Quy định đột phá về hóa đơn GTGT từ 01/7/2026: Doanh nghiệp cần biết gì khi người mua không lấy hóa đơn?
Từ ngày 01/7/2026, một thay đổi quan trọng trong quy định về hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) sẽ chính thức có hiệu lực tại Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Điểm mấu chốt của quy định mới này là việc cho phép người bán xuất hóa đơn GTGT với thông tin “Bán cho người tiêu dùng” trong trường hợp người mua là cá nhân không cung cấp đầy đủ thông tin hoặc không có nhu cầu lấy hóa đơn. Đối với doanh nghiệp tại khu vực Long Biên, Hà Nội, việc nắm bắt đúng quy định sẽ giúp tránh các rủi ro pháp lý và tối ưu hoá quy trình kế toán.
Đây là một bước tiến nhằm đơn giản hóa quy trình lập hóa đơn cho các giao dịch bán lẻ, đặc biệt là với khách hàng cá nhân, đồng thời vẫn đảm bảo nguyên tắc quản lý thuế của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể về cách thức lập hóa đơn và những hệ quả pháp lý mà các tổ chức, doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh vi phạm và đảm bảo tính hợp lệ của các chứng từ kế toán.
Cụ thể, theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, từ thời điểm trên, khi người mua là người tiêu dùng không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, người bán có thể ghi rõ “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn. Quy định này áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại Việt Nam có phát sinh hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng cuối cùng.
Chi tiết quy định mới về thông tin người mua trên hóa đơn GTGT và các trường hợp đặc thù
Để hiểu rõ hơn về cách thức áp dụng quy định mới, chúng ta cần đi sâu vào các điều khoản cụ thể của pháp luật. Căn cứ theo điểm b khoản 4 Phụ lục kèm theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, nội dung hóa đơn GTGT khi người mua là người tiêu dùng được quy định như sau:
- Trường hợp người mua cung cấp thông tin: Nếu người mua là người tiêu dùng cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân (hoặc số hộ chiếu/giấy tờ xuất nhập cảnh và quốc tịch đối với người nước ngoài), thì trên hóa đơn phải thể hiện đầy đủ các thông tin này.
- Trường hợp người mua không cung cấp thông tin: Nếu người mua không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, thì trên hóa đơn phải thể hiện rõ dòng chữ “Bán cho người tiêu dùng”.
Điều này mang lại sự linh hoạt đáng kể cho các doanh nghiệp trong việc xử lý các giao dịch bán lẻ hàng ngày, nơi việc thu thập thông tin đầy đủ từ mọi khách hàng cá nhân có thể gặp khó khăn.
Các trường hợp bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ đặc thù không yêu cầu đầy đủ thông tin người mua
Nghị định 254/2026/NĐ-CP cũng quy định một số trường hợp đặc thù tại điểm 9 Phụ lục, nơi trên hóa đơn không nhất thiết phải thể hiện tên, địa chỉ, số định danh cá nhân của người mua, bao gồm:
- Hóa đơn điện tử bán hàng tại siêu thị, trung tâm thương mại, rạp chiếu phim: Đối với người mua là cá nhân không cung cấp thông tin, hóa đơn không cần có tên, địa chỉ, số định danh cá nhân và chữ ký số của người mua.
- Hóa đơn điện tử bán xăng dầu: Tương tự, đối với khách hàng cá nhân không cung cấp thông tin, hóa đơn không nhất thiết phải có các chỉ tiêu: tên, địa chỉ, số định danh cá nhân và chữ ký số của người mua.
- Hóa đơn điện tử hoạt động kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng: Không yêu cầu tên, địa chỉ, số định danh cá nhân và chữ ký số của người mua.
- Hóa đơn thương mại điện tử: Không nhất thiết phải có số định danh cá nhân, chữ ký số của người mua.
- Hóa đơn điện tử là tem, vé, thẻ: Trên hóa đơn không nhất thiết phải có chữ ký số của người bán (trừ trường hợp tem, vé, thẻ là hóa đơn điện tử do cơ quan thuế cấp mã), tiêu thức người mua (tên, địa chỉ, mã số thuế), tiền thuế, thuế suất GTGT. Khi tem, vé, thẻ điện tử có sẵn mệnh giá, không cần có tiêu thức đơn vị tính, số lượng, đơn giá.
Giá trị pháp lý của hóa đơn không có thông tin người mua
Hóa đơn không có thông tin người mua hoặc chỉ ghi “Bán cho người tiêu dùng” không có giá trị để tổ chức kinh tế, cơ quan, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng vào mục đích hạch toán chi phí hoặc quyết toán thuế theo quy định pháp luật về thuế. Do đó, doanh nghiệp cần lưu ý rằng các chi phí liên quan đến các hóa đơn này không được công nhận khi kê khai thuế.
Hình thức xử phạt khi không xuất hóa đơn
Căn cứ vào khoản 2 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm b khoản 14 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hành vi không lập hóa đơn cho khách hàng có thể bị xử phạt như sau:
- Phạt cảnh cáo: Áp dụng cho các trường hợp không lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biểu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa.
- Phạt tiền: Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng cho các trường hợp không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ trên, khi vi phạm gây ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước.
Doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội nên thường xuyên kiểm tra quy trình lập hóa đơn để tránh các vi phạm này và giảm thiểu rủi ro tài chính.