Thuế, Kế toán, BHXH 2026: 10+ Thay Đổi Lớn Doanh Nghiệp Cần Biết

Thuế, Kế toán, BHXH 2026: Hàng Loạt Thay Đổi Lớn Ảnh Hưởng Trực Tiếp Đến Doanh Nghiệp và Người Dân Việt Nam

Từ 01/01/2026 và đặc biệt từ 01/07/2026, hàng triệu doanh nghiệp và người dân Việt Nam sẽ chứng kiến những thay đổi sâu rộng trong các quy định về thuế, kế toán và bảo hiểm xã hội (BHXH). Các chính sách mới này, được ban hành thông qua nhiều Luật, Nghị định và Thông tư, không chỉ tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, nghĩa vụ và quyền lợi của người lao động. Vậy những thay đổi cụ thể là gì, áp dụng từ khi nào và ai sẽ bị ảnh hưởng?

Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ tổng hợp và phân tích chi tiết các điểm mới nổi bật nhất, giúp doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị kịp thời cho giai đoạn chuyển đổi quan trọng này.

Tổng Quan Các Quy Định Mới Về Thuế, Kế Toán, BHXH Có Hiệu Lực Từ 2026

Năm 2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng với sự ra đời và có hiệu lực của nhiều văn bản pháp luật mới trong lĩnh vực tài chính, kế toán và lao động tại Việt Nam. Các quy định này được thiết kế nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, tăng cường quản lý thuế hiệu quả và đảm bảo an sinh xã hội. Dưới đây là những điểm nhấn chính:

1. Lĩnh vực Kế toán: Thay đổi toàn diện hệ thống và chế độ kế toán

• Thông tư 99/2025/TT-BTC về Chế độ kế toán doanh nghiệp (Hiệu lực: 01/01/2026): Thông tư này sẽ thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, mang đến những thay đổi lớn về:
  • Hệ thống tài khoản kế toán: Nhiều tài khoản được sửa đổi, bổ sung hoặc loại bỏ, yêu cầu doanh nghiệp phải rà soát và cập nhật lại toàn bộ hệ thống tài khoản đang sử dụng.
  • Nguyên tắc hạch toán: Cập nhật các nguyên tắc hạch toán mới, đặc biệt liên quan đến tỷ giá hối đoái, ghi nhận doanh thu, chi phí và các giao dịch phức tạp khác.
  • Trình bày báo cáo tài chính: Thay đổi mẫu biểu và phương pháp trình bày báo cáo tài chính, đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh phần mềm kế toán và quy trình lập báo cáo.
  • Mẫu biểu sổ sách: Cập nhật các mẫu biểu sổ sách kế toán mới, đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch.
• Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Thông tư 152/2025/TT-BTC về Chế độ kế toán hộ kinh doanh (Hiệu lực: 01/01/2026): Các văn bản này thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC, với mục tiêu:
  • Tinh gọn sổ sách: Đơn giản hóa các yêu cầu về sổ sách kế toán cho hộ kinh doanh, giảm gánh nặng hành chính.
  • Quản lý chặt chẽ hơn: Tăng cường quản lý dựa trên doanh thu thực tế, hóa đơn điện tử và dữ liệu từ máy tính tiền, nhằm chống thất thu thuế.
  • Ngăn chặn hành vi né thuế: Siết chặt tình trạng chia nhỏ doanh thu, tách hộ kinh doanh để trốn tránh nghĩa vụ thuế.

