Tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu 2026: Quy định mới ảnh hưởng tới hàng triệu doanh nghiệp
- Đồng thời, Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định cách áp dụng tỷ giá hối đoái trong kế toán:
Tỷ giá giao dịch thực tế: là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch, hoặc tỷ giá xấp xỉ (không chênh lệch > +/-1%) - 💡 Lưu ý: Đảm bảo tỷ giá xấp xỉ không vượt quá +/-1% so với tỷ giá trung bình ngân hàng để tránh vi phạm
- Những lỗi thường gặp:
Sử dụng tỷ giá ngân hàng không cập nhật (bị lệch >1%) - Khi ngân hàng không công bố tỷ giá, doanh nghiệp có thể sử dụng tỷ giá xấp xỉ, nhưng phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá trung bình ngân hàng
Bạn có biết rằng từ 01/07/2025, doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam sẽ phải áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC khi lập hóa đơn? Quy định này không chỉ thay đổi cách tính thuế GTGT mà còn ảnh hưởng đến việc ghi sổ kế toán và báo cáo tài chính. Ngay lập tức, chúng ta sẽ giải thích rõ ràng: tỷ giá được xác định như thế nào, ai phải áp dụng và thời hạn thực hiện là bao lâu.
Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý về tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu
Theo Khoản 1 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn xuất khẩu là ngày hàng hoá được thông quan, hoặc không quá ngày làm việc tiếp theo nếu doanh nghiệp tự lập hóa đơn điện tử. Đồng thời, Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định cách áp dụng tỷ giá hối đoái trong kế toán:
- Tỷ giá giao dịch thực tế: là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch, hoặc tỷ giá xấp xỉ (không chênh lệch > +/-1%).
- Tỷ giá xấp xỉ: được tính trung bình cộng giữa tỷ giá mua và bán trong ngày, tuần hoặc tháng.
- Trường hợp không có tỷ giá ngân hàng: doanh nghiệp có thể chọn tiền tệ trung gian và phải công bố trong Thuyết minh Báo cáo tài chính.
Ví dụ tính toán:
| Doanh nghiệp | Giá trị xuất khẩu (USD) | Tỷ giá ngày giao dịch (VND/USD) | Giá trị tính bằng VND |
|---|---|---|---|
| Công ty A | 200,000 USD | 23,500 | 4,700,000,000 VND |
| Công ty B | 150,000 USD | 23,800 (tỷ giá xấp xỉ) | 3,570,000,000 VND |
Trong trường hợp doanh nghiệp nhận tiền trước, tỷ giá được áp dụng tại thời điểm nhận tiền; nếu không nhận trước, áp dụng tại thời điểm ghi nhận doanh thu.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để áp dụng tỷ giá mới
- Kiểm tra hợp đồng xuất khẩu để xác định thời điểm nhận tiền (trước hay sau khi giao hàng).
- Lấy tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại thường giao dịch vào ngày giao dịch hoặc tính tỷ giá xấp xỉ.
- Ghi sổ kế toán theo tỷ giá đã chọn, đồng thời cập nhật Thuyết minh Báo cáo tài chính nếu sử dụng tiền tệ trung gian.
- Lập hóa đơn xuất khẩu (điện tử hoặc giấy) không quá ngày làm việc tiếp theo sau khi hàng hoá thông quan, ghi rõ tỷ giá và số tiền tính bằng VND.
- Nộp tờ khai thuế GTGT và các báo cáo liên quan đúng hạn.
Mức phạt và những điểm dễ sai khi áp dụng tỷ giá xuất khẩu
Việc không tuân thủ quy định về tỷ giá và thời hạn lập hóa đơn có thể dẫn đến các hình phạt theo quy định của pháp luật thuế, bao gồm phạt tiền và/hoặc phạt hành chính. Cụ thể, cơ quan thuế có thể áp dụng mức phạt tương ứng với giá trị giao dịch và mức độ vi phạm.
Những lỗi thường gặp:
- Sử dụng tỷ giá ngân hàng không cập nhật (bị lệch >1%).
- Không ghi rõ tỷ giá trên hóa đơn, gây khó khăn trong kiểm tra.
- Nhầm lẫn thời điểm áp dụng tỷ giá (nhận tiền trước vs ghi nhận doanh thu).
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp có phải áp dụng tỷ giá xấp xỉ nếu ngân hàng không công bố tỷ giá ngày giao dịch?
Đúng. Khi ngân hàng không công bố tỷ giá, doanh nghiệp có thể sử dụng tỷ giá xấp xỉ, nhưng phải đảm bảo chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá trung bình ngân hàng. Quy định này dựa trên Thông tư 99/2025/TT-BTC và phải được công bố trong Thuyết minh Báo cáo tài chính.
Làm sao để xác định thời điểm nhận tiền trước khi ghi nhận doanh thu?
Thời điểm nhận tiền trước được xác định dựa trên hợp đồng mua bán hoặc chứng từ thanh toán (ví dụ: L/C, TT30). Nếu tiền được nhận trước ngày giao hàng, doanh nghiệp phải áp dụng tỷ giá tại thời điểm nhận tiền, không phải tại thời điểm ghi nhận doanh thu. Quy định này được nêu trong Khoản 1 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Giao dịch bán ngoại tệ có cần lập hóa đơn không?
Theo Khoản 4 Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, giao dịch bán ngoại tệ không phải sử dụng hóa đơn điện tử, nhưng doanh nghiệp vẫn phải lập bảng tổng hợp chi tiết giao dịch bán ngoại tệ hàng tháng và cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.
Hành động doanh nghiệp cần làm ngay để tuân thủ quy định mới
Để tránh bị phạt và duy trì tính hợp pháp trong hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp nên:
- Kiểm tra và cập nhật tỷ giá ngân hàng hoặc tính tỷ giá xấp xỉ ngay hôm nay.
- Rà soát hợp đồng để xác định thời điểm nhận tiền và áp dụng tỷ giá phù hợp.
- Đào tạo nhân viên kế toán về quy trình lập hóa đơn theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Thiết lập hệ thống lưu trữ bảng tổng hợp giao dịch bán ngoại tệ hàng tháng.
- Liên hệ với ANC Việt Nam để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ triển khai phần mềm kế toán phù hợp.
Nếu doanh nghiệp của bạn gặp khó khăn trong việc áp dụng tỷ giá mới hoặc cần hỗ trợ lập báo cáo tài chính, ANC Việt Nam sẵn sàng cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu qua hotline 0942597477.