Thuế 2026: 78 thủ tục thay thế, 18 thủ tục bãi bỏ – Doanh nghiệp cần biết gì?

Quyết định 1934/QĐ‑BTC 2026: 78 thủ tục thuế được thay thế, 18 thủ tục bãi bỏ – Khi nào có hiệu lực?

Bạn có biết rằng từ ngày 20/07/2026 sẽ có một cuộc cách mạng trong quản lý thuế tại Việt Nam? Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 1934/QĐ‑BTC năm 2026, chính thức thay thế 78 thủ tục hành chính và bãi bỏ 18 thủ tục hiện hành. Quy định mới này ảnh hưởng tới tất cả doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế tại Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp đang sử dụng dịch vụ T‑VAN và các doanh nghiệp khai thuế trong lĩnh vực dầu khí, khai thác khoáng sản. Các doanh nghiệp tại khu vực Long Biên, Hà Nội cũng cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo tuân thủ.

78 Thủ Tục Thuế Được Thay Thế: Hướng Dẫn Chung và Lộ Trình Áp Dụng

Theo Điều 2 Quyết định 1934/QĐ‑BTC, việc thay thế các thủ tục sẽ được thực hiện theo lộ trình quy định tại khoản 4 Điều 52 Luật Quản lý thuế. Điều này nhấn mạnh việc chuyển đổi sang các hình thức giao dịch điện tử và chuẩn hóa hồ sơ, nhằm đơn giản hóa quy trình và tăng cường hiệu quả quản lý thuế.

Danh sách chi tiết 78 thủ tục hành chính được thay thế được quy định cụ thể trong Phụ lục kèm theo Quyết định 1934/QĐ‑BTC năm 2026. Các doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế cần chủ động tra cứu Phụ lục này để nắm rõ những thay đổi liên quan trực tiếp đến hoạt động của mình. Việc thay thế này thường liên quan đến việc chuyển đổi từ thủ tục giấy sang thủ tục điện tử, chuẩn hóa biểu mẫu và quy trình nộp hồ sơ.

18 Thủ Tục Thuế Bị Bãi Bỏ: Danh Sách Chi Tiết và Tác Động

Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 1934/QĐ‑BTC liệt kê 18 thủ tục hành chính sẽ không còn áp dụng từ ngày 20/07/2026. Việc bãi bỏ này nhằm cắt giảm gánh nặng hành chính, loại bỏ các thủ tục không còn phù hợp hoặc đã được tích hợp vào các quy trình khác. Dưới đây là danh sách đầy đủ 18 thủ tục bị bãi bỏ:

• Đăng ký sử dụng dịch vụ TVAN/Đăng ký thay đổi, bổ sung thông tin đăng ký dịch vụ TVAN/Đăng ký ngừng sử dụng dịch vụ TVAN.
• Khai miễn thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân là người Việt Nam làm việc tại cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế thuộc hệ thống Liên hợp quốc tại Việt Nam.
• Khai miễn thuế thu nhập cá nhân đối với Chuyên gia nước ngoài thực hiện chương trình, dự án viện trợ phi Chính phủ nước ngoài tại Việt Nam.
• Khai quyết toán phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản.
• Khai quyết toán thuế tài nguyên đối với cơ sở khai thác tài nguyên.
• Khai thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính đối với thu nhập từ tiền kết dư của phần dầu để lại/ Khai phụ thu tạm tính đối với dầu lãi từ tiền kết dư của phần dầu để lại áp dụng cho Liên doanh Vietsovpetro tại Lô 09.1.
• Khai quyết toán thuế tài nguyên đối với hoạt động khai thác, xuất bán dầu thô, khí thiên nhiên (trừ Lô 09.1).
• Khai các khoản thu về hoa hồng dầu, khí, tiền thu về đọc và sử dụng tài liệu dầu, khí.
• Khai thuế tạm tính đối với hoạt động khai thác, xuất bán dầu thô, khí thiên nhiên/Khai quyết toán thuế TNDN đối với hoạt động khai thác, xuất bán dầu thô, khí thiên nhiên (trừ Lô 09.1).
• Khai tạm tính tiền lãi dầu, khí nước chủ nhà đối với hoạt động dầu khí.
• Khai quyết toán tiền lãi dầu, khí nước chủ nhà đối với hoạt động dầu khí.
• Khai phụ thu tạm tính đối với phần dầu lãi được chia của nhà thầu dầu khí khi giá dầu thô biến động tăng (trừ Lô 09.1).
• Xóa nợ tiền thuế, tiền phạt phát sinh trước ngày 01/7/2007 đối với doanh nghiệp nhà nước hoàn thành cổ phần hóa/ doanh nghiệp nhà nước thực hiện chuyển đổi sở hữu theo hình thức giao, bán.
• Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn bất ngờ theo pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Hoàn thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp, tổ chức.
• Hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sinh học.
• Hoàn thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết khi doanh nghiệp, tổ chức giải thể, phá sản.
• Hoàn thuế TNCN đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện quyết toán cho các cá nhân có ủy quyền quyết toán thuế.

