Theo Nghị định 174/2016/NĐ-CP, một người có thể kiêm nhiệm kế toán tại hai đơn vị kế toán nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, không thuộc danh sách người bị cấm và được bố trí hợp lý.
Kiêm nhiệm kế toán tại hai đơn vị: Ai được phép và từ khi nào?
Doanh nghiệp và các đơn vị nhà nước thường gặp câu hỏi: một người có thể đồng thời làm kế toán ở hai đơn vị kế toán không? Câu trả lời phụ thuộc vào quy định của Nghị định 174/2016/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 174/2016/N)Đ-CP và các điều kiện, tiêu chuẩn được nêu trong đó. Nếu đáp ứng đầy đủ, việc kiêm nhiệm là hợp pháp và không vi phạm pháp luật kế toán tại Việt Nam.
1. Cơ sở pháp lý: Điều 18, 19, 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP
Theo Điều 18 của Nghị định 174/2016/NĐ-CP, đơn vị kế toán phải bố trí người làm kế toán phù hợp với quy mô, chức năng, nhiệm vụ và biên chế. Đơn vị có thể bố trí người làm kế toán kiêm nhiệm các công việc khác, miễn là không bị pháp luật kế toán nghiêm cấm.
Điều 19 quy định những người không được làm kế toán, bao gồm:
- Người có quan hệ huyết thống gần gũi (cha mẹ, vợ/chồng, con) với người đại diện pháp luật, người đứng đầu, giám đốc, phó giám đốc phụ trách tài chính‑kế toán.
- Người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, hoặc thường xuyên mua‑bán tài sản trong cùng một đơn vị kế toán (trừ doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH do một cá nhân làm chủ sở hữu và doanh nghiệp siêu nhỏ).
Điều 20 quy định về kế toán trưởng và phụ trách kế toán. Đơn vị phải bố trí kế toán trưởng, trừ các trường hợp được phép chỉ bố trí phụ trách kế toán (đơn vị kế toán chỉ có một người, đơn vị ngân sách xã, phường, thị trấn, hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ).
2. Điều kiện, tiêu chuẩn và các trường hợp bị cấm làm kế toán
Để được bố trí làm kế toán tại một hoặc hai đơn vị, người đó phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
- Được đào tạo, có bằng cấp chuyên môn phù hợp (đại học, cao đẳng chuyên ngành kế toán hoặc chứng chỉ kế toán công chứng).
- Đã có kinh nghiệm làm việc tại đơn vị kế toán ít nhất 12 tháng (trừ trường hợp được tuyển dụng vào vị trí kế toán trưởng trong doanh nghiệp siêu nhỏ).
- Không thuộc danh sách người bị cấm theo Điều 19 (quan hệ huyết thống, chức vụ quản lý, hoặc thực hiện giao dịch mua‑bán tài sản thường xuyên trong cùng đơn vị).
- Được cơ quan có thẩm quyền (Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế hoặc cơ quan thuế địa phương) chấp thuận khi bố trí kiêm nhiệm.
Trong thực tế, nhiều đơn vị ngân sách tỉnh, huyện, xã thường bố trí chung một bộ máy kế toán để thực hiện toàn bộ công tác kế toán, đặc biệt khi không có đơn vị dự toán riêng.
3. Quy trình bố trí kế toán trưởng và phụ trách kế toán ở các đơn vị
Quy trình chuẩn theo Nghị định 174/2016/NĐ-CP:
- Đánh giá nhu cầu nhân sự dựa trên quy mô, chức năng và khối lượng công việc.
- Kiểm tra tính đủ điều kiện của ứng viên (bằng cấp, kinh nghiệm, không thuộc danh sách cấm).
- Quyết định bố trí kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán bằng quyết định của người đại diện pháp luật hoặc cơ quan có thẩm quyền.
- Nếu chưa bổ nhiệm được kế toán trưởng, đơn vị có thể tạm thời bố trí người phụ trách kế toán trong tối đa 12 tháng; sau thời gian này phải bổ nhiệm kế toán trưởng.
- Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc đơn vị chỉ có một người kế toán, chỉ bố trí phụ trách kế toán mà không cần kế toán trưởng.
4. Khi nào cơ quan thuế được truy cập dữ liệu phần mềm kế toán của người nộp thuế?
Theo Điều 23 Luật Quản lý thuế 2025, trong trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế có quyền:
- Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp.
- Truy cập dữ liệu phần mềm kế toán, hoá đơn điện tử và máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế.
- Tạm giữ tài liệu liên quan và lập biên bản tạm giữ.
Quyền này được thực thi nhằm thu thập chứng cứ, xác định hành vi trốn thuế và bảo đảm tính chính xác của quyết định thuế.
5. 5 hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế năm 2025
Theo Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025, các hành vi sau bị nghiêm cấm:
| STT | Hành vi bị cấm |
|---|---|
| 1 | Thông đồng, móc nối, bao che giữa người nộp thuế và công chức thuế để trốn thuế, chuyển giá hoặc lợi dụng chức vụ để rò rỉ thông tin. |
| 2 | Cố tình không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, kịp thời, chính xác các khoản thuế, khoản thu khác. |
| 3 | Sử dụng mã số thuế của người khác để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc cho người khác sử dụng sai mục đích. |
| 4 | Bán hàng, cung cấp dịch vụ không lập hoá đơn theo quy định; sử dụng hoá đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc làm giả. |
| 5 | Làm sai lệch, truy cập trái phép, phá hủy hệ thống thông tin người nộp thuế; cung cấp, phát tán thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến uy tín cơ quan thuế. |
6. Câu hỏi thường gặp
| Thuật ngữ | Term | Chuẩn mực |
|---|---|---|
| Kế toán trưởng |
💬 Cần tư vấn về chủ đề này?Đội ngũ ANC Việt Nam — 10 năm tư vấn thuế & kế toán cho hàng nghìn doanh nghiệp — sẵn sàng rà soát chứng từ, hạch toán và hồ sơ khai thuế cho trường hợp cụ thể của bạn. Để lại một bình luận |