Nghị định 252/2026/NĐ-CP: Hàng triệu doanh nghiệp Việt Nam cần biết khi nào thông tin thuế bị công khai và chấm dứt?
Từ năm 2026, với sự ra đời của Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quy định về công khai thông tin người nộp thuế tại Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hoạt động của hàng triệu doanh nghiệp và cá nhân. Vậy, khi nào thông tin của người nộp thuế sẽ bị cơ quan thuế công khai rộng rãi, và quan trọng hơn, khi nào những thông tin này sẽ được chấm dứt hoặc cập nhật trên các cổng thông tin chính thức?
Nghị định 252/2026/NĐ-CP, dự kiến có hiệu lực từ năm 2026, sẽ cụ thể hóa các trường hợp, nội dung, hình thức và thời điểm công khai thông tin người nộp thuế, cũng như quy định rõ ràng về việc chấm dứt hoặc cập nhật thông tin đã công khai. Điều này nhằm tăng cường tính minh bạch trong quản lý thuế, thúc đẩy sự tuân thủ của người nộp thuế, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các tổ chức, cá nhân khác.
Chi tiết Quy định và Căn cứ Pháp lý về Công khai và Chấm dứt Thông tin Người nộp thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP
Việc công khai thông tin người nộp thuế là một công cụ quan trọng của cơ quan quản lý thuế nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế. Theo Điều 4 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, các trường hợp thông tin người nộp thuế bị công khai được quy định rất rõ ràng, bao gồm:
- Người nộp thuế thực hiện các hành vi vi phạm nghiêm trọng theo khoản 3 Điều 7 Luật Quản lý thuế 2025, cụ thể là:
- Trốn thuế, chây ỳ không nộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đúng thời hạn.
- Quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế hoặc hết thời hạn chấp hành các quyết định hành chính về quản lý thuế mà người nộp thuế hoặc người bảo lãnh không tự nguyện chấp hành.
- Thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về thuế gây ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân khác.
- Không thực hiện các yêu cầu của cơ quan quản lý thuế theo quy định pháp luật, như từ chối cung cấp thông tin, không chấp hành quyết định kiểm tra, không giải trình về rủi ro hóa đơn, chống đối công chức thuế thi hành công vụ, hoặc có hành vi phát tán tài sản để trốn tránh nghĩa vụ.
- Người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; người nộp thuế tạm ngừng kinh doanh.
- Các thông tin khác được công khai theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Nội dung và Hình thức Công khai Thông tin
Khoản 2 Điều 4 Nghị định 252/2026/NĐ-CP cũng quy định chi tiết về nội dung và hình thức công khai:
- Nội dung thông tin công khai: Bao gồm mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ, và lý do công khai. Tùy từng trường hợp, cơ quan quản lý thuế có thể công khai thêm các thông tin liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ thuế hoặc người nộp thuế để phục vụ công tác quản lý. Đặc biệt, đối với trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, thông tin về chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, thành viên hợp danh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có thể được công khai, bao gồm họ và tên và một phần thông tin nhận dạng cá nhân, trong đó các chi tiết nhạy cảm sẽ được che hoặc mã hóa để bảo vệ quyền riêng tư.
- Hình thức công khai thông tin:
- Bắt buộc: Đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế các cấp (ví dụ: Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, Cục Thuế địa phương). Đối với các trường hợp rủi ro hóa đơn, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động gửi cảnh báo đến người mua.
- Lựa chọn bổ sung: Tùy điều kiện thực tế, thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có thể quyết định công khai bổ sung trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở, thông qua họp báo, thông cáo báo chí, hoặc các hình thức công khai khác theo quy định.
Khi nào thông tin công khai được chấm dứt hoặc cập nhật?
Đây là một trong những điểm quan trọng nhất mà người nộp thuế cần nắm rõ. Theo khoản 4 Điều 4 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, việc chấm dứt hoặc cập nhật công khai thông tin được thực hiện như sau:
- Hoàn thành nghĩa vụ thuế: Khi người nộp thuế đã hoàn thành tất cả các nghĩa vụ thuế liên quan đến lý do bị công khai, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động cập nhật trạng thái “người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ”. Trên cơ sở cập nhật này, trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế sẽ tự động hiển thị bổ sung thông tin về việc người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.
- Công khai thông tin kỳ mới: Đối với các trường hợp công khai thông tin định kỳ (ví dụ: danh sách doanh nghiệp nợ thuế lớn), tại thời điểm cơ quan thuế công khai thông tin của kỳ mới, các thông tin đã công khai trước đó sẽ đồng thời chấm dứt hiển thị.
Ví dụ minh họa về việc công khai và cập nhật thông tin:
Công ty TNHH Phát Triển X, với mã số thuế 0123456789, hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử tại Hà Nội, đã bị cơ quan thuế công khai thông tin trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế vào tháng 3/2026 do chây ỳ nộp 1.2 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và tiền chậm nộp từ năm tài chính 2025. Việc này không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của Công ty X, khiến một số đối tác lớn tạm ngừng hợp tác, mà còn khiến công ty phải đối mặt với các khoản phạt chậm nộp và phạt vi phạm hành chính theo quy định.