2. Lĩnh vực Thuế: Nhiều thay đổi trọng yếu về GTGT, TNCN, TNDN và Hộ kinh doanh

• Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2025 (Hiệu lực: 01/01/2026):
  • Ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh: Tăng ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm, sau đó tiếp tục điều chỉnh lên 500 triệu đồng/năm theo chính sách hỗ trợ mới.
  • Đối tượng chịu thuế, không chịu thuế: Thay đổi nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT, cũng như các nhóm áp dụng thuế suất 5% và 0%.
  • Điều kiện khấu trừ và hoàn thuế: Siết chặt điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào và thay đổi quy định về hoàn thuế GTGT, ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp.
  • Thương mại điện tử và nền tảng số: Bổ sung quy định cụ thể về thuế GTGT đối với các hoạt động thương mại điện tử và dịch vụ trên nền tảng số.
• Nghị định hướng dẫn Luật Thuế GTGT mới (Hiệu lực: 01/01/2026): Hướng dẫn chi tiết các quy định của Luật Thuế GTGT sửa đổi, bao gồm:
  • Xác định cụ thể đối tượng không chịu thuế, chịu thuế 5%, 10%, 0%.
  • Hướng dẫn chi tiết về khấu trừ đầu vào, xử lý hóa đơn điều chỉnh, và kê khai bổ sung.
  • Quy định rõ các trường hợp không được áp dụng thuế suất 0%.
• Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025 (Hiệu lực: 01/01/2026):
  • Tăng mức giảm trừ gia cảnh:
    • Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng.
    • Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
  • Điều chỉnh các khoản giảm trừ khác: Kế toán cần cập nhật lại bảng lương và phần mềm tính thuế TNCN để đảm bảo tuân thủ.
• Chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân (Hiệu lực: 01/01/2026):
  • Bỏ lệ phí môn bài: Từ năm 2026, các doanh nghiệp sẽ không phải nộp lệ phí môn bài, giảm gánh nặng tài chính.
  • Miễn thuế TNDN: Miễn thuế TNDN 03 năm cho doanh nghiệp mới thành lập đủ điều kiện và 02 năm cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh.
  • Định hướng xóa bỏ thuế khoán: Hướng tới xóa bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh và khuyến khích chuyển đổi lên doanh nghiệp.
• Quy định về Thuế đối với Hộ kinh doanh (Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Thông tư 152/2025/TT-BTC, Hiệu lực: 01/01/2026): Các văn bản này mang đến những thay đổi lớn về thuế cho hộ kinh doanh, cụ thể:
  • Tăng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế: Ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không phải chịu thuế được tăng từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng/năm.
  • Miễn thuế GTGT và TNCN: Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh.
  • Đối tượng kê khai, nộp thuế: Chỉ các hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm mới thuộc diện kê khai và nộp thuế theo quy định.

3. Lĩnh vực Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Lao động: Cập nhật quan trọng từ 2026

• Quy định về căn cứ đóng BHXH (Áp dụng mạnh từ 01/07/2025): Các quy định mới sẽ phân định rõ ràng hơn các khoản phụ cấp nào phải đóng và không phải đóng BHXH. Doanh nghiệp cần rà soát cơ cấu lương để tránh rủi ro phát sinh truy thu BHXH nếu trả phụ cấp cố định hàng tháng không đúng quy định.
• Hướng dẫn chi tiết Luật BHXH mới (Hiệu lực: 01/01/2026): Văn bản này sẽ quy định rõ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, đồng thời xác định cụ thể các khoản phụ cấp và khoản bổ sung phải đóng bảo hiểm.
• Tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 (Hiệu lực: 01/01/2026): Mức lương tối thiểu vùng sẽ được điều chỉnh tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến lương đóng BHXH, hợp đồng lao động và thang bảng lương của doanh nghiệp:
  • Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng.
  • Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng.
  • Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng.
  • Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng.

Những thay đổi pháp lý từ năm 2026, đặc biệt là từ 01/07/2026, đòi hỏi các doanh nghiệp và cá nhân phải chủ động tìm hiểu và thích nghi. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới về thuế, kế toán và BHXH là yếu tố then chốt để đảm bảo tuân thủ pháp luật, tối ưu hóa chi phí và tránh các rủi ro không đáng có. ANC Việt Nam, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm tại Long Biên, Hà Nội, luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng trong việc cập nhật và áp dụng hiệu quả các chính sách này vào hoạt động kinh doanh của mình.