Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong quản lý thuế đối với giao dịch liên kết tại Việt Nam.
Nghị định 255/2026/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 255/2026/N)Đ-CP: 4 Thay Đổi Lớn Về Quản Lý Thuế Giao Dịch Liên Kết Từ 01/7/2026
- Theo đó, doanh nghiệp sẽ được coi là có quan hệ liên kết nếu phát sinh các giao dịch mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với một trong các đối tượng sau:
Cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp; Cá nhân thuộc một trong các mối quan hệ gia đình sau: vợ, chồng; cha mẹ đẻ/nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ/chồng; con đẻ/nuôi/riêng, con dâu/rể; anh, chị, em cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha, anh/em rể, chị/em dâu của người cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha; ông bà nội/ngoại; cháu nội/ngoại; cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột
Bạn có biết, từ ngày 01/7/2026, hàng nghìn doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ phải đối mặt với những quy định mới, chặt chẽ hơn về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết (Related Party Transaction, OECD Transfer Pricing Guidelines)? Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có hiệu lực cùng với Luật Quản lý thuế 2025, đã chính thức ban hành, mang đến nhiều điểm sửa đổi và bổ sung quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức kê khai và tuân thủ thuế của các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp có quan hệ liên kết.
Quy định mới này không chỉ làm rõ hơn các khái niệm mà còn điều chỉnh các ngưỡng báo cáo và hình thức nộp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhanh chóng cập nhật và thích nghi để tránh những rủi ro về thuế. Bài viết này sẽ đi sâu vào 4 điểm thay đổi cốt lõi, cung cấp cái nhìn toàn diện và hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp Việt Nam có thể chuẩn bị tốt nhất.
Chi Tiết Các Quy Định Mới Và Căn Cứ Pháp Lý Từ Nghị Định 255/2026/NĐ-CP
Nghị định 255/2026/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng, cụ thể hóa các quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, dựa trên tinh thần của Luật Quản lý thuế 2025. Dưới đây là những điểm mới đáng chú ý:
1. Định Nghĩa Chi Tiết Hơn Về Giao Dịch Liên Kết Và Quan Hệ Liên Kết
Trước đây, Luật Quản lý thuế 2025 tại Khoản 18 Điều 4 đã đưa ra định nghĩa chung về giao dịch liên kết là giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết. Tuy nhiên, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa định nghĩa này một cách toàn diện hơn tại Khoản 1 Điều 4:
- Giao dịch liên kết (Related Party Transaction, OECD Transfer Pricing Guidelines) bao gồm các giao dịch mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ; vay, cho vay, dịch vụ tài chính, đảm bảo tài chính và các công cụ tài chính khác; mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình và thỏa thuận mua, bán, sử dụng chung nguồn lực như tài sản, vốn, lao động, chia sẻ chi phí giữa các bên có quan hệ liên kết.
- Ngoại lệ: Các giao dịch kinh doanh đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước thực hiện theo quy định của pháp luật về giá sẽ không được coi là giao dịch liên kết.
Đặc biệt, Nghị định 255/2026/NĐ-CP còn bổ sung thêm các trường hợp xác định quan hệ liên kết (Related Party Relationship, OECD Transfer Pricing Guidelines) tại Điểm g Khoản 2 Điều 5. Theo đó, doanh nghiệp sẽ được coi là có quan hệ liên kết nếu phát sinh các giao dịch mượn, cho mượn ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế với một trong các đối tượng sau:
- Cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp;
- Cá nhân thuộc một trong các mối quan hệ gia đình sau: vợ, chồng; cha mẹ đẻ/nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ/chồng; con đẻ/nuôi/riêng, con dâu/rể; anh, chị, em cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha, anh/em rể, chị/em dâu của người cùng cha mẹ/cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha; ông bà nội/ngoại; cháu nội/ngoại; cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột.
Sự bổ sung này mở rộng đáng kể phạm vi các đối tượng được coi là có quan hệ liên kết, đặc biệt là trong các giao dịch tài chính và các mối quan hệ gia đình, đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát kỹ lưỡng hơn.
