🚀 Dự thảo Nghị quyết 107/2023 sửa đổi: Thuế TNDN tối thiểu 15% áp dụng từ 1/1/2024 – Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
- 🚀 Dự thảo Nghị quyết 107/2023 sửa đổi: Thuế TNDN tối thiểu 15% áp dụng từ 1/1/2024 – Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Bạn có biết rằng, theo dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 107/2023/QH15 được công bố ngày 04/08/2026, mức thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tối thiểu toàn cầu sẽ được áp dụng ở mức 15% cho các doanh nghiệp trong năm tài chính 2024? Tuy nhiên, các doanh nghiệp thực hiện dự án nhà máy điện theo mô hình BOT (Xây dựng‑Vận hành‑Chuyển giao) và ký hợp đồng trước ngày 1/1/2024 sẽ được miễn thuế bổ sung, tức là mức thuế bổ sung tối thiểu được xác định bằng 0 - Ví dụ tính toán:
Doanh nghiệpDoanh thu (tỷ VNĐ)Lợi nhuận chịu thuế (tỷ VNĐ)Thuế suất thực tếThuế bổ sung (15% – thực tế) Công ty A (BOT điện)5,00080010%0 (được miễn) Công ty B (đại diện tập đoàn)3,00040012%0 (được miễn)Như bảng trên, dù thuế suất thực tế dưới 15%, doanh nghiệp được miễn thuế bổ sung vì đáp ứng điều kiện dự án BOT điện
- ⚠️ Mức phạt và những điểm dễ sai khi thực hiện
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt sau:
Phạt chậm nộp thuế bổ sung: 0,03%/ngày trên số thuế chưa nộp, tối đa 30% - Phạt vi phạm kê khai sai: Từ 10% đến 50% tổng thuế phải nộp, tùy mức độ vi phạm
- Phạt bổ sung khi không khai báo thu nhập chịu thuế tối thiểu (IIR): 20% trên số thuế bổ sung chưa khai
Bạn có biết rằng, theo dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 107/2023/QH15 được công bố ngày 04/08/2026, mức thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tối thiểu toàn cầu sẽ được áp dụng ở mức 15% cho các doanh nghiệp trong năm tài chính 2024? Tuy nhiên, các doanh nghiệp thực hiện dự án nhà máy điện theo mô hình BOT (Xây dựng‑Vận hành‑Chuyển giao) và ký hợp đồng trước ngày 1/1/2024 sẽ được miễn thuế bổ sung, tức là mức thuế bổ sung tối thiểu được xác định bằng 0.
Lưu ý: Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế và nộp thuế bổ sung sẽ được quy định trong thông báo của cơ quan thuế, không phải ngày 31/03/2025.
Đối với doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội, việc liên hệ Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội để được hướng dẫn chi tiết là cần thiết.
📜 Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý của dự thảo Nghị quyết
Theo dự thảo, khoản 9a Điều 4 Nghị quyết 107/2023/QH15 sẽ được bổ sung như sau:
- Doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện có hợp đồng Xây dựng‑Vận hành‑Chuyển giao (BO‑T) ký trước ngày 1/1/2024 sẽ được tính thuế bổ sung tối thiểu bằng 0 (không) trong năm tài chính.
- Đối với tập đoàn đa quốc gia có nhiều hơn một đơn vị hợp thành tại Việt Nam, thuế bổ sung tối thiểu sẽ được phân bổ theo tiêu chí thu nhập, nhưng vẫn giữ mức 0 (không) nếu đáp ứng điều kiện trên.
- Đơn vị hợp thành duy nhất hoặc liên doanh duy nhất của tập đoàn tại Việt Nam phải khai báo theo Điều 6 Nghị quyết 107/2023/QH15 và kê khai mức thuế bổ sung tối thiểu bằng 0.
Quy định này dựa trên:
- Nghị quyết 107/2023/QH15 – Quy định về thuế TNDN bổ sung tối thiểu nội địa.
- Nghị định 236/2025/NĐ-CP – Đồng tiền khai thuế, nộp thuế tối thiểu toàn cầu.
- Quy chuẩn BEPS của OECD, áp dụng tại Việt Nam qua Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp và các thông tư hướng dẫn.
Ví dụ tính toán:
| Doanh nghiệp | Doanh thu (tỷ VNĐ) | Lợi nhuận chịu thuế (tỷ VNĐ) | Thuế suất thực tế | Thuế bổ sung (15% – thực tế) |
|---|---|---|---|---|
| Công ty A (BOT điện) | 5,000 | 800 | 10% | 0 (được miễn) |
| Công ty B (đại diện tập đoàn) | 3,000 | 400 | 12% | 0 (được miễn) |
Như bảng trên, dù thuế suất thực tế dưới 15%, doanh nghiệp được miễn thuế bổ sung vì đáp ứng điều kiện dự án BOT điện.
🛠️ Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để tuân thủ quy định mới
Để tránh vi phạm và bị phạt, doanh nghiệp nên thực hiện các bước sau:
- Xác định dự án áp dụng: Kiểm tra xem hợp đồng BOT điện có ký trước ngày 1/1/2024 và có cam kết thuế không.
- Kiểm tra cấu trúc tập đoàn: Đánh giá số lượng đơn vị hợp thành tại Việt Nam và xác định tiêu chí phân bổ thuế (nếu có).
- Chuẩn bị hồ sơ khai thuế: Hoàn thiện Tờ khai thông tin, Bản giải trình chênh lệch và Tờ khai TNDN bổ sung theo Điều 6 Nghị quyết 107/2023/QH15.
- Chọn đồng tiền khai thuế: Đối với doanh nghiệp có báo cáo tài chính hợp nhất bằng đồng ngoại tệ, lựa chọn đồng tiền khai thuế phù hợp (theo Điều 17 Nghị định 236/2025/NĐ-CP).
- Nộp thuế bổ sung (nếu có): Sử dụng tỷ giá trung bình ngày nộp hồ sơ tại ngân hàng thương mại mà doanh nghiệp thường xuyên giao dịch.
- Gửi báo cáo tới cơ quan thuế địa phương: Nộp hồ sơ qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế trước hạn nộp.
⚠️ Mức phạt và những điểm dễ sai khi thực hiện
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt sau:
- Phạt chậm nộp thuế bổ sung: 0,03%/ngày trên số thuế chưa nộp, tối đa 30%.
- Phạt vi phạm kê khai sai: Từ 10% đến 50% tổng thuế phải nộp, tùy mức độ vi phạm.
- Phạt bổ sung khi không khai báo thu nhập chịu thuế tối thiểu (IIR): 20% trên số thuế bổ sung chưa khai.
Những lỗi thường gặp:
- Nhầm lẫn giữa đồng tiền khai thuế và đồng tiền nộp thuế, dẫn đến sai tỷ giá quy đổi.
- Không phân bổ thuế bổ sung đúng theo tiêu chí thu nhập khi có nhiều đơn vị hợp thành.
- Bỏ qua việc khai báo IIR cho công ty mẹ tối cao hoặc công ty mẹ trung gian.
❓ Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện có phải nộp thuế bổ sung nếu hợp đồng ký trước 1/1/2024?
Không. Theo khoản 9a Điều 4 Nghị quyết 107/2023/QH15, doanh nghiệp thực hiện dự án BOT điện với hợp đồng ký trước ngày 1/1/2024 sẽ được tính thuế bổ sung tối thiểu bằng 0, miễn nộp thuế bổ sung.
Làm sao xác định đồng tiền khai thuế khi công ty mẹ hợp nhất báo cáo bằng đồng USD?
Theo Điều 17 Nghị định 236/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể lựa chọn khai thuế bằng đồng tiền sử dụng trong báo cáo tài chính hợp nhất (USD). Nếu chọn khai bằng đồng Việt Nam, tỷ giá quy đổi phải dựa trên tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại tại ngày nộp hồ sơ.
Nếu công ty con tại Việt Nam có thu nhập chịu thuế thực tế 12% nhưng thuế suất tối thiểu là 15%, doanh nghiệp phải nộp thêm bao nhiêu?
Thuế bổ sung được tính theo công thức: (15% – 12%) × lợi nhuận tính thuế. Ví dụ, lợi nhuận tính thuế là 200 tỷ VNĐ, thuế bổ sung = 3% × 200 = 6 tỷ VNĐ. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp thuộc dự án BOT điện và đáp ứng điều kiện miễn thuế, số thuế bổ sung sẽ được giảm về 0.
✅ Hành động doanh nghiệp cần làm ngay
Doanh nghiệp nên lập kế hoạch thực hiện các bước trên, chuẩn bị hồ sơ và nộp đúng thời hạn để tránh các hình phạt. Đối với doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội, nên liên hệ trực tiếp với Chi cục Thuế Long Biên hoặc Cục Thuế Hà Nội để được hỗ trợ chi tiết.