Hồ sơ khai thuế tiêu thụ đặc biệt theo Thông tư 89: Những gì cần chuẩn bị?
Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là loại thuế gián thu áp dụng cho một số hàng hóa và dịch vụ đặc thù, nhằm điều tiết sản xuất, tiêu dùng và tăng nguồn thu ngân sách. Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chịu thuế TTĐB, việc nắm rõ hồ sơ và quy trình khai báo là yếu tố then chốt để tránh vi phạm và xử phạt.
Bài viết này của ANC Việt Nam (Long Biên, Hà Nội) sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, quy trình khai báo, kỳ tính thuế và các trường hợp đặc biệt, giúp kế toán viên và chủ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế một cách chính xác.
Hồ sơ khai thuế tiêu thụ đặc biệt 2025: Danh mục chi tiết theo Thông tư 89/2026/TT-BTC
Theo Phụ lục I kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC, hồ sơ khai thuế tiêu thụ đặc biệt bao gồm các mẫu biểu sau:
Danh mục các mẫu biểu cần chuẩn bị:
- Tờ khai thuế tiêu thụ đặc biệt (Mẫu số 01/TTĐB): Mẫu tờ khai chính, tổng hợp thông tin doanh thu, sản lượng, giá tính thuế và số thuế TTĐB phải nộp trong kỳ.
- Bảng xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt được khấu trừ của nguyên liệu mua vào, hàng hóa nhập khẩu (Mẫu số 01-2/TTĐB): Dùng khi doanh nghiệp có nguyên liệu, vật tư mua vào hoặc hàng hóa nhập khẩu đã chịu TTĐB ở khâu trước và được khấu trừ.
- Bảng phân bổ số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp đối với hoạt động kinh doanh xổ số điện toán (Mẫu số 01-3/TTĐB): Áp dụng riêng cho doanh nghiệp kinh doanh xổ số điện toán.
- Phụ lục thông tin đề nghị hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học (Mẫu số 01-4/TTĐB): Dành cho doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh xăng sinh học có nhu cầu đề nghị hoàn thuế.
Đảm bảo các mẫu biểu được điền đầy đủ, chính xác và khớp với sổ sách kế toán, chứng từ gốc.
Quy trình khai thuế tiêu thụ đặc biệt 2025: Hướng dẫn từng bước theo kỳ tính thuế
Khai thuế TTĐB được thực hiện theo kỳ tính thuế tháng, trừ một số trường hợp đặc biệt. Căn cứ khoản 1 Điều 20 Thông tư 89/2026/TT-BTC, quy trình chi tiết như sau:
1. Kê khai thuế theo kỳ tính thuế tháng
Áp dụng cho đa số doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu TTĐB.
- Bước 1: Thu thập chứng từ và dữ liệu: Hóa đơn bán hàng, chứng từ nhập khẩu, chứng từ mua nguyên liệu (nếu có khấu trừ) và các tài liệu liên quan.
- Bước 2: Xác định doanh thu và giá tính thuế: Tính tổng doanh thu và giá tính thuế TTĐB cho từng loại hàng hóa, dịch vụ theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025.
- Bước 3: Lập mẫu biểu hồ sơ: Điền thông tin vào Tờ khai (Mẫu 01/TTĐB) và các phụ lục (01-2, 01-3, 01-4) nếu có.
- Bước 4: Nộp hồ sơ khai thuế: Gửi hồ sơ qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc nộp trực tiếp tại Chi cục Thuế Long Biên (Hà Nội).
- Bước 5: Nộp tiền thuế (nếu có): Thanh toán số thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước theo thời hạn quy định.
2. Kê khai thuế theo từng lần phát sinh
Áp dụng cho các trường hợp sau:
- Trường hợp a: Người nộp thuế có kinh doanh xuất khẩu nhưng chưa nộp TTĐB ở khâu sản xuất, sau đó không xuất khẩu ra nước ngoài mà bán trong nước.
- Trường hợp b: Tổ chức, cá nhân kinh doanh có máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền, xe ô tô chở người, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu, ban đầu thuộc đối tượng không chịu TTĐB theo khoản 5 và khoản 6 Điều 4 Nghị định 360/2025/NĐ-CP, nhưng sau đó chuyển mục đích sử dụng sang đối tượng chịu TTĐB.
Đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng, quy trình cụ thể:
- Đối với máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền nhập khẩu: Kê khai nộp TTĐB với cơ quan hải quan theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về thủ tục hải quan.
- Đối với máy bay, trực thăng, tàu lượn, du thuyền sản xuất trong nước: Kê khai nộp TTĐB với cơ quan thuế quản lý trực tiếp, tính thuế dựa trên giá trị còn lại sau khi trừ giá trị khấu hao.
- Đối với xe ô tô chở người, xe chở người bốn bánh nhập khẩu: Kê khai nộp TTĐB với cơ quan hải quan tương tự.
- Đối với xe ô tô chở người, xe chở người bốn bánh sản xuất trong nước: Kê khai nộp TTĐB với cơ quan thuế, tính thuế dựa trên giá trị còn lại sau khi trừ khấu hao.
Việc thực hiện đúng quy trình giúp doanh nghiệp tránh vi phạm và xử phạt.
Tóm tắt
Hồ sơ khai thuế tiêu thụ đặc biệt bao gồm bốn mẫu biểu chính (01, 01-2, 01-3, 01-4) theo Thông tư 89/2026/TT-BTC. Kê khai thường thực hiện hàng tháng, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 1 Điều 20 Thông tư, bao gồm doanh nghiệp xuất khẩu chưa nộp TTĐB và các tổ chức, cá nhân kinh doanh phương tiện vận tải, máy bay, du thuyền khi chuyển mục đích sử dụng. Đảm bảo chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nộp đúng thời hạn (ngày 20 của tháng kế tiếp) và tuân thủ các quy định của Nghị định 360/2025/NĐ-CP sẽ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý.