Từ 1/7/2026, Tỷ Giá Xuất Hóa Đơn Xuất Khẩu Chính Thức Áp Dụng Theo Quy Định Hải Quan: Doanh Nghiệp Cần Nắm Rõ Nghị Định 252/2026/NĐ-CP

Hàng ngàn doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam đang đứng trước một thay đổi quan trọng về cách xác định tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Câu hỏi đặt ra là liệu tỷ giá này sẽ tuân theo Thông tư 99/2025/TT-BTC về kế toán hay Nghị định 252/2026/NĐ-CP về quản lý thuế? Câu trả lời rõ ràng là: tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu để tính thuế sẽ áp dụng theo quy định của pháp luật về hải quan, được dẫn chiếu bởi Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Thông tư 99/2025/TT-BTC chỉ điều chỉnh việc ghi sổ kế toán các giao dịch bằng ngoại tệ.

Sự phân biệt này là cực kỳ quan trọng đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu, bởi việc áp dụng sai tỷ giá có thể dẫn đến những sai lệch trong nghĩa vụ thuế và các rủi ro pháp lý. Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ đi sâu phân tích các quy định pháp luật liên quan, hướng dẫn chi tiết cách xác định tỷ giá, và đưa ra những lưu ý cần thiết để doanh nghiệp chuẩn bị tốt nhất cho sự thay đổi này.

Tỷ Giá Tính Thuế Hóa Đơn Xuất Khẩu Từ 1/7/2026: Căn Cứ Pháp Lý Từ Nghị Định 252/2026/NĐ-CP và Pháp Luật Hải Quan

Để xác định tỷ giá áp dụng trên hóa đơn xuất khẩu cho mục đích tính thuế, chúng ta cần căn cứ vào các quy định pháp luật sau:

1. Quy định chung về hóa đơn ngoại tệ theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP

Theo điểm c.1 khoản c Mục 8 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đối với các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối, hóa đơn phải thể hiện các thông tin sau:

• Đơn giá, thành tiền, tổng số tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo từng loại thuế suất, tổng cộng tiền thuế GTGT, tổng số tiền thanh toán được ghi bằng ngoại tệ.
• Đơn vị tiền tệ phải ghi rõ tên ngoại tệ.
• Người bán đồng thời phải thể hiện trên hóa đơn tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo tỷ giá quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Điều này khẳng định rằng, hóa đơn xuất khẩu có thể được lập bằng ngoại tệ, nhưng bắt buộc phải ghi rõ tỷ giá quy đổi sang Đồng Việt Nam theo quy định của pháp luật về thuế.

2. Tỷ giá tính thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Nghị định 252/2026/NĐ-CP là nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế. Tại khoản 4 Điều 14 của Nghị định này quy định rõ:

“4. Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.”

Như vậy, Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã chỉ rõ rằng tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu sẽ không do Bộ Tài chính hay Ngân hàng Nhà nước quy định riêng cho mục đích thuế nội địa, mà phải tuân thủ theo các quy định hiện hành của pháp luật về hải quan.

3. Chi tiết tỷ giá theo pháp luật hải quan

Để hiểu rõ hơn về “pháp luật về hải quan” trong trường hợp này, chúng ta cần tham chiếu đến khoản 5 Điều 21 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 9 Điều 1 Nghị định 167/2025/NĐ-CP. Quy định này nêu rõ:

• Tỷ giá xác định trị giá tính thuế: Là tỷ giá ngoại tệ mua vào theo hình thức chuyển khoản của Hội sở chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tại thời điểm cuối ngày của ngày thứ năm tuần trước liền kề.
• Trường hợp đặc biệt: Nếu ngày thứ năm là ngày lễ, ngày nghỉ, tỷ giá sẽ là tỷ giá cuối ngày của ngày làm việc liền trước ngày thứ năm đó.
• Thời gian áp dụng: Tỷ giá này được sử dụng để xác định tỷ giá tính thuế cho tất cả các tờ khai hải quan đăng ký trong tuần tiếp theo.
• Đối với ngoại tệ không được Vietcombank công bố: Xác định theo tỷ giá tính chéo giữa đồng Việt Nam với một số ngoại tệ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố trên trang điện tử của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Đối với ngoại tệ chưa được công bố tỷ giá tính chéo: Trên cơ sở đề nghị của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ xác định và công bố tỷ giá.

Ví dụ minh họa cách xác định tỷ giá tính thuế cho hóa đơn xuất khẩu:

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu ABC đăng ký tờ khai hải quan và xuất hóa đơn cho một lô hàng xuất khẩu sang Mỹ vào ngày Thứ Ba, ngày 06/7/2026. Giả sử:

• Ngày Thứ Năm tuần trước liền kề là ngày 01/7/2026.
• Tại thời điểm cuối ngày 01/7/2026, Hội sở chính Ngân hàng Vietcombank công bố tỷ giá mua chuyển khoản USD/VND là 24.500 VND/USD.

Theo quy định, Công ty ABC sẽ phải sử dụng tỷ giá 24.500 VND/USD để ghi trên hóa đơn xuất khẩu và tính toán nghĩa vụ thuế liên quan cho lô hàng xuất khẩu đăng ký vào ngày 06/7/2026. Tỷ giá này sẽ được áp dụng cho tất cả các tờ khai hải quan đăng ký trong tuần từ 05/7/2026 đến 11/7/2026 (nếu không có ngày lễ, nghỉ).

Tóm lại: Từ ngày 01/7/2026, khi xuất hóa đơn cho hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp Việt Nam phải áp dụng tỷ giá theo quy định của pháp luật hải quan, tức là tỷ giá mua chuyển khoản cuối ngày thứ Năm của Vietcombank tuần trước liền kề, hoặc tỷ giá tương ứng do Ngân hàng Nhà nước công bố cho các ngoại tệ khác.

Nguyên Tắc Áp Dụng Tỷ Giá Hối Đoái Để Ghi Sổ Kế Toán Theo Thông Tư 99/2025/TT-BTC

Trong khi Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định tỷ giá cho mục đích tính thuế, Thông tư 99/2025/TT-BTC lại tập trung vào nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái để ghi sổ kế toán cho các giao dịch kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ. Việc nắm rõ các quy định này là cần thiết để đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

1. Quy định chung về tỷ giá hối đoái và chênh lệch tỷ giá hối đoái

Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định rõ về các loại tỷ giá hối đoái (gọi tắt là tỷ giá) được sử dụng trong kế toán. Theo đó, doanh nghiệp có nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tài chính theo một đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán.

Việc quy đổi ngoại tệ ra Đồng Việt Nam hoặc đơn vị tiền tệ trong kế toán phải căn cứ vào tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ, tùy theo nội dung và bản chất của nghiệp vụ kinh tế phát sinh và nguyên tắc áp dụng tỷ giá hối đoái được hướng dẫn chi tiết trong Thông tư này.

Lưu ý quan trọng: Khi doanh nghiệp xác định nghĩa vụ thuế liên quan đến các giao dịch bằng ngoại tệ (bao gồm kê khai, quyết toán và nộp thuế), doanh nghiệp phải thực hiện theo các quy định của pháp luật về thuế. Điều này một lần nữa khẳng định sự phân biệt rõ ràng giữa tỷ giá dùng cho mục đích kế toán và tỷ giá dùng cho mục đích tính thuế.

2. Tỷ giá giao dịch thực tế trong kế toán

Thông tư 99/2025/TT-BTC cho phép các doanh nghiệp, tùy theo đặc điểm và yêu cầu quản lý của đơn vị, được lựa chọn tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch để ghi sổ kế toán. Tỷ giá giao dịch thực tế có thể là tỷ giá mua vào hoặc bán ra của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch, hoặc tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng, tùy thuộc vào chính sách kế toán của từng doanh nghiệp và bản chất của giao dịch.

Chuẩn Bị Cho Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Tại Hà Nội và Long Biên

Sự thay đổi về tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu từ ngày 01/7/2026 đòi hỏi các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị hoạt động xuất nhập khẩu tại các khu vực trọng điểm như Long Biên, Hà Nội, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến những rủi ro về thuế và pháp lý không đáng có.

Để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:

• Rà soát hệ thống kế toán và phần mềm: Đảm bảo rằng hệ thống có khả năng tự động cập nhật và áp dụng đúng tỷ giá hải quan cho hóa đơn xuất khẩu.
• Đào tạo nhân sự: Cập nhật kiến thức cho đội ngũ kế toán, tài chính và xuất nhập khẩu về các quy định mới, đặc biệt là cách xác định tỷ giá theo pháp luật hải quan.
• Xây dựng quy trình nội bộ: Thiết lập quy trình rõ ràng để xác định, ghi nhận và kiểm tra tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu, tránh sai sót.
• Tham vấn chuyên gia: Nếu có bất kỳ vướng mắc nào, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia thuế và kế toán là cần thiết để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối.

ANC Việt Nam, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp tại Hà Nội và khu vực Long Biên trong việc hiểu rõ và áp dụng chính xác các quy định mới về tỷ giá, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Kết Luận

Tóm lại, từ ngày 01/7/2026, tỷ giá trên hóa đơn xuất khẩu để tính thuế sẽ chính thức áp dụng theo quy định của pháp luật về hải quan, được dẫn chiếu bởi Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Trong khi đó, Thông tư 99/2025/TT-BTC vẫn sẽ điều chỉnh nguyên tắc ghi sổ kế toán các giao dịch bằng ngoại tệ. Việc phân biệt rõ ràng hai loại tỷ giá này và áp dụng đúng đắn là chìa khóa để doanh nghiệp xuất khẩu đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh các sai phạm không đáng có và duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả.