Công khai thông tin người nộp thuế: Tại sao doanh nghiệp cần nắm rõ Luật Quản lý thuế 2025/2026?
Bạn có biết, từ ngày 01/07/2025, thông tin thuế của doanh nghiệp bạn có thể bị công khai rộng rãi nếu vi phạm các quy định của pháp luật? Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng minh bạch và chặt chẽ tại Việt Nam, việc nắm vững các quy định về công khai thông tin người nộp thuế là vô cùng quan trọng đối với mọi doanh nghiệp và cá nhân. Hơn bao giờ hết, sự thiếu hiểu biết hoặc chủ quan có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, không chỉ về tài chính mà còn ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh.
Luật Quản lý thuế 2025, với những điều khoản mới có hiệu lực từ giữa năm 2025 và 2026, đã đặt ra khuôn khổ pháp lý rõ ràng về việc khi nào và bằng cách nào thông tin người nộp thuế sẽ được công khai. Điều này không chỉ giúp cơ quan thuế tăng cường hiệu quả quản lý mà còn thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện từ phía người nộp thuế. Đối với các chủ doanh nghiệp, kế toán viên và những người chịu trách nhiệm về nghĩa vụ thuế, việc hiểu rõ các nguyên tắc, điều kiện và hành vi bị cấm là chìa khóa để tránh rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.
Bài viết này của ANC Việt Nam sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết về các nguyên tắc công khai thông tin người nộp thuế, các trường hợp cụ thể dẫn đến việc công khai, và những hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế theo Luật Quản lý thuế 2025. Chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những thay đổi quan trọng này để chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.
Các trường hợp thông tin người nộp thuế bị công khai theo Luật Quản lý thuế 2025
Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Quản lý thuế 2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, cơ quan quản lý thuế tại Việt Nam được phép công khai thông tin của người nộp thuế trong một số trường hợp cụ thể. Đây là những điều kiện mà doanh nghiệp và cá nhân cần đặc biệt lưu ý để tránh bị công khai thông tin, gây ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh.
Cụ thể, cơ quan quản lý thuế có thể công khai thông tin người nộp thuế khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Trốn thuế, khoản thu khác; chây ỳ không nộp tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt đúng thời hạn; nợ tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt: Đây là nhóm hành vi vi phạm nghiêm trọng nhất, liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính của người nộp thuế đối với ngân sách nhà nước. Việc trốn tránh hoặc chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ này sẽ dẫn đến việc thông tin bị công khai.
- Vi phạm pháp luật về thuế làm ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ nộp thuế của tổ chức, cá nhân khác: Trường hợp này bao gồm các hành vi như sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, gian lận trong kê khai làm ảnh hưởng đến số thuế phải nộp hoặc được hoàn của các đối tác, khách hàng, hoặc các bên liên quan khác.
- Không thực hiện yêu cầu của cơ quan quản lý thuế theo quy định của pháp luật: Khi cơ quan thuế đưa ra các yêu cầu hợp pháp (ví dụ: cung cấp hồ sơ, giải trình số liệu, hợp tác trong kiểm tra, thanh tra) mà người nộp thuế cố tình không thực hiện hoặc trì hoãn, thông tin của họ cũng có thể bị công khai.
Việc công khai thông tin trong các trường hợp này nhằm mục đích răn đe, tăng cường tính tuân thủ và đảm bảo công bằng trong hệ thống thuế. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát, đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về kê khai, nộp thuế và hợp tác với cơ quan thuế để tránh những rủi ro không đáng có.
4 Nguyên tắc cốt lõi cơ quan thuế phải tuân thủ khi công khai thông tin người nộp thuế từ 2026
Để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế, việc công khai thông tin không thể diễn ra một cách tùy tiện. Khoản 5 Điều 7 Luật Quản lý thuế 2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, đã quy định rõ 4 nguyên tắc cốt lõi mà cơ quan quản lý thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt khi thực hiện việc công khai thông tin người nộp thuế tại Việt Nam.
Dưới đây là 4 nguyên tắc quan trọng mà cơ quan thuế phải tuân thủ:
Thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trường hợp, đúng mục đích và bảo đảm quyền lợi hợp pháp
Nguyên tắc này nhấn mạnh rằng việc công khai thông tin phải được thực hiện bởi cơ quan có thẩm quyền, trong các trường hợp đã được pháp luật quy định rõ ràng (như đã nêu ở phần trên), và chỉ nhằm mục đích phục vụ công tác quản lý thuế. Điều quan trọng là quá trình này phải đảm bảo không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan. Điều này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng từ phía cơ quan thuế để tránh lạm dụng quyền hạn.
Chỉ công khai khi có căn cứ pháp lý rõ ràng và dữ liệu đã được xác minh
Trước khi công khai bất kỳ thông tin nào, cơ quan thuế phải có căn cứ pháp lý vững chắc, ví dụ như kết luận thanh tra, kiểm tra thuế, quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đã có hiệu lực. Đồng thời, các dữ liệu được công khai phải trải qua quá trình rà soát, đối chiếu và xác minh kỹ lưỡng theo quy định của pháp luật để đảm bảo tính chính xác và khách quan. Điều này giúp tránh việc công khai thông tin sai lệch, gây thiệt hại cho người nộp thuế.
Nội dung công khai ở mức tối thiểu cần thiết và tuân thủ bảo vệ dữ liệu cá nhân
Nguyên tắc này quy định rằng nội dung thông tin được công khai phải giới hạn ở mức tối thiểu cần thiết để phục vụ mục đích quản lý thuế. Việc xử lý, hiển thị, che, ẩn thông tin định danh cá nhân, thông tin cá nhân và các thông tin liên quan khác phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin mạng. Điều này nhằm cân bằng giữa nhu cầu minh bạch hóa và quyền riêng tư của người nộp thuế.
Bảo đảm khả năng đính chính, cập nhật và chấm dứt công khai kịp thời
Nguyên tắc cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là cơ quan thuế phải có cơ chế để đính chính, cập nhật hoặc chấm dứt việc công khai thông tin một cách kịp thời. Điều này áp dụng khi các căn cứ pháp lý cho việc công khai không còn hiệu lực, hoặc khi thông tin đã được công khai bị phát hiện là không chính xác. Mục tiêu là để bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế, tránh những thiệt hại không đáng có do thông tin sai lệch hoặc đã lỗi thời.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế từ ngày 01/07/2026
Để đảm bảo một môi trường thuế công bằng, minh bạch và hiệu quả, Luật Quản lý thuế 2025 cũng đã quy định rõ ràng các hành vi bị nghiêm cấm đối với cả người nộp thuế và công chức quản lý thuế. Việc nắm rõ những điều cấm này là cực kỳ quan trọng để tránh vi phạm pháp luật và duy trì sự tuân thủ. Các quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 theo Điều 8 của Luật.
Cụ thể, các hành vi bị cấm bao gồm:
- Thông đồng, móc nối, bao che: Nghiêm cấm hành vi thông đồng, móc nối, bao che giữa người nộp thuế và công chức quản lý thuế, cơ quan quản lý thuế nhằm mục đích chuyển giá, trốn thuế, gian lận, trục lợi tiền thuế hoặc các khoản thu khác từ ngân sách nhà nước. Đây là hành vi gây thất thoát nghiêm trọng cho ngân sách và làm mất đi sự công bằng trong hệ thống thuế.
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn: Công chức quản lý thuế bị cấm lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tiết lộ hoặc làm rò rỉ thông tin người nộp thuế trái quy định của pháp luật. Hành vi này xâm phạm quyền riêng tư và có thể gây thiệt hại cho người nộp thuế.
- Làm sai lệch kết quả: Nghiêm cấm hành vi làm sai lệch kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về thuế. Điều này đảm bảo tính khách quan và công bằng trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.
- Gây phiền hà, sách nhiễu: Công chức quản lý thuế không được phép gây phiền hà, sách nhiễu đối với người nộp thuế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Mọi hoạt động quản lý thuế phải được thực hiện một cách chuyên nghiệp, tôn trọng và đúng quy định.
- Chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép tiền thuế: Nghiêm cấm hành vi lợi dụng để chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép tiền thuế, các khoản thu khác của người nộp thuế.
- Kê khai không đầy đủ, không chính xác: Người nộp thuế bị cấm cố tình không kê khai hoặc kê khai thuế, các khoản thu khác không đầy đủ, không kịp thời, không chính xác về số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc không thu.
- Cản trở công chức thi hành công vụ: Nghiêm cấm hành vi cản trở công chức quản lý thuế thi hành công vụ, bao gồm chống đối, trì hoãn hoặc không cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan thuế.
Những quy định này nhằm mục đích xây dựng một môi trường quản lý thuế minh bạch, công bằng và hiệu quả, nơi cả người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật.
Kết luận: Chủ động tuân thủ để bảo vệ doanh nghiệp của bạn
Việc nắm vững các quy định về công khai thông tin người nộp thuế, các nguyên tắc mà cơ quan thuế phải tuân thủ, và những hành vi bị cấm theo Luật Quản lý thuế 2025 là yếu tố then chốt cho sự ổn định và phát triển của mọi doanh nghiệp. Từ ngày 01/07/2025 và 01/07/2026, những thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến cách thức hoạt động và nghĩa vụ của người nộp thuế.
Đối với các doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội nói riêng và trên cả nước nói chung, việc chủ động rà soát quy trình kế toán, đảm bảo kê khai và nộp thuế đúng hạn, cũng như hợp tác chặt chẽ với Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội khi có yêu cầu là vô cùng cần thiết. Sự minh bạch và tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý, tiền phạt, mà còn xây dựng uy tín vững chắc trên thị trường.
ANC Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong việc cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật về thuế, đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ và hiệu quả nhất.