Chính sách Thuế Kế toán 2026: 5 Thay đổi lớn doanh nghiệp cần nắm rõ

Chiến dịch Làm sạch Mã số thuế 2026: Hàng triệu doanh nghiệp Việt Nam cần hành động ngay

Trong tuần từ ngày 14/9 đến 20/9/2026, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã ban hành một số chính sách thuế và kế toán quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động của hàng triệu doanh nghiệp và người nộp thuế tại Việt Nam. Tâm điểm chú ý là Chiến dịch Làm sạch Mã số thuế với những chỉ đạo quyết liệt nhằm xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng và đảm bảo tính minh bạch của hệ thống quản lý thuế.

Bên cạnh đó, các quy định mới về hồ sơ xác định đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và việc đính chính lỗi kỹ thuật trong các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế cũng là những điểm mà cộng đồng doanh nghiệp và người dân cần đặc biệt lưu tâm. Những thay đổi này không chỉ đòi hỏi sự chủ động trong việc cập nhật thông tin mà còn yêu cầu các tổ chức, cá nhân phải rà soát lại quy trình nội bộ để đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh những rủi ro pháp lý và các khoản phạt không đáng có.

Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ đi sâu phân tích các chính sách nổi bật trong tuần, cung cấp cái nhìn chi tiết về các quy định mới, hướng dẫn cụ thể các bước cần thực hiện, chỉ ra những điểm dễ sai sót và giải đáp các câu hỏi thường gặp, giúp quý độc giả có thể nắm bắt và áp dụng một cách hiệu quả nhất.

Chi tiết các Chính sách Thuế – Kế toán Nổi bật và Căn cứ Pháp lý trong Tuần 14-20/9/2026

Trong tuần từ 14/9 đến 20/9/2026, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã ban hành nhiều văn bản quan trọng, định hình lại một số khía cạnh trong quản lý thuế và kế toán tại Việt Nam. Dưới đây là phân tích chi tiết từng chính sách:

1. Chiến dịch Làm sạch Mã số thuế: Chỉ đạo quyết liệt từ Cục Thuế

Công văn 6637/CT-VP của Cục Thuế đã nhấn mạnh tầm quan trọng và các nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch Làm sạch Mã số thuế. Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đảm bảo dữ liệu mã số thuế chính xác và minh bạch. Cục Thuế Hà Nội và các Cục Thuế tỉnh, thành phố khác được yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp.

• Tập trung xử lý hồ sơ tồn đọng: Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung tối đa nguồn lực để xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng quá hạn của người nộp thuế (NNT) từ nay đến ngày 31/12/2026. Đồng thời, không để phát sinh hồ sơ quá hạn mới.
• Giải quyết thủ tục đóng/khôi phục MST nhanh chóng: Chỉ đạo giải quyết dứt điểm thủ tục đóng mã số thuế (MST) hoặc khôi phục MST trong vòng 03 ngày làm việc theo quy định đối với các trường hợp NNT đã nộp đầy đủ hồ sơ và hoàn thành các nghĩa vụ về thuế. Trong quá trình giải quyết hồ sơ, cơ quan thuế cần chủ động hướng dẫn NNT rõ ràng về quy trình và các hồ sơ cần thiết.
• Xác định khối lượng công việc và tiến độ: Các đơn vị cần xác định rõ khối lượng công việc phải hoàn thành từ nay đến ngày 31/12/2026, phân kỳ tiến độ thực hiện theo từng tháng, từng tuần, từng nhóm đối tượng và tổ chức thực hiện, kiểm điểm, đánh giá kết quả hàng ngày.

2. Sửa đổi Quy định về Hồ sơ Xác định Đối tượng Không chịu Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt (TTĐB)

Thông tư 136/2026/TT-BTC đã sửa đổi khoản 2 Điều 3 Thông tư 158/2025/TT-BTC, làm rõ hơn các yêu cầu về hồ sơ đối với hàng hóa xuất khẩu không chịu thuế TTĐB. Theo đó, các tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, thuê gia công bán hoặc ủy thác xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài phải có các hồ sơ sau:

• Hợp đồng mua bán hàng hóa để xuất khẩu hoặc hợp đồng ủy thác xuất khẩu.
• Hóa đơn bán hàng, giao hàng ủy thác xuất khẩu.
• Biên bản thanh lý hợp đồng trong trường hợp hợp đồng mua bán hàng hóa để xuất khẩu hoặc hợp đồng ủy thác xuất khẩu đã được thanh lý toàn bộ hoặc từng phần. Biên bản thanh lý phải thể hiện đầy đủ các nội dung gồm: Tên, số lượng, chủng loại, mặt hàng, giá bán của hàng hóa đã thực tế xuất khẩu; hình thức thanh toán; số tiền và số, ngày của chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của người mua nước ngoài cho tổ chức, cá nhân xuất khẩu và giữa tổ chức, cá nhân sản xuất với tổ chức, cá nhân xuất khẩu hoặc tổ chức, cá nhân nhận ủy thác xuất khẩu; số, ngày của hợp đồng xuất khẩu; số, ngày của tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu.

