Vì sao việc nắm rõ hành vi trốn thuế từ 01/7/2026 quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam?
- 000 35 – 55
⚠️ Mức phạt: Đối với hành vi trốn thuế nghiêm trọng, mức phạt có thể lên tới 200% số thuế chậm nộp, kèm theo lãi suất chậm trả theo quy định của Ngân hàng Nhà nước
Đối với doanh nghiệp tại Quận Long Biên, Hà Nội, việc hiểu rõ các hành vi trốn thuế được quy định từ ngày 01/7/2026 là yếu tố then chốt để tránh rủi ro pháp lý. Khi Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực, các hành vi được liệt kê trong khoản 4 Điều 45 sẽ trở thành tiêu chuẩn pháp lý mới, đồng nghĩa với việc mức phạt và biện pháp xử lý sẽ được nâng cao. Nếu doanh nghiệp không cập nhật kịp thời, họ có thể đối mặt với phạt tiền, đình chỉ hoạt động kinh doanh hoặc thậm chí đánh giá tín dụng xấu ảnh hưởng đến khả năng vay vốn.
Danh sách các hành vi bị coi là trốn thuế và hồ sơ cần chuẩn bị để tránh vi phạm
Dưới đây là 9 hành vi được quy định là trốn thuế, kèm theo danh sách hồ sơ, mẫu đơn và tài liệu cần chuẩn bị để chứng minh tuân thủ:
- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ thời hạn quy định, dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp.
- Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
- Không lập hóa đơn hoặc kê khai thuế khi bán hàng, dịch vụ, hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thực tế.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng mua vào, làm giảm số tiền thuế phải nộp.
- Sử dụng chứng từ không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế.
- Khai sai thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và không tự nguyện khắc phục hậu quả.
- Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu nhằm mục đích trốn thuế.
- Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế không đúng mục đích và không khai báo chuyển đổi mục đích sử dụng.
- Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.
- Người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà bị xử phạt về hành vi vi phạm thủ tục thuế (ví dụ: không nộp hồ sơ đăng ký thuế, nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày mà không phát sinh số tiền thuế phải nộp).
Để chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp cần:
- Đăng ký mã số thuế (mẫu 01/ĐK-TT).
- Hoàn thiện sổ kế toán, sổ quỹ, và sao kê ngân hàng.
- Lập và lưu trữ hóa đơn điện tử (định dạng XML) theo quy định của Tổng cục Thuế.
- Chuẩn bị bản sao công chứng các hợp đồng mua bán, chứng từ nhập khẩu, và giấy chứng nhận xuất khẩu.
Quy trình kiểm tra thuế: Các bước thực hiện khi cơ quan thuế nghi ngờ trốn thuế
Đối với các trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, Điều 23 Luật Quản lý thuế 2025 quy định quy trình kiểm tra chi tiết như sau:
- Yêu cầu cung cấp thông tin: Thủ trưởng cơ quan thuế có quyền yêu cầu các bên liên quan (công ty, ngân hàng, nhà cung cấp) cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp. Thông tin bao gồm dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, và sao kê máy tính tiền.
- Thu thập và xác minh dữ liệu: Cơ quan thuế sẽ truy cập hệ thống kế toán, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ, và so sánh với báo cáo tài chính.
- Tạm giữ tài liệu: Khi cần, trưởng đoàn kiểm tra thuế quyết định tạm giữ tài liệu liên quan, lập biên bản tạm giữ và bảo quản tài liệu.
- Đánh giá và đưa ra quyết định: Dựa trên bằng chứng, cơ quan thuế xác định hành vi trốn thuế và quyết định mức phạt, hoặc yêu cầu khắc phục.
- Thông báo và công khai thông tin: Theo khoản 3 Điều 7, cơ quan thuế có thể công khai thông tin người nộp thuế trong trường hợp trốn thuế.
Thời gian dự kiến cho mỗi bước:
- Yêu cầu cung cấp thông tin: 5-10 ngày làm việc.
- Thu thập và xác minh dữ liệu: 10-15 ngày làm việc.
- Tạm giữ tài liệu: 3 ngày làm việc.
- Đánh giá và quyết định: 7-10 ngày làm việc.
- Thông báo và công khai: 2 ngày làm việc.
Chi phí, mức phạt và thời gian xử lý vi phạm trốn thuế
Mức phạt được quy định chi tiết trong Luật Quản lý thuế 2025 và phụ lục hướng dẫn. Dưới đây là bảng so sánh mức phạt cho các hành vi trốn thuế phổ biến:
| Hành vi vi phạm | Mức phạt (VNĐ) | Thời gian xử lý (ngày) |
|---|---|---|
| Không nộp hồ sơ khai thuế trong thời hạn 90 ngày | 30.000.000 – 100.000.000 | 30 – 45 |
| Sử dụng hóa đơn giả, không hợp pháp | 100.000.000 – 200.000.000 | 45 – 60 |
| Khai sai giá trị giao dịch thực tế | 50.000.000 – 150.000.000 | 30 – 50 |
| Không khai báo chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa miễn thuế | 70.000.000 – 180.000.000 | 35 – 55 |
Câu hỏi thường gặp về hành vi trốn thuế và biện pháp xử lý
Doanh nghiệp có thể tránh bị coi là trốn thuế khi nộp hồ sơ khai thuế muộn không?
Theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025, việc nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ thời hạn quy định sẽ được xem là hành vi trốn thuế nếu dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp. Doanh nghiệp chỉ có thể tránh bị phạt nếu chứng minh rằng không phát