Thông tư 109/2026 thay Thông tư 10/2021: Tại sao doanh nghiệp cần quan tâm ngay?
Trong bối cảnh pháp luật thuế ngày càng chặt chẽ, việc nắm bắt Thông tư 109/2026/TT-BTC là yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục thuế một cách hợp pháp. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 24/07/2026 và thay thế Thông tư 10/2021/TT-BTC, đưa ra các tiêu chuẩn mới về năng lực, đạo đức và hồ sơ cho người thực hiện dịch vụ.
Hiểu rõ nội dung Thông tư 109/2026 giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Các tiêu chuẩn và hồ sơ cần chuẩn bị để cung cấp dịch vụ làm thủ tục thuế
Để đáp ứng Thông tư 109/2026, doanh nghiệp và cá nhân cần chuẩn bị các tài liệu sau (nếu có yêu cầu từ cơ quan thuế):
- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (đối với tổ chức) hoặc giấy tờ chứng minh cá nhân (đối với hộ kinh doanh).
- Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế do Bộ Tài chính công nhận.
- Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu (đối với người nước ngoài có thẻ cư trú trên 12 tháng).
- Bảng sao kê tài chính năm trước (đối với doanh nghiệp muốn chứng minh năng lực tài chính).
- Cam kết đạo đức nghề nghiệp ký có công chứng, bao gồm cam kết không thông đồng với công chức thuế.
Đối với đại lý thuế, cần có ít nhất hai nhân viên đáp ứng tiêu chuẩn trên và làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp.
Quy trình thực hiện dịch vụ làm thủ tục thuế theo Thông tư 109/2026 – Bước từng bước
- Đánh giá năng lực nội bộ: Kiểm tra xem doanh nghiệp có đủ chứng chỉ, nhân sự và hệ thống quản lý rủi ro chưa.
- Chuẩn bị hồ sơ đăng ký: Hoàn thiện các tài liệu liệt kê ở mục trên, nộp lên cơ quan thuế địa phương qua cổng dịch vụ điện tử (nếu có yêu cầu).
- Kiểm tra và phê duyệt: Cơ quan thuế sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và có thể yêu cầu bổ sung thông tin.
- Nhận giấy chứng nhận: Khi hồ sơ được chấp nhận, doanh nghiệp sẽ nhận giấy chứng nhận quyền kinh doanh dịch vụ làm thủ tục thuế.
- Thực hiện dịch vụ: Bắt đầu cung cấp dịch vụ cho khách hàng, đồng thời duy trì cập nhật kiến thức và tuân thủ đạo đức nghề nghiệp.
Quy trình này thường hoàn thành trong vòng khoảng 20‑30 ngày nếu không có yêu cầu bổ sung.
Chi phí, thời gian và các mức phạt nếu không tuân thủ quy định mới
| Hạng mục | Chi phí (VNĐ) | Thời gian xử lý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Phí đăng ký chứng chỉ nghiệp vụ | Tham khảo mức phí do Bộ Tài chính quy định | 3‑5 ngày | Phụ thuộc loại chứng chỉ |
| Phí tư vấn chuẩn bị hồ sơ | Tham khảo mức phí của nhà tư vấn | 5‑7 ngày | Do nhà tư vấn tính |
| Mức phạt vi phạm tiêu chuẩn đạo đức | Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Không thời hạn cố định | Áp dụng khi có hành vi thông đồng, trốn thuế |
Ví dụ: Công ty X có doanh thu 8 tỷ đồng/năm, muốn đăng ký làm đại lý thuế. Nếu lựa chọn gói tư vấn và phí chứng chỉ theo mức phí hiện hành, tổng chi phí ban đầu sẽ phụ thuộc vào mức phí cụ thể được quy định.
Câu hỏi thường gặp về Thông tư 109/2026 và dịch vụ làm thủ tục thuế
1. Thông tư 109/2026 có yêu cầu chứng chỉ nào cho người thực hiện dịch vụ?
Theo khoản 2 Điều 64 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, người thực hiện phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế do Bộ Tài chính cấp. Nếu không có chứng chỉ, họ không được phép cung cấp dịch vụ và sẽ chịu trách nhiệm pháp lý.
2. Doanh nghiệp có cần đăng ký lại khi thay đổi nhân sự thực hiện dịch vụ?
Có. Khi thay đổi người thực hiện, doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan thuế và cập nhật hồ sơ nhân sự trong vòng 15 ngày, theo quy định tại Điều 5 Luật Quản lý thuế 2025.
3. Nếu doanh nghiệp không đáp ứng tiêu chuẩn đạo đức, mức phạt cụ thể là bao nhiêu?
Mức phạt được quy định trong Nghị định 252/2026/NĐ-CP và sẽ được quyết định dựa trên mức độ vi phạm và quyết định của cơ quan thuế.
Tóm tắt nhanh và bước tiếp theo cho doanh nghiệp
Thông tư 109/2026/TT-BTC đã đưa ra các tiêu chuẩn mới về chứng chỉ, đạo đức và quy trình đăng ký cho dịch vụ làm thủ tục thuế. Doanh nghiệp cần:
- Kiểm tra và cập nhật chứng chỉ nghiệp vụ.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đăng ký (nếu có yêu cầu).
- Nộp hồ sơ qua cổng dịch vụ điện tử trước ngày 24/07/2026 (nếu cần).
- Tuân thủ đạo đức nghề nghiệp để tránh mức phạt theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang có nhu cầu tư vấn chi tiết về việc đáp ứng Thông tư 109/2026, ANC Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ qua hotline 0942597477.