Đáng chú ý, Thông tư 136/2026/TT-BTC bổ sung quy định về thời điểm có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt được xác định theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng (nếu có). Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt được xác định theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Một điểm quan trọng khác là trường hợp hàng hóa được tổ chức, cá nhân xuất khẩu mua hoặc nhận ủy thác xuất khẩu nhưng không thực tế xuất khẩu mà được tiêu thụ trong nước. Khi đó, tổ chức, cá nhân có hàng hóa xuất khẩu phải kê khai và nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa này tại thời điểm tiêu thụ (bán) trong nước.

Ví dụ tính toán minh họa:

Công ty A sản xuất rượu và ký hợp đồng xuất khẩu 10.000 chai rượu với giá 100.000 VNĐ/chai (chưa TTĐB). Theo quy định, rượu là mặt hàng chịu thuế TTĐB. Tuy nhiên, do là hàng xuất khẩu nên thuộc đối tượng không chịu thuế TTĐB nếu đáp ứng đủ điều kiện về hồ sơ.

Giả sử, Công ty A đã chuẩn bị đầy đủ hợp đồng xuất khẩu, hóa đơn và dự kiến có biên bản thanh lý. Tuy nhiên, vì một lý do bất khả kháng, 2.000 chai rượu trong số đó không thể xuất khẩu và được tiêu thụ tại thị trường trong nước. Khi đó, Công ty A phải kê khai và nộp thuế tiêu thụ đặc biệt cho 2.000 chai rượu này tại thời điểm bán trong nước, theo đúng quy định của Thông tư 136/2026/TT-BTC.

3. Đính chính lỗi kỹ thuật tại Thông tư 89/2026/TT-BTC

Quyết định 2551/QĐ-BTC năm 2026, ban hành ngày 15/9/2026 bởi Bộ Tài chính, đã thực hiện đính chính lỗi kỹ thuật tại Thông tư 89/2026/TT-BTC. Thông tư 89/2026/TT-BTC là văn bản quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.

Cụ thể, việc đính chính tập trung vào Điều 99 của Thông tư 89/2026/TT-BTC. Nội dung đính chính như sau:

Tại khoản 5 Điều 99, nội dung ban đầu là:

“5. Thông tư này thay thế mẫu số 01/TKN-CNKD kèm theo Thông tư số 50/2026/TT-BTC, mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT, mẫu số 01/XSBHĐC, mẫu số 01/BK-XSBHĐC, mẫu số 01/TCKT, mẫu số 01/BK-KTHTKD kèm theo Thông tư số 18/2026/TT-BTC bằng mẫu số 01/TKN-CNKD, mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT, mẫu số 01/XSBHĐC, mẫu số 01/BK-theo Thông tư này.”

Nay được đính chính thành:

“5. Thông tư này thay thế mẫu số 01/TKN-CNKD kèm theo Thông tư số 50/2026/TT-BTC, mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT, mẫu số 01/XSBHDCMG-CNKD, mẫu số 01/BK-XSBHDCMG, mẫu số 01/TCKT, mẫu số 01/BK-KTHTKD Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư này.”

Việc đính chính này đảm bảo sự chính xác về tên gọi và số hiệu các mẫu biểu được thay thế, giúp người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế áp dụng đúng các quy định về hồ sơ, mẫu biểu trong quá trình thực hiện Luật Quản lý thuế.

Tóm tắt và Khuyến nghị từ ANC Việt Nam

Tuần từ 14/9 đến 20/9/2026 đã chứng kiến sự ban hành và điều chỉnh của nhiều chính sách thuế và kế toán quan trọng. Từ Chiến dịch Làm sạch Mã số thuế với yêu cầu xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng và đảm bảo tính minh bạch, đến việc sửa đổi quy định về hồ sơ không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, và đính chính các lỗi kỹ thuật trong văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.

Đối với các doanh nghiệp và cá nhân tại Long Biên, Hà Nội và trên cả nước, việc chủ động nắm bắt và tuân thủ các quy định này là vô cùng cần thiết. Đặc biệt, cần rà soát lại tình trạng mã số thuế, đảm bảo hồ sơ xuất khẩu hàng hóa đáp ứng đủ điều kiện về thuế tiêu thụ đặc biệt, và cập nhật các mẫu biểu theo đúng văn bản đính chính. Việc này không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần vào sự minh bạch và hiệu quả của hệ thống quản lý thuế quốc gia.

ANC Việt Nam khuyến nghị quý độc giả thường xuyên cập nhật thông tin từ các kênh chính thức của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, đồng thời tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp khi cần thiết để đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách tốt nhất.