Thuế TNCN 2026: Công văn 863 công bố quy định mới về tính thuế và giảm trừ gia cảnh
Bạn có biết rằng từ 1/1/2026 các doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ phải áp dụng công văn 863/TCS1‑HCNVDT năm 2026 để tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công? Công văn này được ban hành bởi Thuế cơ sở 1 tỉnh Vĩnh Long, nhằm phổ biến các quy định mới theo Nghị định 253/2026/NĐ‑CP và Thông tư 87/2026/TT‑BTC.
Chi tiết quy định tính thuế TNCN và nguyên tắc giảm trừ gia cảnh theo Công văn 863
Theo mục 4 của Công văn 863, thu nhập tính thuế được xác định bằng:
- Thu nhập chịu thuế (tiền lương, tiền công, phụ cấp, thưởng…)
- Trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN) do người sử dụng lao động và người lao động đóng.
- Trừ các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo (nếu có).
- Trừ bảo hiểm tự nguyện (bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ) tối đa 3 triệu đồng mỗi tháng (gộp cả phần người sử dụng lao động và người lao động).
- Trừ các khoản giảm trừ gia cảnh (bản thân người nộp và người phụ thuộc).
Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh:
- Bản thân người nộp thuế (NNT): Được tính giảm trừ 12 tháng trong quyết toán thuế. Khi có nhiều nguồn thu nhập, NNT chỉ được chọn một nơi trả thu nhập để áp dụng giảm trừ.
- Người phụ thuộc: Bao gồm con dưới 18 tuổi, người khuyết tật, học sinh/sinh viên không có thu nhập. Người phụ thuộc chỉ được giảm trừ một lần trong năm tính thuế và phải được đăng ký trước ngày 31/12 của năm tính thuế.
Hồ sơ xác định người phụ thuộc được quy định chi tiết tại Điều 4 Thông tư 87/2026/TT‑BTC.
Bảng thuế lũy tiến 5 bậc áp dụng từ 2026
| Bậc thuế | Phần thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng) | Phần thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) | Thuế suất (%) |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 120 | Đến 10 | 5 |
| 2 | Trên 120 – 360 | Trên 10 – 30 | 10 |
| 3 | Trên 360 – 720 | Trên 30 – 60 | 20 |
| 4 | Trên 720 – 1.200 | Trên 60 – 100 | 30 |
| 5 | Trên 1.200 | Trên 100 | 35 |
Biểu thuế này được quy định trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, giảm bớt gánh nặng so với biểu thuế 7 bậc của Luật 2007.
Đối với việc kê khai, mã tiểu mục 1001 – Thuế thu nhập từ tiền lương, tiền công được áp dụng theo quy định tại Điều 1, khoản 2 Thông tư 130/2025/TT‑BTC, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Bước thực hiện tính thuế TNCN và khai báo giảm trừ gia cảnh cho doanh nghiệp
Để tuân thủ Công văn 863, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Thu thập dữ liệu lương: Lấy bảng lương, hợp đồng lao động, chứng từ bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện.
- Tính thu nhập chịu thuế: Cộng tổng tiền lương, phụ cấp, thưởng, trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo (nếu có).
- Áp dụng giảm trừ bảo hiểm tự nguyện: Trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng (nếu có).
- Đăng ký người phụ thuộc: Nộp mẫu ĐK‑01 tới cơ quan thuế địa phương trước 31/12.
- Áp dụng giảm trừ gia cảnh: Giảm trừ 11 triệu đồng cho bản thân NNT và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc (theo Thông tư 87/2026).
- Khai báo thuế: Sử dụng phần mềm kê khai thuế TNCN (e‑Tax) và nhập mã tiểu mục 1001.
- Quyết toán cuối năm: Kiểm tra lại các khoản giảm trừ, tính lại thuế phải nộp và nộp bổ sung (nếu có) trước ngày 30/3 năm sau.
Câu hỏi thường gặp về thuế TNCN và giảm trừ gia cảnh
Doanh nghiệp có thể giảm trừ bảo hiểm tự nguyện cho cả người lao động và người sử dụng lao động không?
Đúng. Theo Công văn 863, bảo hiểm tự nguyện (bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ) được trừ gộp tối đa 3 triệu đồng/tháng, bao gồm phần người lao động đóng và phần người sử dụng lao động đóng. Căn cứ vào Điều 4 Thông tư 87/2026/TT‑BTC.
Làm sao để đăng ký người phụ thuộc nếu sinh con sau ngày 31/12/2026?
Người phụ thuộc sinh sau ngày 31/12/2026 sẽ không được tính giảm trừ trong năm tính thuế 2026. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể đăng ký giảm trừ cho năm 2027 trở đi bằng cách nộp mẫu ĐK‑01 và cung cấp giấy khai sinh hợp lệ.
Nếu doanh nghiệp có nhân viên làm việc bán thời gian, có phải áp dụng cùng mức giảm trừ gia cảnh không?
Có. Ngay cả khi nhân viên làm việc bán thời gian, họ vẫn được hưởng giảm trừ gia cảnh tương tự như nhân viên toàn thời gian, bao gồm giảm trừ 11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc (nếu đáp ứng điều kiện).