# Khấu Trừ Thuế TNCN Cổ Phiếu Thưởng & ESOP 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Theo Nghị Định 253

Source: Post ID 23536
Generated: 2026-09-26T14:12:50.869099

---

Hướng dẫn chi tiết về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP tại Việt Nam.

## Tại Sao Việc Khấu Trừ [Thuế TNCN](https://ancvietnam.com/category/thue-tncn/ "Thuế TNCN") Cổ Phiếu Thưởng và ESOP Lại Quan Trọng Với Doanh Nghiệp Việt Nam?

**Tóm tắt:** Hướng dẫn chi tiết về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP tại Việt Nam. Bài viết làm rõ thời điểm tính thuế, cách xác định thu nhập chịu thuế, trách nhiệm kê khai và khấu trừ của cá nhân, công ty chứng khoán. Đồng thời, cung cấp các lưu ý quan trọng về các khoản thu nhập chịu thuế, giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến và chứng từ thanh toán lương, giúp doanh nghiệp và người lao động tuân thủ quy định pháp luật thuế mới nhất.

**Thông tin quan trọng:**

- Thực hiện khấu trừ thuế: Thực hiện việc khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ theo tỷ lệ 10% tương ứng với thu nhập chịu thuế từ cổ phiếu được thưởng, cổ phiếu ESOP của cá nhân

Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh gay gắt, việc áp dụng các chương trình thưởng bằng cổ phiếu (Stock Award) hoặc kế hoạch phát hành cổ phiếu cho người lao động (Employee Stock Ownership Plan, ESOP) ngày càng trở nên phổ biến tại các doanh nghiệp Việt Nam. Đây là công cụ hữu hiệu để thu hút, giữ chân nhân tài và gắn kết lợi ích của người lao động với sự phát triển của công ty. Tuy nhiên, việc xác định và thực hiện đúng nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (Personal Income Tax, PIT) đối với các loại thu nhập này thường phức tạp, tiềm ẩn rủi ro bị phạt hành chính và truy thu thuế nếu không tuân thủ đúng quy định.

[![Infographic: Khấu Trừ Thuế TNCN Cổ Phiếu Thưởng & ESOP 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Theo Nghị Định 253](https://ancvietnam.com/wp-content/uploads/2026/09/infographic-khau-tru-thue-tncn-co-phieu-thuong-esop-1790406733.png)

Infographic — Khấu Trừ Thuế TNCN Cổ Phiếu Thưởng & ESOP 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Theo Nghị Địn](https://ancvietnam.com/wp-content/uploads/2026/09/infographic-khau-tru-thue-tncn-co-phieu-thuong-esop-1790406733.png?utm_source=infographic&utm_medium=viral&utm_campaign=Kh%E1%BA%A5u+Tr%E1%BB%AB+Thu%E1%BA%BF+TNCN+C%E1%BB%95+Phi%E1%BA%BFu+Th%C6%B0%E1%BB%9Fng+%26+ESOP+2026%3A+H%C6%B0%E1%BB%9Bng+D%E1%BA%ABn+Chi+Ti%E1%BA%BFt+Theo+Ngh%E1%BB%8B+%C4%90%E1%BB%8Bnh+253)

Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định về khấu trừ thuế TNCN đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP là vô cùng cần thiết cho cả doanh nghiệp và người lao động. Đối với doanh nghiệp, việc này đảm bảo tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý, tài chính. Đối với người lao động, việc nắm rõ cách tính thuế giúp họ chủ động trong việc quản lý tài chính cá nhân và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình.

Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, toàn diện về quy trình khấu trừ thuế TNCN đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP theo các quy định mới nhất, đặc biệt là **khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 253/2026/N)Đ-CP**, giúp các doanh nghiệp và người nộp thuế tại khu vực Long Biên, Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung tự tin hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của mình.

