Thông tư 89/2026/TT-BTC: Mẫu 03/GTGT Mới Cho Hoạt Động Kinh Doanh Vàng Bạc Đá Quý Từ 30/6/2026
- Thuế suất thuế GTGT áp dụng cho hoạt động này: Giả sử là 10% (theo quy định hiện hành cho một số loại hình kinh doanh đặc thù, doanh nghiệp cần áp dụng thuế suất chính xác theo quy định của Bộ Tài chính tại thời điểm kê khai)
- 000 VNĐ × 10% = 110
Từ giữa năm 2026, các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, đá quý trên khắp Việt Nam, bao gồm cả những cơ sở tại Hà Nội và khu vực Long Biên, sẽ chứng kiến sự thay đổi quan trọng trong quy trình kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT). Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính dự kiến ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC, một văn bản pháp lý then chốt hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP về quản lý thuế.
Trọng tâm của Thông tư này là việc giới thiệu Mẫu số 03/GTGT mới, được thiết kế riêng cho các hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý chịu thuế theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng. Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026, đòi hỏi các tổ chức, cá nhân hoạt động trong ngành này phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ thuế.
Chi Tiết Quy Định Về Mẫu 03/GTGT Và Phương Pháp Tính Thuế GTGT Trực Tiếp
Mẫu số 03/GTGT tờ khai thuế GTGT được quy định cụ thể tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC. Đây là mẫu tờ khai bắt buộc đối với người nộp thuế có hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý phải thực hiện khai thuế GTGT riêng theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng.
Căn cứ pháp lý và phương pháp tính thuế
Việc tính thuế GTGT đối với hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc đá quý theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng được quy định chi tiết tại Điều 22 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Theo đó, số thuế GTGT phải nộp được xác định như sau:
- Số thuế GTGT phải nộp = Giá trị gia tăng của hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý × Thuế suất thuế GTGT áp dụng đối với hoạt động này.
- Giá trị gia tăng = Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý bán ra – Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý mua vào tương ứng.
Để hiểu rõ hơn, cần làm rõ các khái niệm về giá thanh toán:
- Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý bán ra: Là giá thực tế bán ghi trên hóa đơn bán hàng, bao gồm cả tiền công chế tác (nếu có), thuế GTGT và các khoản phụ thu, phí thu thêm mà bên bán được hưởng.
- Giá thanh toán của vàng, bạc, đá quý mua vào: Là giá trị vàng, bạc, đá quý mua vào hoặc nhập khẩu, đã có thuế GTGT, được dùng cho hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý bán ra tương ứng.
Một điểm quan trọng khác là các cơ sở kinh doanh có hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc đá quý phải hạch toán riêng hoạt động này để nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng. Điều này giúp cơ quan thuế địa phương, như Chi cục Thuế Long Biên, dễ dàng quản lý và kiểm tra, đảm bảo tính minh bạch trong kê khai.
Ví dụ tính toán minh họa
Để hình dung rõ hơn về cách tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng, hãy xem xét ví dụ sau:
Công ty TNHH Vàng Bạc Đá Quý An Phát (doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp trên GTGT) có các giao dịch trong quý 3/2026 như sau:
- Tổng giá thanh toán vàng, bạc, đá quý bán ra: 5.500.000.000 VNĐ (đã bao gồm tiền công chế tác và thuế GTGT).
- Tổng giá thanh toán vàng, bạc, đá quý mua vào tương ứng: 4.400.000.000 VNĐ (đã bao gồm thuế GTGT).
- Thuế suất thuế GTGT áp dụng cho hoạt động này: Giả sử là 10% (theo quy định hiện hành cho một số loại hình kinh doanh đặc thù, doanh nghiệp cần áp dụng thuế suất chính xác theo quy định của Bộ Tài chính tại thời điểm kê khai).
