🎧 Nghe bài viết
Công văn 8743/CT-PC ngày 16/11/2026 quy định rõ trách nhiệm bồi thường, nghĩa vụ hoàn trả và hình thức kỷ luật đối với công chức thuế khi gây thiệt hại, đồng thời nêu quyền hạn,
Công văn 8743/CT-PC 2026: Trách nhiệm thuế và kỷ luật công chức thuế được quy định như thế nào?
Bạn có thắc mắc khi nào công chức thuế phải chịu trách nhiệm bồi thường hoặc bị kỷ luật vì hành vi sai phạm? Công văn 8743/CT-PC ngày 16/11/2026 của Cục Thuế đã đưa ra câu trả lời chi tiết, xác định phạm vi trách nhiệm của cơ quan thuế và công chức thuế trong việc thi hành công vụ.

Cơ sở pháp lý và phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
Theo Điều 598 Bộ Luật Dân sự 2015, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra. Phạm vi này được mở rộng trong Điều 17 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017 (sửa đổi 2026), trong đó liệt kê các hành vi của cơ quan thuế có thể gây thiệt hại cho người nộp thuế, bao gồm:
- Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trái pháp luật;
- Áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính;
- Áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt;
- Không áp dụng hoặc áp dụng không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo theo Luật Tố cáo;
- Cố ý cung cấp thông tin sai lệch mà không đính chính (theo Luật Tiếp cận thông tin 2026);
- Áp dụng thuế, phí, lệ phí trái pháp luật hoặc thu thuế, phí, lệ phí, truy thu thuế, hoàn thuế trái pháp luật.
Những hành vi trên nếu gây thiệt hại cho người nộp thuế, Nhà nước sẽ phải bồi thường theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường.
Nghĩa vụ hoàn trả và hình thức kỷ luật đối với công chức thuế vi phạm
Theo Điều 64 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017, người thi hành công vụ có lỗi gây thiệt hại phải hoàn trả cho ngân sách nhà nước một phần hoặc toàn bộ số tiền đã bồi thường. Khi có nhiều công chức cùng gây thiệt hại, mỗi người sẽ chịu trách nhiệm tương ứng với mức độ lỗi của mình.
Luật Cán bộ, công chức năm 2025 quy định các hình thức kỷ luật:
- Khiển trách;
- Cảnh cáo;
- Cách chức (đối với công chức lãnh đạo, quản lý);
- Buộc thôi việc.
Quyền hạn và biện pháp cưỡng chế của cơ quan thuế theo Luật Quản lý thuế 2025
Luật Quản lý thuế 2025 (Khoản 2 Điều 38) trao cho cơ quan thuế các quyền hạn quan trọng, bao gồm:
| Quyền hạn | Nội dung chi tiết |
|---|---|
| Yêu cầu cung cấp thông tin | Yêu cầu người nộp thuế, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, thông tin liên quan đến nghĩa vụ thuế, bao gồm thông tin tài chính, đầu tư, tài khoản ngân hàng, và hợp tác với cơ quan thuế nước ngoài. |
| Kiểm tra thuế | Thực hiện kiểm tra, ấn định thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính, xử phạt vi phạm hành chính và công khai vi phạm. |
| Áp dụng biện pháp ngăn chặn | Yêu cầu tạm ngừng kinh doanh, tạm dừng thay đổi đăng ký doanh nghiệp, hoặc ủy nhiệm thu thuế cho tổ chức, cá nhân. |
Biện pháp cưỡng chế (Khoản 1 Điều 49) bao gồm:
- Trích tiền từ tài khoản ngân hàng hoặc phong tỏa tài khoản;
- Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập;
- Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
- Ngừng sử dụng hóa đơn;
- Thu tiền, tài sản khác do bên thứ ba nắm giữ;
- Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên;
- Yêu cầu thủ tục phá sản;
- Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép hoạt động, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép hành nghề, và các giấy chứng nhận liên quan.
Câu hỏi thường gặp
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Bồi thường thiệt hại | Compensation for damage | Điều 598 Bộ Luật Dân sự 2015 |
| Trách nhiệm bồi thường | State liability | Điều 17 Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước 2017 (sửa 2026) |
| Kỷ luật | Disciplinary action | Điều 36 Luật Cán bộ, công chức 2025 |
| Cưỡng chế | Enforcement | Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025 |
1. Khi nào công chức thuế phải hoàn trả số tiền bồi thường cho Nhà nước?
Theo Điều 64 Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước 2017, nếu công chức thuế có lỗi gây thiệt hại cho người nộp thuế và Nhà nước đã bồi thường, công chức phải hoàn trả toàn bộ hoặc một phần số tiền đó, tùy theo mức độ lỗi.
2. Các hình thức kỷ luật nào có thể áp dụng cho công chức thuế vi phạm?
Theo Điều 36 Luật Cán bộ, công chức thuế vi phạm có thể bị khiển trách, cảnh cáo, cách chức (đối với lãnh đạo, quản lý) hoặc buộc thôi việc, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
3. Doanh nghiệp có thể bị áp dụng biện pháp cưỡng chế nào nếu không nộp thuế đúng hạn?
Theo Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan
💬 Cần tư vấn về chủ đề này?
Đội ngũ ANC Việt Nam — 10 năm tư vấn thuế & kế toán cho hàng nghìn doanh nghiệp — sẵn sàng rà soát chứng từ, hạch toán và hồ sơ khai thuế cho trường hợp cụ thể của bạn.
Hoặc inbox Facebook ANC Việt Nam — phản hồi trong giờ hành chính.
— 15 điểm rà soát trước khi nộp quyết toán TNDN & GTGT (PDF 1 trang)