TL;DR: Từ 01/07/2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng có thể tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện. Mức đóng tối đa là 11.132.000 đồng/tháng (22% × 50,6 triệu) và mức tối thiểu là 330.000 đồng/tháng (22% × 1,5 triệu). Khoản đóng này được tính vào chi phí hợp lệ khi khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bài viết cung cấp chi tiết các điều kiện, hồ sơ, quy trình, thời gian và các câu hỏi thường gặp.
Vì sao việc nắm rõ mức đóng BHXH tự nguyện cho hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng từ 01/07/2026 lại quan trọng?
- 000 đồng/tháng (22% × 50,6 triệu) và mức tối thiểu là 330
- 000 đồng/tháng (22% × 1,5 triệu)
- Vì sao việc nắm rõ mức đóng BHXH tự nguyện cho hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng từ 01/07/2026 lại quan trọng?
Hơn 60 % các hộ kinh doanh chưa khai thác đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện, dẫn đến mất cơ hội tích lũy thời gian tham gia BHXH và hưởng các chế độ trợ cấp (thai sản, hưu trí, tử tuất) - Chi phí đóng BHXH tự nguyện: mức tối đa, tối thiểu và thời gian xử lý
Loại mức đóng Công thức tính Mức thu nhập làm căn cứ Số tiền đóng (VNĐ/tháng) Đóng tối đa 22% × 20 × Mức lương cơ sở 20 × 2 - 000 Đóng tối thiểu 22% × Chuẩn hộ nghèo (nông thôn) 1
Hơn 60 % các hộ kinh doanh chưa khai thác đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện, dẫn đến mất cơ hội tích lũy thời gian tham gia BHXH và hưởng các chế độ trợ cấp (thai sản, hưu trí, tử tuất). Nếu không đăng ký đúng thời hạn, doanh nghiệp có thể phải chịu phạt chậm nộp và mất quyền lợi bảo hiểm trong tương lai.
Doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là các hộ kinh doanh, cần hiểu rõ quy định để tránh rủi ro và tối ưu chi phí hoạt động.
Điều kiện tham gia và hồ sơ cần chuẩn bị cho hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng
- Doanh thu khai báo dưới 1 tỷ đồng/năm (theo quyết toán thuế TNCN).
- Chủ hộ kinh doanh đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng BHXH bắt buộc và không đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH.
- Không có hợp đồng lao động đang hoạt động (hoặc tạm hoãn hợp đồng mà không có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc).
- Có CMND/CCCD hợp lệ, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (đăng ký hộ kinh doanh).
- Hồ sơ đăng ký BHXH tự nguyện gồm:
- Đơn đăng ký tham gia BHXH tự nguyện (theo mẫu quy định).
- Bản sao CMND/CCCD (2 mặt).
- Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
- Bảng kê thu nhập làm căn cứ đóng BHXH (theo mức chuẩn hộ nghèo hoặc mức lương cơ sở).
- Giấy tờ chứng minh mức chuẩn hộ nghèo (nếu muốn đóng mức tối thiểu).
Quy trình thực hiện đăng ký BHXH tự nguyện cho hộ kinh doanh
- Kiểm tra điều kiện: Xác nhận doanh thu thực tế < 1 tỷ đồng và không thuộc BHXH bắt buộc.
- Chuẩn bị hồ sơ: Thu thập các giấy tờ theo checklist ở mục trên.
- Nộp hồ sơ: Gửi hồ sơ tới cơ quan BHXH địa phương (phòng BHXH – xã/phường) hoặc nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ BHXH.gov.vn.
- Nhận mã số BHXH: Sau khi hồ sơ được chấp nhận, cơ quan BHXH sẽ cấp mã số BHXH cho hộ kinh doanh.
- Thực hiện đóng phí: Đóng phí BHXH tự nguyện hàng tháng theo mức tối thiểu hoặc tối đa đã tính.
- Khai báo trong tờ khai TNCN: Ghi nhận khoản đóng BHXH tự nguyện vào mục chi phí được trừ khi tính thuế TNCN.
Thời gian dự kiến:
- Kiểm tra và chuẩn bị hồ sơ: 3‑5 ngày làm việc.
- Thời gian xử lý hồ sơ tại BHXH: 7‑10 ngày làm việc.
- Hoàn tất đăng ký và nhận mã số: tối đa 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ.
Chi phí đóng BHXH tự nguyện: mức tối đa, tối thiểu và thời gian xử lý
| Loại mức đóng | Công thức tính | Mức thu nhập làm căn cứ | Số tiền đóng (VNĐ/tháng) |
|---|---|---|---|
| Đóng tối đa | 22% × 20 × Mức lương cơ sở | 20 × 2.530.000 = 50.600.000 | 11.132.000 |
| Đóng tối thiểu | 22% × Chuẩn hộ nghèo (nông thôn) | 1.500.000 (theo Nghị định 351/2025/NĐ‑CP) | 330.000 |
Ví dụ tính toán:
- Hộ kinh doanh X có thu nhập thực tế 8 triệu đồng/tháng. Nếu muốn đóng mức tối thiểu, sẽ trả 330.000 đồng/tháng (22% × 1.5 triệu). Nếu muốn tối đa, sẽ trả 11.132.000 đồng/tháng.
- Hộ kinh doanh Y có thu nhập 30 triệu đồng/tháng. Đóng mức trung bình (giả sử 5 triệu đồng) sẽ trả 1.100.000 đồng/tháng (22% × 5 triệu).
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về BHXH tự nguyện cho hộ kinh doanh
1. Khi nào hộ kinh doanh cần đăng ký BHXH tự nguyện và có thể đăng ký bao lâu?
Theo Công văn 5628/BHXH‑QLT năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng từ 01/07/2026 trở đi có thể đăng ký BHXH tự nguyện bất cứ lúc nào trong năm tài chính, nhưng cần nộp hồ sơ trong thời gian quy định để tránh bị tính chậm nộp.
2. Khoản đóng BHXH tự nguyện có được trừ khi tính thuế TNCN không?
Đúng. Theo Điểm c Khoản 2 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ‑CP, phí BHXH tự nguyện được coi là chi phí hợp lệ và được trừ khi xác định thu nhập tính thuế TNCN, miễn là có đầy đủ chứng từ hợp pháp.
3. Nếu hộ kinh doanh đã có hợp đồng lao động tạm hoãn, có được tham gia BHXH tự nguyện không?
Có. Điều 2 khoản 4 Luật BHXH 2024 cho phép người đang tạm hoãn hợp đồng lao động (không có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc) tham gia BHXH tự nguyện để duy trì thời gian đóng bảo hiểm.
Tóm tắt và bước tiếp theo cho hộ kinh doanh
Để tận dụng lợi ích của BHXH tự nguyện, hộ kinh doanh cần:
- Kiểm tra doanh thu < 1 tỷ đồng và xác định mức đóng phù hợp.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và nộp tới cơ quan BHXH địa phương.
- Đóng phí đúng hạn và khai báo trong tờ khai TNCN.
- Theo dõi thời gian và mức đóng để duy trì quyền lợi bảo hiểm xã hội.