Cách tính:
- Xác định Giá trị gia tăng:
Giá trị gia tăng = Giá thanh toán bán ra – Giá thanh toán mua vào
Giá trị gia tăng = 5.500.000.000 VNĐ – 4.400.000.000 VNĐ = 1.100.000.000 VNĐ - Tính Số thuế GTGT phải nộp:
Số thuế GTGT phải nộp = Giá trị gia tăng × Thuế suất
Số thuế GTGT phải nộp = 1.100.000.000 VNĐ × 10% = 110.000.000 VNĐ
Như vậy, trong quý 3/2026, Công ty An Phát sẽ phải nộp 110.000.000 VNĐ tiền thuế GTGT cho hoạt động kinh doanh vàng bạc đá quý của mình.
Những Hành Vi Vi Phạm Trong Hoạt Động Kinh Doanh Vàng Bạc
Bên cạnh việc tuân thủ các quy định về kê khai thuế, các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, đá quý cũng cần đặc biệt lưu ý đến các hành vi bị cấm hoặc bị hạn chế theo quy định của pháp luật. Căn cứ Điều 19 Nghị định 24/2012/NĐ-CP, các hành vi sau đây được xem là vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng:
- Hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ mà không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh do Ngân hàng Nhà nước cấp.
- Hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu mà không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.
- Cá nhân mang theo vàng khi xuất cảnh, nhập cảnh vượt mức quy định mà không có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.
- Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong các giao dịch.
- Hoạt động sản xuất vàng miếng trái với quy định tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP.
- Thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được Thủ tướng Chính phủ cho phép và Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép.
- Vi phạm các quy định khác tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP và các quy định của pháp luật có liên quan.
Việc nắm rõ và tránh xa các hành vi vi phạm này là vô cùng quan trọng để đảm bảo hoạt động kinh doanh hợp pháp và bền vững, tránh các rủi ro pháp lý và
Các Bước Doanh Nghiệp Cần Thực Hiện Để Kê Khai Thuế GTGT Theo Mẫu 03/GTGT Mới
Để đảm bảo tuân thủ quy định mới và tránh các sai sót không đáng có, các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc đá quý tại Việt Nam cần thực hiện các bước sau:
- Rà soát và Cập nhật Hệ thống Kế toán: Doanh nghiệp cần kiểm tra lại hệ thống kế toán hiện tại để đảm bảo có khả năng hạch toán riêng biệt các giao dịch liên quan đến mua bán, chế tác vàng bạc đá quý. Nếu cần, hãy nâng cấp phần mềm hoặc quy trình kế toán để đáp ứng yêu cầu này.
- Hạch toán Riêng Biệt Hoạt Động: Thực hiện hạch toán riêng các khoản doanh thu, chi phí, giá vốn liên quan đến vàng bạc đá quý tách biệt khỏi các hoạt động kinh doanh khác (nếu có). Điều này là bắt buộc theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
- Xác định Giá trị Gia tăng và Số Thuế Phải Nộp: Định kỳ (theo tháng hoặc quý), doanh nghiệp cần tổng hợp dữ liệu mua vào, bán ra để xác định chính xác giá trị gia tăng và tính toán số thuế GTGT phải nộp theo công thức đã nêu.
- Lập Tờ Khai Mẫu 03/GTGT Mới: Sử dụng Mẫu số 03/GTGT được ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC để điền đầy đủ thông tin. Đảm bảo mọi số liệu được kê khai chính xác, trung thực và đúng thời hạn quy định.
- Nộp Tờ Khai và Thuế: Gửi tờ khai Mẫu 03/GTGT đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp (ví dụ: Chi cục Thuế Long Biên đối với các doanh nghiệp tại khu vực này) và nộp số thuế GTGT phải nộp theo đúng thời hạn.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng các quy định mới về Mẫu số 03/GTGT sẽ giúp các doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, đá quý hoạt động hiệu quả, minh bạch và tránh được các rủi ro pháp lý. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào, việc tham vấn các chuyên gia thuế hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế địa phương là điều cần thiết để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối.