Từ 01/7/2026, hóa đơn điện tử tại Việt Nam chính thức áp dụng công nghệ sinh trắc học và nhiều thay đổi quan trọng
Từ ngày 01/7/2026, bức tranh về hóa đơn điện tử (HĐĐT) tại Việt Nam sẽ có những nét vẽ mới đầy đột phá, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu doanh nghiệp và người nộp thuế. Thông tư 91/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ thời điểm này, không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp lý mà còn là một bước tiến quan trọng trong công cuộc số hóa quản lý thuế, hướng tới sự minh bạch và hiệu quả hơn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp tại khu vực Long Biên, Hà Nội.
Quy định mới này mang đến 5 điểm nhấn đáng chú ý, từ việc áp dụng công nghệ sinh trắc học trong đăng ký sử dụng HĐĐT, đơn giản hóa quy trình xử lý hóa đơn sai sót, bổ sung ký tự hóa đơn đặc biệt, kéo dài thời gian giải trình cho người nộp thuế, cho đến việc Nhà nước chi ngân sách lớn để khuyến khích người mua lấy hóa đơn. Những thay đổi này hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về sự chủ động và tuân thủ từ phía doanh nghiệp.
Chi tiết các quy định mới về hóa đơn điện tử và căn cứ pháp lý từ Thông tư 91/2026/TT-BTC
Thông tư 91/2026/TT-BTC đã cụ thể hóa nhiều nội dung quan trọng, định hình lại cách thức doanh nghiệp tương tác với hệ thống hóa đơn điện tử và cơ quan thuế tại Việt Nam. Dưới đây là phân tích chi tiết các điểm mới cùng căn cứ pháp lý cụ thể.
1. Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử bằng sinh trắc học: Bước tiến công nghệ từ 01/7/2026
Đây là một trong những điểm nổi bật nhất, thể hiện sự quyết tâm của Bộ Tài chính trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản lý thuế. Căn cứ theo điểm a khoản 2 Điều 6 Thông tư 91/2026/TT-BTC, quy trình đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 01/7/2026 sẽ được bổ sung các bước quan trọng:
- Đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư: Hệ thống sẽ tự động xác thực thông tin của người đại diện theo pháp luật hoặc chủ doanh nghiệp tư nhân với các dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, đăng ký thuế, và đặc biệt là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Hệ thống định danh và xác thực điện tử.
- Xác thực qua email hoặc số điện thoại: Sau khi thông tin khớp đúng, người nộp thuế sẽ nhận được yêu cầu xác nhận qua địa chỉ thư điện tử hoặc số điện thoại đã đăng ký.
- Áp dụng công nghệ sinh trắc học: Đây là điểm mới mang tính đột phá, giúp tăng cường tính bảo mật và chính xác trong quá trình đăng ký. Thông tin sinh trắc học sẽ được đối chiếu trong quá trình xác thực.
Quy trình xử lý hồ sơ đăng ký:
- Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động đối chiếu các thông tin.
- Nếu thông tin không khớp, hệ thống sẽ gửi thông báo không chấp nhận đăng ký và chỉ rõ các trường thông tin chưa phù hợp để người nộp thuế điều chỉnh.
- Nếu thông tin khớp đúng, hệ thống sẽ gửi yêu cầu xác nhận qua email hoặc số điện thoại. Người nộp thuế phải thực hiện xác nhận ngay trong ngày hoặc chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo. Nếu không xác nhận hoặc xác nhận không thành công, hồ sơ sẽ bị từ chối.
2. Bổ sung quy định về xử lý hóa đơn điện tử đã lập: Đơn giản hóa và mở rộng trường hợp
Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC đã sửa đổi và bổ sung đáng kể các quy định về xử lý hóa đơn điện tử đã lập, giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong các tình huống sai sót:
- Sửa đổi quy định về trường hợp sai nội dung trên hóa đơn: Điểm a khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC bổ sung trường hợp sai nội dung trên hóa đơn là số tiền bằng chữ hoặc các nội dung khác (như tên sản phẩm, địa chỉ người mua không ảnh hưởng đến mã số thuế) nhưng không sai về mã số thuế, số tiền ghi trên hóa đơn, thuế suất. Trong trường hợp này, người bán chỉ cần thông báo cho người mua về việc hóa đơn bị sai, không phải lập lại hóa đơn, và thông báo cho cơ quan thuế theo Mẫu 04/SS-HĐĐT.
- So sánh với quy định cũ: Theo khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP, quy định cũ chỉ đề cập đến trường hợp sai tên, địa chỉ của người mua nhưng không sai mã số thuế và các nội dung khác. Quy định mới đã mở rộng phạm vi các lỗi không trọng yếu được xử lý đơn giản hơn.
- Các nội dung mới bổ sung:
- Người bán không bắt buộc lập văn bản thỏa thuận trước khi điều chỉnh, thay thế hóa đơn điện tử đã lập sai khi hoạt động mua bán hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác; hoặc khi chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử theo bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử.
- Bổ sung trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì người bán lập hóa đơn thay thế.
- Đối với phí bảo hiểm chưa thu được tiền mà đã lập hóa đơn, doanh nghiệp bảo hiểm căn cứ dữ liệu phí bảo hiểm chưa thu được tiền để lập hóa đơn điều chỉnh tổng hợp cho các khoản phí chưa thu được của tháng trước kèm theo bảng kê các số hóa đơn, số tiền và tiền thuế điều chỉnh.
3. Bổ sung ký tự hóa đơn và mẫu hóa đơn GTGT kiêm Tờ khai hoàn thuế
Thông tư 91/2026/TT-BTC tiếp tục hoàn thiện hệ thống ký hiệu hóa đơn điện tử, mang đến sự rõ ràng và chuyên biệt hơn cho từng loại hóa đơn. Cụ thể, theo Phụ lục I về ký hiệu mẫu, ký hiệu hóa đơn kèm theo Thông tư này, Bộ Tài chính đã chính thức bổ sung chữ F.
- Ký tự ‘F’ mới: Ký tự ‘F’ sẽ được áp dụng riêng cho hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) kiêm Tờ khai hoàn thuế. Điều này giúp phân biệt rõ ràng loại hóa đơn này với các loại khác, hỗ trợ công tác quản lý và kê khai thuế hiệu quả hơn.
- So sánh với quy định hiện hành: Theo điểm b khoản 1 Điều 5 Thông tư 32/2025/TT-BTC, các chữ cái trên hóa đơn điện tử hiện đang thể hiện loại hóa đơn bao gồm T, D, L, M, N, B, G, H, X. Việc bổ sung chữ F là một bước tiến trong việc phân loại và quản lý hóa đơn điện tử, đáp ứng các nghiệp vụ thuế đặc thù.
4. Tăng thời gian người nộp thuế phải giải trình trong sử dụng hóa đơn điện tử
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong việc tuân thủ các quy định về hóa đơn điện tử, Thông tư 91/2026/TT-BTC đã điều chỉnh thời gian giải trình. Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 6 Thông tư 91/2026/TT-BTC, thời gian mà người nộp thuế phải thực hiện giải trình liên quan đến việc sử dụng hóa đơn điện tử đã được tăng lên so với quy định trước đây.
Thay đổi này thể hiện sự linh hoạt và thấu hiểu từ phía cơ quan quản lý thuế, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ, tài liệu cần thiết để giải trình khi có yêu cầu, giảm bớt áp lực tuân thủ và tạo điều kiện cho việc xử lý các vấn đề phát sinh một cách kỹ lưỡng hơn.
5. Nhà nước chi 150 tỷ đồng/năm để khuyến khích người mua lấy hóa đơn
Một trong những điểm mới đáng chú ý và mang tính khuyến khích cao từ Thông tư 91/2026/TT-BTC là việc Nhà nước sẽ dành một khoản ngân sách đáng kể để thúc đẩy thói quen lấy hóa đơn của người mua. Cụ thể, Nhà nước sẽ chi 150 tỷ đồng mỗi năm cho hoạt động này.
Chính sách này nhằm mục đích:
- Khuyến khích minh bạch hóa giao dịch: Việc người mua chủ động lấy hóa đơn sẽ giúp các giao dịch kinh tế được ghi nhận đầy đủ, minh bạch, hạn chế tình trạng trốn thuế, gian lận thuế.
- Tăng cường nguồn thu ngân sách: Khi các giao dịch được kê khai đầy đủ, nguồn thu từ thuế giá trị gia tăng và các loại thuế khác sẽ được cải thiện.
- Tạo sân chơi công bằng: Giúp các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật có lợi thế cạnh tranh hơn so với các đơn vị có hành vi trốn thuế.
Khoản chi này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và hiệu quả, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế trong cộng đồng.
Kết luận
Những điểm mới về hóa đơn điện tử tại Thông tư 91/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/7/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công cuộc hiện đại hóa quản lý thuế tại Việt Nam. Từ việc ứng dụng công nghệ sinh trắc học, đơn giản hóa xử lý sai sót, bổ sung ký tự hóa đơn, tăng thời gian giải trình, đến chính sách khuyến khích người mua lấy hóa đơn, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ thống thuế minh bạch, hiệu quả và thân thiện hơn với doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị hoạt động tại các thành phố lớn như Hà Nội, cần chủ động tìm hiểu và cập nhật kịp thời các quy định này để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, tối ưu hóa quy trình kế toán và tránh những rủi ro không đáng có. Việc nắm vững và áp dụng hiệu quả các thay đổi này sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế số.