## Quy Định Chung Về Khấu Trừ Thuế TNCN Đối Với Cổ Phiếu Thưởng và ESOP Theo Nghị Định 253/2026/NĐ-CP

Theo quy định tại **khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP**, việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (PIT) đối với thu nhập từ cổ phiếu thưởng (Stock Award) và cổ phiếu ESOP (Employee Stock Ownership Plan Shares) có những điểm đặc thù quan trọng mà doanh nghiệp và người lao động cần nắm rõ.

### 1. Thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN

Một điểm khác biệt cơ bản là thu nhập từ cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu ESOP **chưa phải tính vào thu nhập từ tiền lương, tiền công tại thời điểm cá nhân nhận được cổ phiếu**. Nghĩa vụ thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công chỉ phát sinh khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng số cổ phiếu này.

### 2. Các loại thuế áp dụng khi chuyển nhượng cổ phiếu

Khi cá nhân nhận được thu nhập từ việc chuyển nhượng số cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu ESOP, cá nhân phải thực hiện đồng thời hai nghĩa vụ thuế:

- **Nộp thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công:** Đây là phần thu nhập được xác định từ giá trị cổ phiếu thưởng hoặc ESOP mà người lao động được hưởng.
- **Nộp thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán:** Quy định tại Điều 54 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, áp dụng cho toàn bộ giá trị chuyển nhượng chứng khoán.

### 3. Quy tắc chuyển nhượng cổ phiếu cùng loại

Trong trường hợp cá nhân chuyển nhượng cổ phiếu cùng loại (ví dụ: cổ phiếu thường của cùng một công ty), cá nhân phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công cho tới khi hết số lượng cổ phiếu được thưởng hoặc cổ phiếu ESOP đã nhận. Điều này đảm bảo rằng phần thu nhập ưu đãi từ cổ phiếu thưởng/ESOP được tính thuế đầy đủ trước khi chuyển sang các giao dịch cổ phiếu thông thường khác.

## Hướng Dẫn Xác Định Thu Nhập Chịu Thuế Từ Cổ Phiếu Thưởng và ESOP

Việc xác định chính xác thu nhập chịu thuế là yếu tố then chốt để tính toán nghĩa vụ thuế TNCN đúng quy định. **Khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP** đã đưa ra các căn cứ cụ thể để xác định thu nhập chịu thuế cho từng trường hợp cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP.

### 1. Đối với cổ phiếu thưởng

Căn cứ xác định thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng là **số tiền chi cho người lao động được ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm thưởng**. Đây là phương pháp ưu tiên để xác định giá trị thực của khoản thưởng.

Tuy nhiên, trong trường hợp không xác định được số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập, thu nhập chịu thuế sẽ được xác định theo công thức sau:

- **Thu nhập chịu thuế = Số lượng cổ phiếu thực nhận x Mệnh giá cổ phiếu.**

Đặc biệt, nếu giá chuyển nhượng cổ phiếu tại thời điểm chuyển nhượng thấp hơn mệnh giá, thì thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ cổ phiếu được thưởng sẽ được tính theo **giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng**. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và phản ánh đúng giá trị thực tế mà người lao động nhận được.

### 2. Đối với cổ phiếu ESOP

Tương tự như cổ phiếu thưởng, căn cứ xác định thu nhập chịu thuế của cổ phiếu ESOP là **số tiền chi cho người lao động được ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm phát hành cổ phiếu ESOP**.

Trong trường hợp không xác định được số tiền chi trên sổ sách kế toán, thu nhập chịu thuế được xác định bằng công thức:

- **Thu nhập chịu thuế = (Số lượng cổ phiếu thực nhận x Mệnh giá cổ phiếu) - Số tiền người lao động đã bỏ ra để mua cổ phiếu ESOP.**

Nếu kết quả tính toán phát sinh chênh lệch âm (tức là số tiền người lao động bỏ ra mua lớn hơn giá trị mệnh giá), cá nhân sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công đối với cổ phiếu ESOP đó. Điều này phản ánh bản chất của ESOP là một chương trình ưu đãi, không phải lúc nào cũng tạo ra thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.

