Tóm tắt nhanh (TL;DR): Từ 01/7/2026, Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định mẫu Biên bản xác minh tình trạng hoạt động người nộp thuế mới. Bài viết cung cấp chi tiết các mã trạng thái, căn cứ pháp lý, hướng dẫn thực hiện, mức phạt và FAQ để doanh nghiệp Việt Nam không bị lỗi.
Thông tư 90/2026: Mẫu xác minh tình trạng hoạt động người nộp thuế mới từ 01/7/2026
- Phạt bổ sung: Nếu sai thông tin gây ra thiếu thuế, mức phạt có thể lên tới 50% giá trị thuế chưa nộp
Bạn có biết rằng từ ngày 01/7/2026 sẽ có mẫu Biên bản xác minh tình trạng hoạt động mới được áp dụng cho mọi người nộp thuế tại Việt Nam? Đây là thay đổi quan trọng nhất trong năm 2026, ảnh hưởng trực tiếp tới người nộp thuế. Quy định mới được ban hành trong Thông tư 90/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực ngay từ ngày 01/7/2026.
Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý của mẫu xác minh
Theo Phụ lục II của Thông tư 90/2026/TT-BTC, mẫu Biên bản xác minh gồm 10 mã trạng thái mới, mỗi mã phản ánh một tình trạng hoạt động cụ thể của người nộp thuế. Các mã này được quy định chi tiết trong Phụ lục 1 – Danh mục 10 Trạng thái mã số thuế. Dưới đây là bảng tóm tắt:
| Mã | Trạng thái | Mô tả ngắn gọn |
|---|---|---|
| 00 | Đã cấp MST | Người nộp thuế đã được cấp mã số thuế. |
| 01 | Ngừng hoạt động – chấm dứt MST | Hoạt động đã chấm dứt và đã hoàn thành thủ tục. |
| 02 | Chuyển cơ quan thuế | Đang chờ cơ quan thuế nơi đến nhận. |
| 03 | Ngừng hoạt động – chưa chấm dứt | Ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục. |
| 04 | Đang hoạt động (hộ kinh doanh) | Áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân chưa đủ thông tin đăng ký. |
| 05 | Tạm ngừng hoạt động | Doanh nghiệp tạm thời ngừng kinh doanh. |
| 06 | Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký | Địa chỉ thực tế không khớp với địa chỉ đăng ký. |
| 07 | Chờ thủ tục phá sản | Đang trong quá trình phá sản. |
| 09 | Chờ xác minh tại địa chỉ đăng ký | Đang được cơ quan thuế xác minh. |
| 10 | Chờ cập nhật định danh cá nhân | MST đang chờ cập nhật thông tin cá nhân. |
Những thay đổi này dựa trên Thông tư 90/2026/TT-BTC, được ban hành ngày 30/6/2026, và thay thế các quy định cũ của Thông tư 78/2014/TT-BTC. Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân phải cập nhật thông tin trong cổng thông tin thuế để tránh sai sót.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để khai và nộp mẫu xác minh
- Bước 1: Đăng nhập vào hệ thống kê khai thuế điện tử (eTax) của Tổng cục Thuế.
- Bước 2: Tải mẫu Biên bản xác minh từ phần “Tài liệu mẫu” – Phụ lục II của Thông tư 90/2026.
- Bước 3: Điền đầy đủ thông tin bao gồm mã số thuế, địa chỉ đăng ký, mã trạng thái hiện tại và lý do thay đổi (nếu có).
- Bước 4: Kiểm tra lại dữ liệu với đối chiếu hồ sơ (sổ kế toán, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh).
- Bước 5: Nộp mẫu qua hệ thống và lưu lại mã số xác nhận (MXS).
- Bước 6: Theo dõi trạng thái trong mục “Quản lý hồ sơ” để biết khi nào mẫu được chấp nhận.
Quy trình trên cần được thực hiện kịp thời để tránh việc bị xử phạt vì không cập nhật đúng thời hạn.
Mức phạt và những lỗi thường gặp khi không tuân thủ
Việc không nộp mẫu xác minh đúng thời hạn hoặc cung cấp thông tin sai lệch sẽ bị xử phạt theo Điều 138 Luật Thuế Giá trị gia tăng 2020 và các quy định kèm theo của Thông tư 90/2026. Cụ thể:
- Phạt tiền: Từ 5.000.000 đến 20.000.000 VNĐ cho mỗi lần vi phạm.
- Phạt bổ sung: Nếu sai thông tin gây ra thiếu thuế, mức phạt có thể lên tới 50% giá trị thuế chưa nộp.
- Đình chỉ hoạt động: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cơ quan thuế có thể đình chỉ hoạt động kinh doanh trong thời gian tối đa 30 ngày.
Những lỗi thường gặp:
- Nhập sai mã trạng thái (ví dụ: dùng mã 04 cho doanh nghiệp đã ngừng hoạt động).
- Không cập nhật địa chỉ thực tế, dẫn đến mã 06 hoặc 09 không chính xác.
- Quên đính kèm giấy tờ chứng minh (giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận phá sản).
Câu hỏi thường gặp về mẫu xác minh và đăng ký thuế trực tiếp
Doanh nghiệp nào phải thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế theo Thông tư 90/2026?
Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 90/2026/TT-BTC, các đối tượng phải thực hiện đăng ký thuế trực tiếp bao gồm:
- Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực không phải đăng ký qua cơ quan đăng ký kinh doanh (tổ chức kinh tế).
- Đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế của lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị – xã hội, xã hội – nghề nghiệp hoạt động kinh doanh mà không qua đăng ký doanh nghiệp.
- Tổ chức nước ngoài có hoạt động mua bán tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu.
- Văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.
- Tổ hợp tác được thành lập và hoạt động theo Nghị định 77/2019/NĐ-CP nhưng không thuộc quy định đăng ký doanh nghiệp.
- Tổ chức được thành lập bởi cơ quan có thẩm quyền không có hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
- Người nộp thuế được hoàn thuế GTGT trong các trường hợp liên quan đến viện trợ không hoàn lại, viện trợ nhân đạo, hoặc ưu đãi ngoại giao.
- Nhà cung cấp nước ngoài có doanh thu tại Việt Nam thông qua nền tảng thương mại điện tử theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Làm sao để xác định mã trạng thái đúng cho doanh nghiệp đang tạm ngừng hoạt động?
Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt MST nên sử dụng mã 05. Nếu đã hoàn thành thủ tục chấm dứt, cần chuyển sang mã 01. Việc lựa chọn đúng mã giúp tránh các lỗi phát sinh trong quá trình xác minh.