số liệu báo cáo từ các cơ quan thuế các cấp (ví dụ: Chi cục Thuế Long Biên) và các đơn vị thuộc Cục Thuế Hà Nội về tình hình thực hiện, áp dụng quản lý rủi ro.
- Thu thập, phân tích dữ liệu: Tập trung thu thập, phân tích, tổng hợp thông tin, dữ liệu về kết quả áp dụng quản lý rủi ro trong các nghiệp vụ quản lý thuế.
- Tổ chức đoàn công tác: Thành lập các đoàn công tác để kiểm tra trực tiếp việc thực hiện và áp dụng quản lý rủi ro tại cơ quan thuế các cấp theo quy định.
Phân loại mức độ rủi ro và các trường hợp kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp
Theo Thông tư 94/2026/TT-BTC, người nộp thuế được phân loại theo ba mức độ rủi ro chính:
- Rủi ro cao: Doanh nghiệp có các dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế nghiêm trọng hoặc có lịch sử không tuân thủ.
- Rủi ro trung bình: Doanh nghiệp có một số dấu hiệu cần theo dõi hoặc có khả năng phát sinh rủi ro trong tương lai.
- Rủi ro thấp: Doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt và ít có dấu hiệu rủi ro.
Việc phân loại này dựa trên các chỉ số tiêu chí đánh giá rủi ro phù hợp với đặc thù của từng nghiệp vụ quản lý thuế, được lựa chọn từ hệ thống tiêu chí quy định tại Phụ lục II, III kèm theo Thông tư 94 và kết hợp với kết quả đánh giá tuân thủ pháp luật thuế tại Điều 10 Thông tư này. Kết quả phân loại mức độ rủi ro là căn cứ để cơ quan thuế áp dụng các biện pháp quản lý thuế phù hợp theo quy định tại Điều 14 đến Điều 20 của Thông tư.
Cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế trong các trường hợp cụ thể được quy định tại khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025. Các trường hợp này bao gồm:
- Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế.
- Hồ sơ thuộc diện kiểm tra sau hoàn thuế đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước theo nguyên tắc quản lý rủi ro trong quản lý thuế và trong thời hạn 05 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế.
- Có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế.
- Được lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề kiểm tra của cơ quan thuế.
- Theo yêu cầu, đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền.
- Người nộp thuế có rủi ro cao thuộc các trường hợp: chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động.
Câu hỏi thường gặp về kiểm tra rủi ro thuế theo Thông tư 94
Doanh nghiệp cần làm gì để chuẩn bị cho việc kiểm tra áp dụng quản lý rủi ro?
Để chuẩn bị cho việc kiểm tra áp dụng quản lý rủi ro, doanh nghiệp cần đảm bảo rằng các quy trình nội bộ về quản lý thuế được thiết lập rõ ràng, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Điều này bao gồm việc lưu giữ đầy đủ các tài liệu liên quan đến việc khai báo, nộp thuế, các quyết định kiểm tra đã thực hiện, và bằng chứng về hiệu quả của các biện pháp quản lý rủi ro đã áp dụng. Việc chủ động tự đánh giá theo các tiêu chí tại Phụ lục II, III và Điều 10 Thông tư 94 sẽ giúp doanh nghiệp sẵn sàng hơn.
Làm sao để xác định mức rủi ro cao, trung bình và thấp cho doanh nghiệp?
Mức độ rủi ro của doanh nghiệp được cơ quan thuế xác định dựa trên các chỉ số tiêu chí đánh giá rủi ro trong Phụ lục II, III của Thông tư 94 và kết hợp với kết quả đánh giá tuân thủ pháp luật thuế tại Điều 10. Các tiêu chí này bao gồm nhiều yếu tố như lịch sử tuân thủ, tần suất khai báo, mức độ chênh lệch so với mức trung bình ngành, và các dấu hiệu bất thường khác. Doanh nghiệp có thể tham khảo các phụ lục này để tự đánh giá vị thế của mình.
Nếu doanh nghiệp bị xếp vào rủi ro cao, có thể giảm mức rủi ro như thế nào?
Doanh nghiệp có thể giảm mức rủi ro bằng cách chủ động thực hiện các biện pháp khắc phục nhanh chóng các sai sót, nộp đầy đủ và đúng hạn các báo cáo, chứng từ thuế, và cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ. Theo Điều 14-20 Thông tư 94, việc thực hiện các biện pháp quản lý thuế phù hợp sẽ được cơ quan thuế xem xét và đánh giá lại trong các kỳ kiểm tra tiếp theo, tạo cơ hội để doanh nghiệp cải thiện mức độ tuân thủ.
Tóm tắt nội dung và bước tiếp theo cho doanh nghiệp
Việc kiểm tra, đánh giá áp dụng quản lý rủi ro trong quản lý thuế theo Thông tư 94/2026/TT-BTC là một phần không thể thiếu trong công tác quản lý thuế hiện đại. Doanh nghiệp cần:
- Nắm vững các nội dung và biện pháp kiểm tra mà cơ quan thuế sẽ thực hiện theo Điều 21 Thông tư 94.
- Hiểu rõ cách thức phân loại mức độ rủi ro và các trường hợp có thể bị kiểm tra tại trụ sở theo Luật Quản lý thuế 2025.
- Chủ động xây dựng và duy trì hệ thống quản lý rủi ro nội bộ hiệu quả, đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.
- Thường xuyên tự đánh giá và cải thiện để giảm thiểu rủi ro, tránh bị xếp vào nhóm rủi ro cao.
Nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ chi tiết về việc hiểu và áp dụng các quy định này, hoặc cần tư vấn về quản lý rủi ro thuế, ANC Việt Nam có thể cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp. Hãy liên hệ qua hotline 0942597477 để được tư vấn kịp thời và hiệu quả.