🎧 Nghe bài viết
Bài viết hướng dẫn chi tiết cách xác định thứ tự thu nợ gốc và lãi cho khoản vay giải ngân nhiều lần tại Việt Nam, quy trình thỏa thuận, xử lý nợ quá hạn,
Thứ tự thu nợ gốc và lãi đối với khoản vay giải ngân nhiều lần được xác định như thế nào?
Căn cứ khoản 4 Điều 18 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 39/2016/TT-NHNN) (sửa đổi bởi Điều 4 Thông tư 29/2026/TT-NHNN (Nguồn: Bộ Tài chính, Thông tư 29/2026/TT-NHNN)), thứ tự thu nợ gốc và lãi tiền vay đối với khoản vay giải ngân nhiều lần được thực hiện theo thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và khách hàng, thể hiện trong thỏa thuận cho vay. Đối với khoản nợ vay bị quá hạn trả nợ, tổ chức tín dụng thực hiện theo thứ tự nợ gốc thu trước, nợ lãi tiền vay thu sau. Doanh nghiệp và kế toán tại Long Biên, Hà Nội khi vay vốn ngân hàng theo nhiều đợt giải ngân cần nắm rõ quy định này để chủ động dòng tiền, tránh rủi ro chuyển nợ quá hạn.
Thời hạn cho vay và kỳ hạn trả nợ: hai khái niệm nền tảng
Căn cứ khoản 8 Điều 2 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, thời hạn cho vay là khoảng thời gian tính từ ngày tiếp theo của ngày tổ chức tín dụng giải ngân vốn vay cho khách hàng cho đến thời điểm khách hàng phải trả hết nợ gốc và lãi tiền vay theo thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và khách hàng. Trường hợp ngày cuối cùng của thời hạn cho vay là ngày lễ hoặc ngày nghỉ hàng tuần thì chuyển sang ngày làm việc tiếp theo. Đối với thời hạn cho vay không đủ một ngày thì thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự về thời điểm bắt đầu thời hạn.
Căn cứ khoản 9 Điều 2 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, kỳ hạn trả nợ là các khoảng thời gian trong thời hạn cho vay đã thỏa thuận mà tại cuối mỗi khoảng thời gian đó khách hàng phải trả một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi tiền vay cho tổ chức tín dụng.
Trả nợ gốc và lãi tiền vay theo thỏa thuận
Căn cứ Điều 18 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (sửa đổi bởi Điều 4 Thông tư 29/2026/TT-NHNN), tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về kỳ hạn trả nợ gốc và lãi tiền vay theo một trong các cách sau:
- Trả nợ gốc, lãi tiền vay theo kỳ hạn riêng.
- Trả nợ gốc và lãi tiền vay trong cùng một kỳ hạn.
Hai bên cũng thỏa thuận về việc trả nợ trước hạn. Trường hợp khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi tiền vay, tổ chức tín dụng xem xét chấp thuận cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo Điều 19 hoặc chuyển nợ quá hạn theo Điều 20 Thông tư 39/2016/TT-NHNN. Việc tính tiền lãi phải trả được hai bên thỏa thuận phù hợp với khoản 4 Điều 13 Thông tư này.
Chuyển nợ quá hạn và nội dung thông báo cho khách hàng
Căn cứ Điều 20 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, tổ chức tín dụng chuyển nợ quá hạn đối với số dư nợ gốc mà khách hàng không trả được nợ đúng hạn theo thỏa thuận và không được tổ chức tín dụng chấp thuận cơ cấu lại thời hạn trả nợ.
- Tổ chức tín dụng phải thông báo cho khách hàng về việc chuyển nợ quá hạn.
- Nội dung thông báo tối thiểu gồm: số dư nợ gốc bị quá hạn, thời điểm chuyển nợ quá hạn và lãi suất áp dụng đối với dư nợ gốc bị quá hạn.
- Khi khoản nợ vay đã bị quá hạn, tổ chức tín dụng thực hiện thu theo thứ tự nợ gốc trước, nợ lãi tiền vay sau.
Thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng
Căn cứ điểm k khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-254-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-hoa-don-dien-tu-chung-tu-dien-tu-713085.aspx), thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng được xác định như sau:
- Lập hóa đơn theo kỳ hạn thu lãi tại thỏa thuận cho vay giữa tổ chức tín dụng và khách hàng đi vay.
- Trường hợp đến kỳ hạn thu lãi mà không thu được tiền lãi, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu được tiền lãi vay của khách hàng.
- Trường hợp trả lãi trước hạn theo thỏa thuận cho vay, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu lãi trước hạn.
Tra cứu nhanh thuật ngữ và căn cứ pháp lý
| Thuật ngữ | Term | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thời hạn cho vay | Loan term | Khoản 8 Điều 2 Thông tư 39/2016/TT-NHNN |
| Kỳ hạn trả nợ | Repayment period | Khoản 9 Điều 2 Thông tư 39/2016/TT-NHNN |
| Trả nợ gốc và lãi tiền vay | Repayment of principal and interest | Điều 18 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (sửa đổi bởi Điều 4 Thông tư 29/2026/TT-NHNN) |
| Nợ quá hạn | Overdue debt | Điều 20 Thông tư 39/2016/TT-NHNN |
| Thời điểm lập hóa đơn | Invoice issuance time | Điểm k khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-254-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-hoa-don-dien-tu-chung-tu-dien-tu-713085.aspx) |
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Khi khách hàng trả lãi trước hạn, ngân hàng phải lập hóa đơn vào thời điểm nào?
Theo điểm k khoản 4 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (Nguồn: https://m.thuvienphapluat.vn/van-ban/Thue-Phi-Le-Phi/Nghi-dinh-254-2026-ND-CP-huong-dan-Luat-Quan-ly-thue-hoa-don-dien-tu-chung-tu-dien-tu-713085.aspx), trường hợp trả lãi trước hạn theo thỏa thuận cho vay, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu lãi trước hạn.
2. Nếu hợp đồng không ghi rõ thứ tự thu nợ, áp dụng quy tắc nào?
Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về thứ tự thu nợ gốc, lãi tiền vay trong thỏa thuận cho vay. Đối với khoản nợ vay bị quá hạn trả nợ, tổ chức tín dụng thực hiện theo thứ tự nợ gốc thu trước, nợ lãi tiền vay thu sau (khoản 4 Điều 18 Thông tư 39/2016/TT-NHNN).
3. Khi nào tổ chức tín dụng chuyển nợ quá hạn?
Khi khách hàng không trả được nợ gốc đúng hạn theo thỏa thuận và không được tổ chức tín dụng chấp thuận cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tổ chức tín dụng chuyển số dư nợ gốc đó sang nợ quá hạn theo Điều 20 Thông tư 39/2016/TT-NHNN và thông báo cho khách hàng.
Tóm tắt
Thứ tự thu nợ gốc và lãi đối với khoản vay giải ngân nhiều lần được xác định theo thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và khách hàng, thể hiện trong thỏa thuận cho vay. Đối với khoản nợ vay bị quá hạn trả nợ, tổ chức tín dụng phải thu nợ gốc trước, nợ lãi tiền vay sau. Doanh nghiệp và kế toán tại Long Biên, Hà Nội nên ghi nhớ các mốc pháp lý trên để phối hợp chặt chẽ với ngân hàng, hạn chế phát sinh nợ quá hạn và bảo đảm tuân thủ quy định hiện hành.