Thông tư 89/2026: 5 trường hợp khai thuế GTGT theo lần phát sinh
- Ví dụ thực tế:
Giả sử Công ty A có doanh thu 5 tỷ đồng trong tháng 8/2026 và thực hiện 3 giao dịch bất động sản, mỗi giao dịch phát sinh GTGT 10 %:
Giao dịchGiá trị (VNĐ)GTGT 10% Giao dịch 11 tỷ100 triệu Giao dịch 22 tỷ200 triệu Giao dịch 32 tỷ200 triệu Tổng5 tỷ500 triệuTheo quy định mới, Công ty A sẽ khai thuế GTGT 3 lần (mỗi giao dịch một lần) thay vì khai chung một lần cho cả tháng
- Mức phạt và những lỗi thường gặp khi khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt sau:
Không khai báo đúng thời hạn: phạt từ 0,5% đến 2% giá trị thuế chưa nộp - Khai sai, khai thiếu thông tin: phạt từ 1% đến 3% giá trị thuế chưa nộp
- ⚠️ Mức phạt: Không khai đúng thời hạn hoặc sai thông tin có thể bị phạt từ 0,5% đến 3% giá trị thuế chưa nộp, kèm theo tiền phạt cố định cho vi phạm chứng từ
Bạn có biết rằng từ 01/07/2026 doanh nghiệp sẽ phải khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh trong một số trường hợp nhất định? Điều này đánh dấu một bước chuyển đổi quan trọng trong quy trình kê khai thuế tại Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng ngàn doanh nghiệp.
Thông tư 89/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Theo Điều 99 Thông tư 89/2026/TT-BTC, các trường hợp được khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 19. Cụ thể, có 5 nhóm doanh nghiệp hoặc hoạt động sau:
- Nhóm 1: Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế theo Điều 11 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hoặc thực hiện khai thuế theo phương pháp trực tiếp nhưng có phát sinh GTGT từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
- Nhóm 2: Người nộp thuế áp dụng phương pháp trực tiếp, nhưng GTGT không phát sinh thường xuyên; nếu trong một tháng phát sinh nhiều lần, doanh nghiệp được khai theo tháng.
- Nhóm 3: Người nộp thuế đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh, theo quy định của pháp luật về hóa đơn điện tử.
- Nhóm 4: Người nộp thuế khai thuế theo phương pháp khấu trừ nhưng có hoạt động xây dựng công trình có giá trị (bao gồm GTGT) từ 01 tỷ đồng trở lên (trừ một số ngoại lệ như khu phi thuế quan, tư vấn, thiết kế, …). Nếu trong tháng có nhiều phát sinh, khai theo tháng.
- Nhóm 5: Tổ chức khấu trừ, nộp thay số thuế đã khấu trừ và tổ chức khai thuế thay, nộp thay thuế theo các điểm c khoản 1, c.1, d và k (khoản 2) của Điều 22 Nghị định 252/2026/NĐ-CP; nếu phát sinh nhiều lần trong tháng, khai theo tháng.
Bước thực hiện khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh từ 01/7/2026
Để tuân thủ Thông tư 89/2026, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Xác định nhóm áp dụng: Kiểm tra xem doanh nghiệp thuộc nhóm nào trong 5 trường hợp nêu trên.
- Chuẩn bị chứng từ: Thu thập hóa đơn, chứng từ điện tử, hợp đồng liên quan đến mỗi lần phát sinh.
- Đăng nhập hệ thống kê khai: Sử dụng phần mềm kê khai thuế của Tổng cục Thuế (e‑Tax) hoặc phần mềm kế toán được chứng nhận.
- Nhập dữ liệu: Nhập số tiền chịu thuế, thuế GTGT đầu ra và đầu vào cho mỗi lần phát sinh.
- Kiểm tra và xác nhận: Đảm bảo số liệu khớp với chứng từ, sau đó xác nhận và nộp khai báo.
- Thanh toán: Nộp tiền thuế GTGT (nếu có) qua ngân hàng hoặc tài khoản thuế điện tử trong thời hạn quy định.
Ví dụ thực tế:
Giả sử Công ty A có doanh thu 5 tỷ đồng trong tháng 8/2026 và thực hiện 3 giao dịch bất động sản, mỗi giao dịch phát sinh GTGT 10 %:
| Giao dịch | Giá trị (VNĐ) | GTGT 10% |
|---|---|---|
| Giao dịch 1 | 1 tỷ | 100 triệu |
| Giao dịch 2 | 2 tỷ | 200 triệu |
| Giao dịch 3 | 2 tỷ | 200 triệu |
| Tổng | 5 tỷ | 500 triệu |
Theo quy định mới, Công ty A sẽ khai thuế GTGT 3 lần (mỗi giao dịch một lần) thay vì khai chung một lần cho cả tháng. Điều này giúp cơ quan thuế nắm bắt chính xác hơn từng nguồn phát sinh.
Mức phạt và những lỗi thường gặp khi khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt sau:
- Không khai báo đúng thời hạn: phạt từ 0,5% đến 2% giá trị thuế chưa nộp.
- Khai sai, khai thiếu thông tin: phạt từ 1% đến 3% giá trị thuế chưa nộp.
- Không nộp đầy đủ chứng từ điện tử: phạt 500.000 – 2.000.000 VNĐ cho mỗi lần vi phạm.
Những lỗi thường gặp:
- Nhầm lẫn giữa khai theo tháng và khai theo từng lần phát sinh.
- Thiếu hoặc sai thông tin trên hóa đơn điện tử.
- Không cập nhật phần mềm kế toán để hỗ trợ khai theo từng lần phát sinh.
Để tránh các rủi ro trên, doanh nghiệp nên:
- Đào tạo nhân viên kế toán về quy định mới.
- Kiểm tra lại dữ liệu trước khi nộp khai báo.
- Sử dụng phần mềm kế toán được cập nhật theo Thông tư 89/2026.
Câu hỏi thường gặp về khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh
Doanh nghiệp có phải khai thuế GTGT theo từng lần phát sinh nếu chỉ có một giao dịch bất động sản trong tháng?
Đúng. Theo điểm c khoản 1 Điều 19 Thông tư 89/2026, bất kỳ giao dịch chuyển nhượng bất động sản nào phát sinh GTGT đều phải khai riêng, dù chỉ có một giao dịch trong tháng.
Làm sao để xác định liệu công trình xây dựng có giá trị trên 01 tỷ đồng có phải khai theo từng lần phát sinh?
Nếu giá trị công trình (bao gồm GTGT) đạt hoặc vượt 01 tỷ đồng, doanh nghiệp phải khai thuế GTGT cho mỗi lần phát sinh (ví dụ: mỗi đợt thanh toán hoặc mỗi giai đoạn thi công). Quy định này dựa trên Điểm c khoản 1 Điều 19 và các quy định hiện hành về thuế GTGT.