Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt 2026: Hướng dẫn cho chi nhánh gia công theo Công văn 15856

Ban biên tập ANC · Đăng ngày 28/09/2026 · Cập nhật ngày 13/10/2026

Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 đã làm rõ các quy định về Thuế tiêu thụ đặc biệt (SCT) đối với chi nhánh có hoạt động gia công tại Việt Nam.

Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026: Hướng dẫn quan trọng về Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt cho hoạt động gia công của chi nhánh

Hoạt động gia công sản phẩm chịu Thuế tiêu thụ đặc biệt (Special Consumption Tax – SCT) tại các chi nhánh doanh nghiệp thường đặt ra nhiều câu hỏi về nghĩa vụ thuế. Để làm rõ vấn đề này, Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 đã ban hành hướng dẫn cụ thể, cung cấp cái nhìn chi tiết về việc xác định người nộp thuế, giá tính thuế và cách xử lý số thuế SCT không được khấu trừ đối với các chi nhánh có phát sinh hoạt động gia công tại Việt Nam.

Theo hướng dẫn này, chi nhánh trực tiếp thực hiện hoạt động gia công sẽ được xác định là người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Giá tính thuế sẽ dựa trên giá bán ra của chính chi nhánh hoặc giá của sản phẩm cùng loại, tương đương tại thời điểm bán hàng. Đặc biệt, Công văn cũng làm rõ việc xử lý số thuế SCT đầu vào không được khấu trừ, cho phép chi nhánh tính khoản này vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp (Corporate Income Tax – CIT).

Chi tiết quy định về người nộp, giá tính và xử lý thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hoạt động gia công

Để hiểu rõ hơn về nghĩa vụ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hoạt động gia công của chi nhánh, cần xem xét các quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn cụ thể từ Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026.

1. Người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt

Theo khoản 1 Điều 4 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt là tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, nhập khẩu hàng hóa và kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 đã khẳng định rõ rằng, trường hợp chi nhánh có phát sinh hoạt động gia công, thì chính chi nhánh đó là tổ chức gia công và là người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.

2. Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt

Giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt được quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 là giá bán ra, giá cung ứng dịch vụ chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt, chưa có thuế bảo vệ môi trường và chưa có thuế giá trị gia tăng (Value Added Tax – VAT).

Cụ thể hơn, khoản 2 Điều 5 Nghị định 360/2025/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 360/2025/N)Đ-CP quy định đối với hàng hóa gia công thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, giá tính thuế là giá bán hàng hóa của tổ chức, cá nhân giao gia công bán ra hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm bán hàng.

Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 áp dụng quy định này cho chi nhánh, theo đó, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt trong trường hợp chi nhánh gia công là giá bán hàng hóa của chi nhánh khi bán ra hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm bán hàng, chưa có thuế GTGT và chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt.

3. Thời điểm xác định thuế tiêu thụ đặc biệt

Khoản 1 Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 quy định thời điểm xác định thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

4. Xử lý số thuế tiêu thụ đặc biệt không được khấu trừ

Theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 360/2025/NĐ-CP, người nộp thuế sản xuất hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bằng nguyên liệu chịu thuế tiêu thụ đặc biệt được khấu trừ số thuế SCT đã nộp đối với nguyên liệu nhập khẩu hoặc đã trả đối với nguyên liệu mua trực tiếp từ tổ chức, cá nhân sản xuất trong nước. Số thuế được khấu trừ tương ứng với số thuế SCT của nguyên liệu đã sử dụng để sản xuất hàng hóa chịu thuế SCT bán ra.

Đối với số thuế tiêu thụ đặc biệt không được khấu trừ hoặc chưa được khấu trừ do không phát sinh số thuế tiêu thụ đặc biệt bán ra (bao gồm cả trường hợp giải thể, phá sản), người nộp thuế được tính vào chi phí để tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 cũng làm rõ rằng, đối với chi nhánh, số thuế tiêu thụ đặc biệt không được khấu trừ hoặc chưa được khấu trừ do không phát sinh số thuế tiêu thụ đặc biệt bán ra, chi nhánh được tính vào chi phí để tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định khoản 2 Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 (theo trích dẫn trong Công văn).

Các trường hợp được giảm và hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định hiện hành

Bên cạnh các quy định về nghĩa vụ nộp thuế, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 cũng có các điều khoản về giảm và hoàn thuế, hỗ trợ người nộp thuế trong những trường hợp đặc biệt.

1. Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt

Điều 10 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 quy định các trường hợp được giảm thuế như sau:

• Người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn bất ngờ được giảm thuế.
• Mức giảm thuế được xác định trên cơ sở tổn thất thực tế do thiên tai, tai nạn bất ngờ gây ra nhưng không quá 30% số thuế phải nộp của năm xảy ra thiệt hại và không vượt quá giá trị tài sản bị thiệt hại sau khi được bồi thường (nếu có).
• Thủ tục, hồ sơ giảm thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

2. Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt

Căn cứ Điều 9 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt được hoàn thuế đã nộp trong các trường hợp sau:

• Hàng hóa là nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu ra nước ngoài. Việc hoàn thuế chỉ thực hiện đối với số lượng hàng hóa thực tế xuất khẩu ra nước ngoài.
• Quyết toán thuế khi giải thể, phá sản có số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết. Trường hợp tổ hợp tác chuyển đổi thành hợp tác xã thì hợp tác xã được kế thừa số thuế tiêu thụ đặc biệt nộp thừa hoặc chưa được khấu trừ hết của tổ hợp tác để khấu trừ, hoàn thuế theo quy định.
• Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Câu hỏi thường gặp về thuế tiêu thụ đặc biệt cho hoạt động gia công

Chi nhánh gia công có phải đăng ký riêng biệt để nộp thuế tiêu thụ đặc biệt không?

Theo Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 và khoản 1 Điều 4 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, chi nhánh có phát sinh hoạt động gia công được xác định là tổ chức gia công và là người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Do đó, chi nhánh cần thực hiện các thủ tục đăng ký và kê khai thuế SCT theo quy định của pháp luật về quản lý thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Nếu chi nhánh gia công sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng không bán ra mà chuyển về trụ sở chính thì giá tính thuế được xác định như thế nào?

Mặc dù Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 và khoản 2 Điều 5 Nghị định 360/2025/NĐ-CP quy định giá tính thuế là giá bán ra của chi nhánh hoặc sản phẩm cùng loại, nhưng nếu chi nhánh không bán ra mà chuyển về trụ sở chính, việc xác định giá tính thuế sẽ cần căn cứ vào các quy định cụ thể về giao dịch nội bộ hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại/tương đương tại thời điểm chuyển giao, đảm bảo nguyên tắc thị trường và không làm thất thu ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp nên tham vấn cơ quan thuế hoặc chuyên gia để có hướng dẫn chính xác cho trường hợp cụ thể này.

Số thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp cho nguyên liệu đầu vào có được khấu trừ hoàn toàn khi sản phẩm gia công được xuất khẩu không?

Có. Theo Điều 9 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, hàng hóa là nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu ra nước ngoài thuộc trường hợp được hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp. Việc hoàn thuế này chỉ thực hiện đối với số lượng hàng hóa thực tế xuất khẩu ra nước ngoài, đảm bảo nguyên tắc thuế SCT không đánh vào hàng hóa xuất khẩu.

Hành động cần thiết cho doanh nghiệp có chi nhánh gia công tại Việt Nam

Để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định về Thuế tiêu thụ đặc biệt và tránh các rủi ro pháp lý, các doanh nghiệp có chi nhánh thực hiện hoạt động gia công tại Việt Nam cần thực hiện các hành động sau:

• Rà soát hợp đồng gia công: Kiểm tra lại các điều khoản trong hợp đồng gia công để xác định rõ trách nhiệm về thuế SCT giữa các bên.
• Đánh giá lại nghĩa vụ thuế: Xác định chính xác chi nhánh có phải là người nộp thuế SCT hay không và cách xác định giá tính thuế theo Công văn 15856/DON-QLDN1 năm 2026 và các văn bản pháp luật liên quan.
• Cập nhật hệ thống kế toán: Đảm bảo hệ thống kế toán của chi nhánh có khả năng theo dõi riêng biệt các giao dịch liên quan đến hoạt động gia công, nguyên liệu đầu vào chịu thuế SCT và sản phẩm đầu ra, phục vụ cho việc kê khai và quyết toán thuế chính xác.
• Lưu trữ chứng từ đầy đủ: Thu thập và lưu trữ đầy đủ các hóa đơn, chứng từ liên quan đến mua bán nguyên liệu, hoạt động gia công và bán sản phẩm để chứng minh số liệu khi cơ quan thuế yêu cầu.
• Theo dõi các quy định mới: Thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt và các hướng dẫn của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế để kịp thời điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp bạn cần hỗ trợ chuyên sâu về việc xác định nghĩa vụ Thuế tiêu thụ đặc biệt cho chi nhánh gia công hoặc các vấn đề thuế, kế toán phức tạp khác tại Việt Nam, ANC Việt Nam có thể tư vấn chi tiết qua hotline 0942597477.