Công văn 3662/QNI-QLDN1 (2026): Hướng Dẫn Xác Định Thuế GTGT, TNDN Cho Hoạt Động Đào Tạo, Tư Vấn

Tránh Sai Sót Thuế: Tại Sao Doanh Nghiệp Đào Tạo, Tư Vấn Cần Nắm Rõ Quy Định Thuế GTGT và TNDN 2025-2026?

Bạn có biết, theo thống kê không chính thức, hàng năm có hàng ngàn doanh nghiệp tại Việt Nam phải đối mặt với các khoản phạt hành chính về thuế do chưa nắm rõ hoặc áp dụng sai các quy định pháp luật, đặc biệt trong các lĩnh vực đặc thù như đào tạo và tư vấn? Với sự thay đổi liên tục của hệ thống pháp luật thuế, việc cập nhật và hiểu đúng các quy định về Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là vô cùng quan trọng đối với mọi tổ chức, cá nhân có hoạt động trong lĩnh vực này.

Bài viết này được biên soạn nhằm cung cấp một cái nhìn toàn diện và hướng dẫn chi tiết về cách xác định nghĩa vụ thuế GTGT và TNDN đối với các hoạt động đào tạo, tư vấn tại Việt Nam, dựa trên các văn bản pháp luật mới nhất có hiệu lực từ năm 2025-2026, bao gồm Luật Thuế GTGT 2024, Luật Thuế TNDN 2025, cùng các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành. Đặc biệt, chúng tôi sẽ phân tích sâu Công văn 3662/QNI-QLDN1 năm 2026 của Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh, một văn bản quan trọng cung cấp hướng dẫn cụ thể cho các doanh nghiệp trong việc áp dụng các quy định này.

Đối tượng cần đặc biệt quan tâm đến hướng dẫn này bao gồm các công ty đào tạo, trung tâm ngoại ngữ, các đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý, tài chính, quản lý, công nghệ, cũng như các hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp có phát sinh doanh thu từ các hoạt động tương tự. Việc không tuân thủ đúng quy định không chỉ dẫn đến các khoản phạt tài chính mà còn ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh lâu dài của doanh nghiệp. Tại ANC Việt Nam, chúng tôi tự hào đồng hành cùng các doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội và trên toàn quốc trong việc tư vấn và thực hiện các thủ tục thuế.

Phân Loại Hoạt Động Đào Tạo, Tư Vấn: Điều Kiện Xác Định Đối Tượng Chịu Thuế GTGT và Miễn Thuế TNDN

Để xác định đúng nghĩa vụ thuế, bước đầu tiên và quan trọng nhất là phân loại chính xác hoạt động đào tạo, tư vấn của doanh nghiệp. Các quy định pháp luật hiện hành tại Việt Nam có sự phân biệt rõ ràng giữa các loại hình hoạt động này, đặc biệt là về thuế GTGT và TNDN.

1. Xác định nghĩa vụ Thuế GTGT cho hoạt động đào tạo, tư vấn

Theo Điều 3 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam là đối tượng chịu thuế GTGT, trừ các đối tượng được quy định cụ thể tại Điều 5 của Luật này. Điểm đáng chú ý đối với hoạt động đào tạo, tư vấn nằm ở khoản 13 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024:

• Hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Ngược lại, các hoạt động đào tạo, tư vấn không theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp thì thuộc đối tượng chịu thuế GTGT.

Để làm rõ hơn, Thông tư 69/2025/TT-BTC ngày 01 tháng 7 năm 2025 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 đã hướng dẫn chi tiết về việc xác định các hoạt động “theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp”. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xem xét kỹ lưỡng giấy phép hoạt động, chương trình đào tạo, và các văn bản pháp lý liên quan để xác định liệu hoạt động của mình có đáp ứng các tiêu chí này hay không.

Đối với các hoạt động đào tạo, tư vấn thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, doanh nghiệp cần xác định tỷ lệ % tính thuế GTGT theo phương pháp tính trực tiếp. Cụ thể, cần đối chiếu quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 69/2025/TT-BTC để áp dụng tỷ lệ phù hợp với từng loại hình dịch vụ.

2. Xác định nghĩa vụ Thuế TNDN cho hoạt động đào tạo, tư vấn

Về thuế TNDN, Điều 3 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 quy định thu nhập chịu thuế TNDN bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác. Tuy nhiên, có những khoản thu nhập được miễn thuế theo quy định tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, khoản 8 Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định các khoản thu nhập được miễn thuế TNDN bao gồm:

• Khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho hoạt động giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo và hoạt động xã hội khác tại Việt Nam.
• Khoản tài trợ nhận được từ doanh nghiệp không có mối quan hệ liên kết, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước để sử dụng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
• Khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước và từ Quỹ Hỗ trợ đầu tư do Chính phủ thành lập.
• Khoản bồi thường của Nhà nước theo quy định của pháp luật.