2. Tăng Ngưỡng Doanh Thu Phải Nộp Báo Cáo Lợi Nhuận Liên Quốc Gia (CbC Report)
Một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu để xác định nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report, BEPS Action 13). Theo Khoản 1 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026:
- Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên phải lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia cho cơ quan thuế.
- Ngưỡng này cũng áp dụng cho người nộp thuế tại Việt Nam có Công ty mẹ tối cao tại nước ngoài có nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
So với quy định cũ tại Điểm a Khoản 5 Điều 18 Nghị định 132/2020/N (Nguồn: Bộ Tài chính, Nghị định 132/2020/N)Đ-CP, mức doanh thu này chỉ là 18 nghìn tỷ đồng. Việc chuyển đổi sang đơn vị Euro và tăng ngưỡng cho thấy sự đồng bộ hóa với các chuẩn mực quốc tế (BEPS Action 13) và có thể ảnh hưởng đến nhiều tập đoàn lớn.
Ví dụ minh họa về ngưỡng doanh thu:
Giả sử tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố vào tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo là 1 Euro = 27.000 VND.
- Ngưỡng cũ (Nghị định 132/2020/NĐ-CP): 18.000 tỷ VND.
- Ngưỡng mới (Nghị định 255/2026/NĐ-CP): 750.000.000 Euro x 27.000 VND/Euro = 20.250.000.000.000 VND (20.25 nghìn tỷ VND).
Như vậy, ngưỡng doanh thu đã tăng lên đáng kể, khoảng 2.25 nghìn tỷ VND, giúp một số doanh nghiệp có thể không còn thuộc diện phải nộp báo cáo này nếu doanh thu nằm giữa hai ngưỡng.
Ngoài ra, Tiết b3 Điểm b Khoản 2 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP cũng bổ sung trường hợp người nộp thuế chỉ phải nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia cho cơ quan thuế Việt Nam khi doanh thu hợp nhất toàn cầu của tập đoàn theo Báo cáo tài chính hợp nhất của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo thấp hơn ngưỡng phải nộp theo quy định của quốc gia, vùng lãnh thổ đó. Điều này xuất phát từ sự khác biệt về ngưỡng doanh thu, đồng tiền quy đổi hoặc nguyên tắc xác định doanh thu giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ.
3. Bổ Sung Hình Thức Nộp Báo Cáo Lợi Nhuận Liên Quốc Gia
Tiếp tục là một trong những điểm mới của Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế với giao dịch liên kết là tại Điều 19 Nghị định này, Chính phủ đã bổ sung quy định về định dạng và hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Cụ thể:
- Nộp theo định dạng XML đã được mã hóa.
- Nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.
Đồng thời, Khoản 6 Điều 19 Nghị định này cũng quy định tỷ giá ngoại tệ để xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất được xác định theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm liền kề trước năm báo cáo được tham chiếu do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.
4. Tăng Ngưỡng Doanh Thu Miễn Lập Hồ Sơ Xác Định Giá Giao Dịch Liên Kết
Theo Điểm c Khoản 2 Điều 20 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai xác định giá giao dịch liên kết nhưng được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết trong trường hợp không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình. Mức doanh thu trong trường hợp này là dưới 500 tỷ đồng, áp dụng tỷ suất lợi n…
Chuẩn Bị Kịp Thời Với Quy Định Mới Về Giao Dịch Liên Kết Cùng ANC Việt Nam
Những thay đổi từ Nghị định 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết là rất đáng kể, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động rà soát, đánh giá lại cấu trúc giao dịch và hệ thống báo cáo nội bộ. Việc cập nhật kịp thời các quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa kế hoạch thuế, tránh các rủi ro và phạt vi phạm.
Để đảm bảo sự chuẩn bị tốt nhất, các doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội và trên cả nước nên tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp từ các đơn vị có kinh nghiệm trong lĩnh vực thuế và kế toán. ANC Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp, cung cấp các giải pháp tư vấn và hỗ trợ thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến giao dịch liên kết, giúp doanh nghiệp tự tin thích nghi với môi trường pháp lý mới.