Thuế TNCN 2026: 21 nguồn thu nhập được miễn – Doanh nghiệp cần biết
- Ví dụ tính toán: Công ty A có một nhân viên nhận lương 30 000 000 VND/tháng và làm thêm giờ 10 % (theo quy định)
- Mức phạt và những lỗi thường gặp khi khai báo
Việc không khai báo đúng hoặc bỏ sót các khoản thu nhập được miễn thuế có thể dẫn đến các hình phạt sau:
Phạt tiền từ 5 % đến 10 % tổng thuế TNCN chưa khai báo (theo Điều 9 Luật Thuế TNCN 2025) - ⚠️ Mức phạt: Đối với vi phạm không khai báo thu nhập được miễn, cơ quan thuế có thể áp dụng mức phạt 5 % trên tổng thuế chưa khai báo, tối đa 200 000 VND cho mỗi trường hợp
Bạn có biết rằng từ ngày 01/07/2026 sẽ có 21 loại thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo Luật Thuế TNCN 2025? Đây là thay đổi quan trọng ảnh hưởng đến hàng triệu người nộp thuế và doanh nghiệp tại Việt Nam. Ngay sau đây, chúng tôi sẽ giải đáp quy định mới, căn cứ pháp lý, các bước thực hiện, và những lỗi thường gặp mà bạn không muốn gặp phải.
Chi tiết 21 loại thu nhập được miễn thuế TNCN và căn cứ pháp lý
Theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15), có 21 khoản thu nhập được miễn thuế. Dưới đây là bảng tóm tắt, kèm theo giải thích ngắn gọn cho mỗi loại:
| STT | Thu nhập được miễn thuế TNCN |
|---|---|
| 1 | Chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản trong gia đình (vợ/chồng, cha mẹ con, anh chị em ruột, …) |
| 2 | Chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở khi cá nhân chỉ sở hữu một nhà, một đất ở tại Việt Nam |
| 3 | Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất do Nhà nước giao |
| 4 | Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến sâu (cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến) |
| 5 | Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp được Nhà nước giao để sản xuất |
| 6 | Lãi trái phiếu chính phủ, trái phiếu địa phương, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ |
| 7 | Thu nhập từ kiều hối |
| 8 | Lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, và tiền công trả cho ngày không nghỉ phép theo quy định |
| 9 | Lương hưu do Quỹ BHXH chi trả; thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, tự nguyện |
| 10 | Học bổng từ ngân sách nhà nước hoặc tổ chức trong/ngoài nước theo chương trình hỗ trợ |
| 11 | Bồi thường hợp đồng bảo hiểm (nhân thọ, phi nhân thọ), tai nạn lao động, bồi thường nhà nước |
| 12 | Thu nhập từ các tổ chức, quỹ từ thiện được cơ quan nhà nước công nhận |
| 13 | Viện trợ nước ngoài cho mục đích từ thiện, nhân đạo (được phê duyệt) |
| 14 | Lương, tiền công của thuyền viên Việt Nam làm việc cho hãng tàu nước ngoài hoặc hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế |
| 15 | Thu nhập của chủ tàu, người có quyền sử dụng tàu và nhân viên trên tàu trong hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ |
| 16 | Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, lãi trái phiếu xanh, và thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành |
| 17 | Tiền lương, tiền công từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo |
| 18 | Thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ (bản quyền, sáng chế) – (điều 4, khoản 18) |
| 19 | Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm |
| 20 | Tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài trong dự án ODA không hoàn lại, hoặc làm việc tại đại diện UN tại VN |
| 21 | Thu nhập sau khi đã nộp thuế TNDN của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty TNHH một thành viên |
Những khoản (14)‑(21) là các mục mới được bổ sung so với Luật 2007, phản ánh xu hướng kinh tế số, công nghệ cao và hoạt động quốc tế ngày càng tăng.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để áp dụng miễn thuế
Để tận dụng các ưu đãi miễn thuế, doanh nghiệp và cá nhân cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra tính đủ điều kiện: Xác định xem thu nhập của mình thuộc loại nào trong 21 mục trên và có đáp ứng các điều kiện (ví dụ: chỉ sở hữu một nhà ở, hoặc thu nhập từ trái phiếu xanh phải được chứng nhận).
- Chuẩn bị hồ sơ chứng minh: Thu thập giấy tờ liên quan (hợp đồng chuyển nhượng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận bảo hiểm, giấy chứng nhận học bổng, …).
- Ghi nhận trong sổ kế toán: Đánh dấu các khoản thu nhập này trong phần “Thu nhập được miễn thuế” của phần mềm kế toán, tránh nhập nhầm vào mục chịu thuế.
- Nộp tờ khai TNCN: Khi khai báo thuế (Mẫu 02/KK-TNCN), điền đầy đủ thông tin và đính kèm chứng từ chứng minh.
- Kiểm tra lại trước ngày nộp: Đảm bảo không có sai sót, đặc biệt là các mục mới (14‑21) thường bị bỏ quên.
Ví dụ tính toán: Công ty A có một nhân viên nhận lương 30 000 000 VND/tháng và làm thêm giờ 10 % (theo quy định). Lương làm thêm giờ sẽ được miễn thuế, vì vậy thu nhập chịu thuế chỉ là 30 000 000 VND, không tính thêm 3 000 000 VND làm thêm giờ.
Mức phạt và những lỗi thường gặp khi khai báo
Việc không khai báo đúng hoặc bỏ sót các khoản thu nhập được miễn thuế có thể dẫn đến các hình phạt sau:
- Phạt tiền từ 5 % đến 10 % tổng thuế TNCN chưa khai báo (theo Điều 9 Luật Thuế TNCN 2025).
- Phạt bổ sung thuế và lãi suất chậm nộp nếu phát hiện sai sót sau khi kiểm tra.
- Rủi ro bị truy thu và khấu trừ thuế không hợp pháp, ảnh hưởng đến uy tín tài chính.
Những lỗi thường gặp:
- Nhầm lẫn giữa “thu nhập được giảm thuế” và “thu nhập được miễn thuế”.
- Bỏ qua các khoản mới (14‑21) do chưa quen thuộc.
- Không đính kèm đầy đủ chứng từ chứng minh tính miễn thuế.
Để tránh những rủi ro trên, doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật quy định mới, thực hiện kiểm tra nội bộ và tham khảo ý kiến chuyên gia thuế.
Kết luận
Từ ngày 01/07/2026, 21 nguồn thu nhập được miễn thuế TNCN sẽ giúp giảm gánh nặng thuế cho người nộp và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế mới. Doanh nghiệp và cá nhân cần nắm rõ các điều kiện áp dụng, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và khai báo đúng thời hạn để tận dụng tối đa các ưu đãi này.