Thuế TNCN 2026: Hướng dẫn chi tiết khi có thu nhập từ 2 nơi và mức giảm trừ gia cảnh mới

Hơn 70% người lao động có thu nhập từ hai nơi chưa hiểu rõ cách tính thuế TNCN mới từ 2026: Bạn có nằm trong số đó?

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng năng động, việc một cá nhân có thu nhập từ hai nơi trở lên không còn là điều hiếm gặp. Tuy nhiên, sự phức tạp trong việc kê khai và tính toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho những trường hợp này thường gây ra nhiều bối rối. Đặc biệt, từ ngày 01/01/2026 (áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026), các quy định mới về mức giảm trừ gia cảnh và nguyên tắc khấu trừ thuế TNCN sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi đáng kể mà mọi doanh nghiệp và người lao động tại Việt Nam – đặc biệt tại Long Biên, Hà Nội – cần nắm vững.

Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 đã điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, thay thế cho Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Việc không hiểu rõ hoặc áp dụng sai các quy định này có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, từ việc bị truy thu thuế, phạt hành chính đến các rắc rối trong quá trình quyết toán thuế cuối năm. Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, từng bước về cách tính thuế TNCN khi cá nhân có thu nhập từ hai nơi trở lên, đồng thời làm rõ những thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh, giúp bạn tự tin tuân thủ pháp luật thuế và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình.

Điều kiện áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới và hồ sơ cần chuẩn bị từ 01/01/2026

Để đảm bảo việc tính toán và khấu trừ thuế TNCN được chính xác theo quy định mới, người nộp thuế và tổ chức chi trả thu nhập cần nắm rõ các điều kiện áp dụng mức giảm trừ gia cảnh và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ cần thiết. Các quy định này được cụ thể hóa tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Mức giảm trừ gia cảnh mới áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026

Theo Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh như sau:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế (bản thân): 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Đây là những con số quan trọng mà người nộp thuế cần ghi nhớ để tính toán thu nhập tính thuế của mình.

Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh

Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định rõ các nguyên tắc giảm trừ gia cảnh:

Giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế

• Lựa chọn nơi giảm trừ: Người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công chỉ được lựa chọn tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi trả thu nhập duy nhất tại một thời điểm (được tính đủ theo tháng).
• Giảm trừ đủ 12 tháng: Trường hợp trong năm tính thuế cá nhân chưa giảm trừ cho bản thân hoặc giảm trừ chưa đủ 12 tháng, người nộp thuế sẽ được giảm trừ đủ 12 tháng khi thực hiện quyết toán thuế theo quy định.
• Đối với người nước ngoài cư trú tại Việt Nam: Được tính giảm trừ cho bản thân từ tháng 1 hàng năm hoặc từ tháng đến Việt Nam (nếu lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam) đến tháng kết thúc hợp đồng lao động và rời Việt Nam trong năm tính thuế (được tính đủ theo tháng).

Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

• Điều kiện đăng ký: Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc.
• Thời hạn đăng ký: Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc phải được nộp
  ⏰ Hạn nộp: trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế và thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.
• Thời điểm tính giảm trừ: Trường hợp người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc trong năm tính thuế, sẽ được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
• Tạm tính giảm trừ: Khi đăng ký, người nộp thuế sẽ được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm kể từ khi đăng ký người phụ thuộc (được tính đủ theo tháng).
• Nguyên tắc duy nhất: Nếu nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng, họ phải tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế duy nhất trong năm tính thuế. Trường hợp có thay đổi về thỏa thuận, việc thay đổi sẽ áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.
• Lựa chọn nơi đăng ký: Người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công được lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, nhưng phải đảm bảo mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.

Hồ sơ và mẫu đơn đăng ký người phụ thuộc

Từ ngày 01/01/2026, việc đăng ký người phụ thuộc sẽ sử dụng các mẫu tờ khai mới theo Thông tư 90/2026/TT-BTC:

• Đối với cá nhân tự đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế:
  • Mẫu tờ khai: Mẫu 20-ĐKT ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC (Tờ khai đăng ký thuế dùng cho cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp đăng ký thuế, thay đổi thông tin người phụ thuộc).
  • Quy trình: Cá nhân điền thông tin vào mẫu 20-ĐKT và nộp trực tiếp cho cơ quan thuế quản lý.
• Đối với trường hợp cá nhân ủy quyền cho tổ chức chi trả thu nhập thực hiện đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế:
  • Mẫu tờ khai: Mẫu 20-ĐKT-TH được quy định tại Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC (Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp người phụ thuộc của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công, dùng cho cơ quan chi trả thu nhập đăng ký, thay đổi thông tin cho người phụ thuộc có ủy quyền).
  • Quy trình: Người nộp thuế nộp 2 bản mẫu đăng ký người phụ thuộc cho tổ chức chi trả thu nhập. Tổ chức chi trả lưu giữ một bản và nộp mẫu còn lại cho cơ quan thuế.

Quy định khấu trừ thuế TNCN khi có thu nhập từ nhiều nguồn

Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập phải thực hiện khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ dựa trên:

• Thu nhập tính thuế tháng (đối với các khoản thu nhập do tổ chức, cá nhân chi trả, chi trả thay cho cá nhân).
• Biểu thuế lũy tiến từng phần quy định tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Đối với các khoản tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác trả cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng, nếu mức chi trả thu nhập từ 5 triệu đồng/lần trở lên, tổ chức, cá nhân phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi trả. Nếu mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần, việc khấu trừ thuế sẽ được thực hiện theo yêu cầu của cá nhân.

Trong trường hợp cá nhân chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ trên nhưng ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đạt mức phải nộp thuế, cá nhân có thể làm cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn) gửi tổ chức trả thu nhập để tổ chức không khấu trừ thuế tạm thời. Cá nhân chịu trách nhiệm về cam kết này và sẽ bị xử lý nếu phát hiện gian lận.

Cuối năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân chưa đến mức khấu trừ thuế và nộp báo cáo cho cơ quan thuế.

Đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khấu trừ thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần, kể cả khi cá nhân ký hợp đồng tại nhiều nơi.

Tóm tắt các bước thực hiện khi có thu nhập từ hai nơi trở lên

1. Xác định tổng thu nhập tính thuế từ tất cả các nguồn.
2. Chọn một nơi trả thu nhập làm cơ sở để áp dụng giảm trừ gia cảnh cho bản thân (theo nguyên tắc lựa chọn một nơi).
3. Đăng ký người phụ thuộc (nếu có) theo mẫu 20-ĐKT hoặc 20-ĐKT-TH và nộp hồ sơ đúng thời hạn.
4. Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
5. Tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến từng phần và thực hiện khấu trừ thuế tại mỗi nơi trả thu nhập.
6. Khi quyết toán thuế cuối năm, tổng hợp các khoản thu nhập và khấu trừ đã thực hiện để xác định số thuế phải nộp hoặc hoàn thuế.

Việc nắm rõ các quy định trên sẽ giúp người lao động và doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội thực hiện kê khai và nộp thuế đúng quy định, tránh rủi ro pháp lý.