Việc bãi bỏ các thủ tục này đồng nghĩa với việc giảm tải hành chính đáng kể cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần cập nhật quy trình nội bộ để tránh nộp lại các hồ sơ đã bị hủy, gây mất thời gian và có thể dẫn đến các sai sót không đáng có.

Các Bước Doanh Nghiệp Cần Thực Hiện Để Tuân Thủ Quy Định Mới

Để đảm bảo tuân thủ Quyết định 1934/QĐ‑BTC và tận dụng lợi ích của việc số hóa, doanh nghiệp nên thực hiện các bước sau:

1. Nghiên cứu và đối chiếu: Kiểm tra kỹ danh sách 78 thủ tục được thay thế và 18 thủ tục bị bãi bỏ trong Phụ lục kèm theo Quyết định. Xác định những thủ tục nào liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp mình.
2. Đánh giá hệ thống công nghệ thông tin: Đảm bảo phần mềm kế toán và thuế điện tử hiện tại của doanh nghiệp có khả năng hỗ trợ các thủ tục mới và không còn sử dụng các thủ tục đã bị bãi bỏ. Cần nâng cấp hoặc điều chỉnh nếu cần thiết.
3. Đào tạo nhân viên: Tổ chức các buổi đào tạo nội bộ cho đội ngũ kế toán, tài chính về những thay đổi trong quy trình khai thuế điện tử, các biểu mẫu mới và các thủ tục không còn hiệu lực.
4. Cập nhật quy trình nội bộ: Điều chỉnh các quy trình làm việc, hướng dẫn nội bộ liên quan đến việc lập và nộp hồ sơ thuế để phù hợp với quy định mới.
5. Theo dõi lộ trình của cơ quan thuế: Theo dõi các thông báo, hướng dẫn chi tiết từ Tổng cục Thuế hoặc Cục Thuế Hà Nội (đặc biệt là Chi cục Thuế Long Biên) về lộ trình áp dụng các hình thức giao dịch điện tử theo khoản 4 Điều 52 Luật Quản lý thuế.

Việc chủ động chuẩn bị sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro không đáng có và tối ưu hóa quy trình quản lý thuế.

Mức Phạt và Những Điểm Dễ Sai Khi Không Tuân Thủ

Việc không kịp thời cập nhật hoặc tiếp tục sử dụng thủ tục đã bị bãi bỏ, hoặc không tuân thủ các thủ tục mới có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý và tài chính. Mặc dù Quyết định 1934/QĐ-BTC không quy định trực tiếp về mức phạt, nhưng các hành vi vi phạm pháp luật về thuế sẽ bị xử lý theo các quy định hiện hành, điển hình là Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn.

• Phạt hành chính: Các hành vi như khai sai, chậm nộp hồ sơ khai thuế, hoặc chậm nộp tiền thuế có thể bị phạt hành chính theo các mức quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Mức phạt có thể từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng, tùy thuộc vào mức độ vi phạm.
• Phạt bổ sung: Nếu việc khai báo sai thông tin dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, mức phạt có thể lên tới 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định.
• Khấu trừ quyền lợi hoàn thuế: Doanh nghiệp có thể mất quyền được hoàn thuế GTGT hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt nếu không tuân thủ đúng quy trình, hồ sơ theo quy định mới.

Những điểm dễ sai thường gặp khi doanh nghiệp chưa kịp thích nghi với quy định mới bao gồm:

• Tiếp tục nộp hồ sơ theo các thủ tục đã bị bãi bỏ, dẫn đến hồ sơ không được chấp nhận.
• Không cập nhật các biểu mẫu khai thuế mới hoặc sử dụng biểu mẫu cũ đã bị thay thế.
• Thiếu sót trong việc khai báo các khoản thuế liên quan đến hoạt động đặc thù như dầu khí, khai thác khoáng sản do không nắm rõ các thủ tục bị bãi bỏ.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Doanh nghiệp cần làm gì để chuyển đổi từ thủ tục giấy sang thủ tục điện tử?

Để chuyển đổi sang thủ tục điện tử, doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên cổng thông tin thuế điện tử, cập nhật thông tin doanh nghiệp và tải lên các biểu mẫu điện tử theo quy định. Việc này được thực hiện theo lộ trình và hướng dẫn chi tiết từ cơ quan thuế, phù hợp với khoản 4 Điều 52 Luật Quản lý thuế. Doanh nghiệp nên thường xuyên kiểm tra các thông báo chính thức từ Tổng cục Thuế hoặc liên hệ với các đơn vị tư vấn thuế uy tín để được hỗ trợ kịp thời.