## Trách Nhiệm Kê Khai và Khấu Trừ Thuế TNCN Của Cá Nhân và Tổ Chức Liên Quan

Để đảm bảo việc tuân thủ nghĩa vụ thuế TNCN đối với cổ phiếu thưởng và ESOP, cả cá nhân người lao động và các tổ chức liên quan đều có những trách nhiệm cụ thể được quy định rõ ràng.

### 1. Trách nhiệm của cá nhân người lao động

Cá nhân nhận cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu ESOP có trách nhiệm **kê khai đầy đủ nguồn gốc và giá trị thực hưởng của số cổ phiếu này** khi thực hiện lưu ký cổ phiếu tại công ty chứng khoán hoặc ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký. Việc kê khai minh bạch này là cơ sở để các tổ chức liên quan thực hiện nghĩa vụ khấu trừ thuế.

### 2. Trách nhiệm của công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại

Công ty chứng khoán hoặc ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký có vai trò quan trọng trong quá trình khấu trừ thuế. Các tổ chức này có trách nhiệm:

- **Theo dõi riêng:** Theo dõi riêng số cổ phiếu được thưởng và cổ phiếu ESOP của từng cá nhân.
- **Thực hiện khấu trừ thuế:** Thực hiện việc khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ theo **tỷ lệ 10%** tương ứng với thu nhập chịu thuế từ cổ phiếu được thưởng, cổ phiếu ESOP của cá nhân.

Việc khấu trừ này được thực hiện tại thời điểm chuyển nhượng cổ phiếu, khi thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh.

### 3. Quyết toán thuế TNCN cuối năm

Cuối cùng, cá nhân có trách nhiệm **tổng hợp thu nhập từ cổ phiếu được thưởng, cổ phiếu ESOP vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trong năm tính thuế** để thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành. Điều này đảm bảo rằng toàn bộ thu nhập chịu thuế của cá nhân được tính toán và kê khai đầy đủ, chính xác.

**💡 Lưu ý:** Các doanh nghiệp tại Hà Nội, đặc biệt là khu vực Long Biên, cần phối hợp chặt chẽ với người lao động và các công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký để đảm bảo quy trình khấu trừ và [kê khai thuế](https://ancvietnam.com/category/ke-khai-thue/ "kê khai thuế") diễn ra suôn sẻ, tránh các sai sót có thể dẫn đến phạt hành chính từ Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội.

## Kết Luận

Việc khấu trừ thuế TNCN đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP là một quy trình phức tạp nhưng vô cùng quan trọng, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, đặc biệt là **khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP**. Từ việc xác định thời điểm tính thuế, cách tính thu nhập chịu thuế cho từng loại cổ phiếu, đến trách nhiệm của các bên liên quan trong việc kê khai và khấu trừ, mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn trọng.

ANC Việt Nam hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp những thông tin hữu ích, giúp các doanh nghiệp và người lao động tại Việt Nam tự tin hơn trong việc thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Đội ngũ ANC Việt Nam
Chuyên viên Kế toán Thuế

Chứng chỉ hành nghề Kế toán
Chứng chỉ Đại lý Thuế

Với 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thuế và kế toán, tôi đã tư vấn cho hàng nghìn doanh nghiệp về các vấn đề thuế, kế toán và tuân thủ pháp luật

[LinkedIn](https://www.linkedin.com/company/ancvietnam)

### Bài viết liên quan

- [Quy trình 5Q](https://ancvietnam.com/quy-trinh-5q-ke-toan-thue/)

### Bài viết liên quan

- [Cách tính thuế GTGT 2025: Hướng dẫn chi tiết 2 phương pháp v](https://ancvietnam.com/2026/09/26/cach-tinh-thue-gtgt-2025-huong-dan-chi-tiet-2-phuong-phap-va-vi-du-thuc-te/)
- [Doanh nghiệp chế xuất miễn khai thuế GTGT 2026: Hướng dẫn ch](https://ancvietnam.com/2026/09/26/doanh-nghiep-che-xuat-mien-khai-thue-gtgt-2026-huong-dan-chi-tiet-dieu-kien/)