🎧 Nghe bài viết
Nếu cơ quan thuế có thể khai thác dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia và các hệ thống quốc gia, người nộp thuế không cần nộp hồ sơ chứng minh người phụ
1. Tại sao việc không nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc lại quan trọng đối với giảm trừ gia cảnh?
- Người phụ thuộc không có khả năng lao động Hồ sơ quan hệ tương ứng + Giấy chứng nhận suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên
- ⚠️ Mức phạt: Việc khai báo sai thu nhập người phụ thuộc có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2023/NĐ-CP (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 125/2023/NĐ-CP), mức phạt từ 0,1% đến 0,5% tổng thuế chưa nộp, tối thiểu 1 triệu đồng
Bạn là người nộp thuế và muốn tận dụng tối đa mức giảm trừ gia cảnh nhưng không muốn mất thời gian chuẩn bị giấy tờ? Theo Khoản 9 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx), cơ quan thuế có thể sử dụng dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định người phụ thuộc. Khi dữ liệu này được khai thác thành công, người nộp thuế không cần nộp bất kỳ hồ sơ chứng minh nào, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính và tránh rủi ro sai sót.

2. Điều kiện để cơ quan thuế tự động xác định người phụ thuộc mà không cần hồ sơ
- Thông tin đăng ký thuế của người nộp phải đầy đủ, chính xác.
- Cơ quan thuế khai thác được dữ liệu từ:
- Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
- Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.
- Cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành do các cơ quan nhà nước quản lý.
- Dữ liệu phải được chia sẻ và khai thác theo quy định pháp luật hiện hành.
- Người nộp thuế phải kê khai trung thực thu nhập của người phụ thuộc, không vượt quá mức quy định (xem mục 4).
3. Khi cơ quan thuế không thể khai thác dữ liệu và cần hồ sơ chứng minh
Nếu hệ thống không cung cấp đủ thông tin, người nộp thuế phải tự cung cấp giấy tờ chứng minh người phụ thuộc. Dưới đây là danh sách hồ sơ cần chuẩn bị cho từng nhóm đối tượng, dựa trên Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx):
| Người phụ thuộc | Hồ sơ chứng minh |
|---|---|
| Con đẻ | Bản chụp Giấy khai sinh hoặc Quyết định nhận con; bản chụp thẻ Căn cước (nếu đã cấp). |
| Con nuôi | Giấy khai sinh, thẻ Căn cước (nếu có) và Quyết định công nhận nuôi con nuôi. |
| Con riêng của vợ/chồng | Giấy khai sinh, thẻ Căn cước và Giấy chứng nhận kết hôn hoặc tài liệu chứng minh mối quan hệ. |
| Con từ 18 tuổi trở lên mất năng lực hành vi dân sự hoặc khuyết tật | Giấy chứng minh quan hệ cha mẹ con + Giấy xác nhận mất năng lực hoặc khuyết tật. |
| Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc phổ thông | Giấy chứng minh quan hệ + Thẻ sinh viên hoặc giấy xác nhận của trường. |
| Vợ/chồng | Thẻ Căn cước và Giấy chứng nhận kết hôn (hoặc tài liệu tương đương). |
| Cha mẹ của người nộp thuế | Thẻ Căn cước + Giấy khai sinh, Quyết định công nhận nuôi con nuôi, Giấy chứng nhận kết hôn (tùy trường hợp). |
| Cá nhân khác không nơi nương tựa nhưng được nuôi dưỡng trực tiếp | Thẻ Căn cước, bảng kê khai người phải nuôi và giấy chứng minh mối quan hệ. |
| Người phụ thuộc không có khả năng lao động | Hồ sơ quan hệ tương ứng + Giấy chứng nhận suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. |
4. Mức thu nhập tối đa của người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh
Theo Khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx), người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh khi mức thu nhập bình quân tháng trong năm (từ tất cả các nguồn) không vượt quá 03 triệu đồng. Người nộp thuế có trách nhiệm:
- Kiểm tra và xác nhận thu nhập của người phụ thuộc không vượt mức trên.
- Kê khai trung thực thu nhập trong tờ khai thuế.
- Chịu trách nhiệm nếu cơ quan thuế phát hiện khai báo sai và sẽ bị xử lý theo quy định.
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Giảm trừ gia cảnh | Personal allowance | Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx) |
| Người phụ thuộc | Dependent | Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-699193.aspx) |
| Thuế thu nhập cá nhân | Personal Income Tax (PIT) | Luật Thuế thu nhập cá nhân |
5. Câu hỏi thường gặp
5.1. Khi nào cơ quan thuế sẽ tự động xác định người phụ thuộc mà không cần tôi nộp hồ sơ?
Theo Khoản 9 Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx), nếu cơ quan thuế có thể khai thác dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các cơ sở dữ liệu quốc gia, họ sẽ dùng những dữ liệu này làm căn cứ xác định người phụ thuộc. Khi dữ liệu này đầy đủ và hợp pháp, người nộp không cần nộp bất kỳ giấy tờ chứng minh nào.
5.2. Nếu dữ liệu không khả dụng, tôi phải chuẩn bị những giấy tờ gì cho người phụ thuộc là con nuôi?
Bạn cần nộp bản chụp Giấy khai sinh (nếu có), bản chụp thẻ Căn cước của con nuôi và bản chụp Quyết định công nhận nuôi con nuôi do cơ quan có thẩm quyền cấp. Các giấy tờ này phải được nộp kèm theo tờ khai thuế để cơ quan thuế xác nhận quyền lợi giảm trừ.
5.3. Thu nhập tối đa của người phụ thuộc là bao nhiêu để vẫn được giảm trừ gia cảnh?
Theo Khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Thong-tu-87-2026-TT-BTC-huong-dan-Luat-Thue-thu-nhap-ca-nhan-Nghi-dinh-253-2026-ND-CP-713265.aspx), mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc không được vượt quá 03 triệu đồng. Nếu vượt mức này, người nộp sẽ không được áp dụng giảm trừ cho người phụ thuộc đó.
6. Tóm tắt và bước tiếp theo
Việc không cần nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc giúp doanh nghiệp và cá nhân tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro sai sót khi dữ liệu quốc gia được khai thác đầy đủ. Tuy nhiên, khi dữ liệu không khả dụng, bạn phải chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo từng nhóm người phụ thuộc và đảm bảo thu nhập của họ không vượt quá 3 triệu đồng/tháng. Để tránh
💬 Cần tư vấn về chủ đề này?
Đội ngũ ANC Việt Nam sẵn sàng rà soát chứng từ và hồ sơ khai thuế cho trường hợp cụ thể của bạn.