Điều này có nghĩa là, nếu doanh nghiệp đào tạo, tư vấn nhận được các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước hoặc các khoản tài trợ đúng mục đích như trên, khoản thu này sẽ không phải chịu thuế TNDN. Tuy nhiên, Nghị định 320/2025/NĐ-CP cũng nhấn mạnh rằng:

Đối với các khoản thu nhập khác từ hoạt động đào tạo, tư vấn không thuộc diện miễn thuế, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định chung.

Phương pháp tính thuế TNDN cho Hợp tác xã và Đơn vị sự nghiệp

Một điểm quan trọng khác được quy định tại khoản 5 Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP là phương pháp tính thuế TNDN đối với các đối tượng đặc thù như hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế TNDN (trừ thu nhập được miễn thuế).

Trong trường hợp các đơn vị này hạch toán được doanh thu nhưng không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh, họ sẽ kê khai nộp thuế TNDN tính theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ. Cụ thể:

• Đối với dịch vụ (bao gồm cả lãi tiền gửi, lãi tiền cho vay): 5%.
• Riêng dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, y tế, biểu diễn nghệ thuật: 2%.

Quy định này đặc biệt quan trọng đối với nhiều đơn vị sự nghiệp, trung tâm đào tạo công lập hoặc các hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, giúp họ xác định nghĩa vụ thuế một cách rõ ràng hơn khi không thể hạch toán chi phí một cách chi tiết.

Hướng Dẫn Chi Tiết Quy Trình Xác Định và Kê Khai Thuế GTGT, Thuế TNDN Cho Hoạt Động Đào Tạo, Tư Vấn

Sau khi đã nắm rõ các điều kiện phân loại, doanh nghiệp cần thực hiện quy trình xác định và kê khai thuế một cách bài bản. Dưới đây là các bước cụ thể:

Bước 1: Rà soát và Phân loại Hoạt động Kinh doanh

Đây là bước nền tảng. Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ các hoạt động đào tạo, tư vấn đang thực hiện để xác định rõ:

• Hoạt động nào thuộc diện “dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp” (để xác định đối tượng không chịu thuế GTGT)?
• Hoạt động nào thuộc diện chịu thuế GTGT và cần áp dụng tỷ lệ tính thuế trực tiếp?
• Các khoản thu nhập nào từ hoạt động đào tạo, tư vấn có thể được miễn thuế TNDN (như tài trợ, hỗ trợ từ ngân sách nhà nước)?
• Doanh nghiệp có thuộc đối tượng đặc thù (hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp) cần áp dụng phương pháp tính thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu hay không?

Bước 2: Áp dụng Tỷ lệ Thuế và Kê khai

Dựa trên kết quả phân loại ở Bước 1, doanh nghiệp tiến hành áp dụng các quy định về thuế GTGT và TNDN:

• Đối với GTGT: Nếu hoạt động thuộc diện không chịu thuế, doanh nghiệp không phải kê khai và nộp thuế GTGT cho phần doanh thu này. Nếu hoạt động chịu thuế, cần xác định tỷ lệ % tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp (nếu áp dụng) dựa trên Phụ lục I Thông tư 69/2025/TT-BTC và thực hiện kê khai theo quy định.
• Đối với TNDN: Xác định các khoản thu nhập được miễn thuế TNDN theo Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP (như các khoản tài trợ, hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đã nêu). Đối với các khoản thu nhập chịu thuế, doanh nghiệp thực hiện kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định chung. Đặc biệt lưu ý các hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp cần áp dụng tỷ lệ % trên doanh thu nếu không xác định được chi phí.

Bước 3: Lưu trữ Hồ sơ, Chứng từ và Tuân thủ

Việc lưu trữ đầy đủ và chính xác các hồ sơ, chứng từ là yếu tố then chốt để chứng minh việc tuân thủ pháp luật thuế. Doanh nghiệp cần:

• Lưu giữ giấy phép hoạt động, chương trình đào tạo, các văn bản pháp lý chứng minh hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp.
• Lưu giữ các hợp đồng tài trợ, chứng từ nhận và sử dụng các khoản hỗ trợ, tài trợ để chứng minh việc sử dụng đúng mục đích, đặc biệt là các khoản được miễn thuế TNDN.
• Thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật thuế mới nhất để đảm bảo việc kê khai và nộp thuế luôn đúng quy định, tránh các rủi ro về truy thu và xử phạt.

Kết Luận: Nắm Vững Quy Định Để Phát Triển Bền Vững

Việc xác định đúng nghĩa vụ thuế GTGT và TNDN đối với hoạt động đào tạo, tư vấn là một yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Công văn 3662/QNI-QLDN1 năm 2026 của Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh cùng với các văn bản pháp luật liên quan như Luật Thuế GTGT 2024, Luật Thuế TNDN 2025, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Thông tư 69/2025/TT-BTC và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã cung cấp khung pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp. Bằng cách hiểu rõ các quy định về đối tượng không chịu thuế, các khoản thu nhập được miễn thuế và phương pháp tính thuế đặc thù, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, tránh các rủi ro pháp lý và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

Tại ANC Việt Nam, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội và trên toàn quốc trong việc tư vấn và thực hiện các thủ tục thuế, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tối ưu hóa lợi ích kinh doanh.