Khai Sai Cam Kết Thuế TNCN 2026: Doanh Nghiệp Có Phải Khấu Trừ 10%?

Khai Sai Cam Kết Thuế TNCN 2026: Doanh Nghiệp Có Phải Khấu Trừ 10% Dù Người Lao Động Đã Cam Kết?

Hàng triệu người lao động và doanh nghiệp tại Việt Nam đang đứng trước một thách thức pháp lý quan trọng liên quan đến việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN), đặc biệt là trong các trường hợp người lao động khai sai cam kết. Từ ngày 01/01/2026, với sự có hiệu lực của Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quy định về khấu trừ thuế TNCN đã được làm rõ hơn, đặt ra trách nhiệm lớn hơn cho các tổ chức chi trả thu nhập.

Câu hỏi đặt ra là: Nếu người lao động đã làm cam kết không khấu trừ thuế TNCN nhưng sau đó phát hiện cam kết đó sai sự thật, liệu công ty có phải thực hiện khấu trừ 10% trên thu nhập và chịu trách nhiệm trước cơ quan thuế hay không? Câu trả lời từ cơ quan thuế là CÓ. Ngay cả khi có cam kết, nếu cam kết đó không đúng với thực tế, đơn vị chi trả vẫn có nghĩa vụ khấu trừ thuế 10% theo quy định.

Bài viết này của ANC Việt Nam tại Long Biên, Hà Nội sẽ đi sâu vào phân tích các quy định pháp luật hiện hành, làm rõ trách nhiệm của cả người lao động và doanh nghiệp, đồng thời đưa ra các bước cụ thể để doanh nghiệp có thể tuân thủ đúng quy định, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Nghị Định 253/2026/NĐ-CP: Quy Định Chi Tiết Về Khấu Trừ Thuế TNCN 10% và Cam Kết

Để hiểu rõ về trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN khi người lao động khai sai cam kết, chúng ta cần xem xét kỹ lưỡng các quy định tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP, văn bản hướng dẫn chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế Thu nhập cá nhân.

Quy định về khấu trừ thuế TNCN 10% đối với cá nhân không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 03 tháng

Theo Khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, các tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trong các trường hợp sau:

• Đối tượng áp dụng: Cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng. Quy định này cũng áp dụng cho trường hợp trả tiền lương, thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.
• Mức chi trả: Nếu mức chi trả thu nhập từ 05 triệu đồng/lần trở lên, tổ chức chi trả phải khấu trừ thuế và nộp số thuế đã khấu trừ của cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi chi trả.
• Trường hợp đặc biệt: Nếu mức chi trả thu nhập dưới 05 triệu đồng/lần, tổ chức chi trả được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% khi cá nhân có yêu cầu.
• Lưu ý về hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên: Đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên, tổ chức, cá nhân trả thu nhập sẽ thực hiện khấu trừ thuế theo Biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định tại Khoản 1 Điều 50 Nghị định này, không áp dụng tỷ lệ 10% cố định, kể cả khi cá nhân ký hợp đồng tại nhiều nơi.

Cơ chế cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế và trách nhiệm của người lao động

Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng đưa ra một cơ chế linh hoạt cho phép cá nhân tạm thời chưa bị khấu trừ thuế trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, Khoản 2 Điều 50 quy định:

“Trường hợp cá nhân chỉ có thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ nêu trên nhưng ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế thì cá nhân có thu nhập làm cam kết (theo mẫu ban hành kèm theo văn bản hướng dẫn về quản lý thuế) gửi tổ chức trả thu nhập để tổ chức trả thu nhập làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.”

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là: “Cá nhân làm cam kết phải chịu trách nhiệm về bản cam kết của mình, trường hợp phát hiện có sự gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật liên quan khác.”

Căn cứ vào cam kết của cá nhân, tổ chức trả thu nhập sẽ tạm thời không khấu trừ thuế. Tuy nhiên, khi kết thúc năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân chưa đến mức khấu trừ thuế theo mẫu quy định và nộp cho cơ quan thuế.

Trách nhiệm khấu trừ của tổ chức chi trả thu nhập

Bên cạnh quy định về cam kết, Khoản 1 Điều 67 Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng khẳng định trách nhiệm chung của tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập:

“Tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập… trước khi chi trả các khoản thu nhập cho cá nhân có trách nhiệm thực hiện khấu trừ và nộp số thuế đã khấu trừ của người nộp thuế, trừ các khoản thu nhập quy định tại khoản 4 Điều này.”

Điều này có nghĩa là, về nguyên tắc, tổ chức chi trả luôn có trách nhiệm khấu trừ thuế. Việc tạm thời không khấu trừ chỉ là một ngoại lệ dựa trên cam kết của người lao động, và cam kết này phải đúng sự thật.

Giải đáp từ cơ quan thuế: Trách nhiệm khấu trừ khi cam kết sai

Điểm mấu chốt của vấn đề nằm ở việc cơ quan thuế đã có giải đáp cụ thể cho tình huống người lao động khai sai cam kết. Theo nội dung giải đáp, nếu tại thời điểm lập cam kết, cá nhân khai chỉ có duy nhất khoản thu nhập đó hoặc khai báo sai thông tin với đơn vị chi trả (ví dụ: trước đó đã làm việc tại một công ty khác theo hợp đồng lao động nhưng không kê khai), thì đơn vị chi trả nơi cá nhân lập cam kết vẫn phải thực hiện khấu trừ thuế TNCN 10% theo quy định.

Điều này khẳng định rằng, dù người lao động chịu trách nhiệm về bản cam kết của mình, nhưng trách nhiệm của tổ chức chi trả trong việc khấu trừ thuế vẫn không hề mất đi nếu cam kết đó không hợp lệ. Đây là một điểm cực kỳ quan trọng mà các doanh nghiệp tại Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung cần lưu ý để tránh rủi ro pháp lý.

Kết Luận: Tuân Thủ Để Tránh Rủi Ro Pháp Lý

Việc người lao động khai sai cam kết thuế TNCN không làm giảm trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc khấu trừ thuế theo đúng quy định của Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị hoạt động tại khu vực Long Biên, Hà Nội, cần chủ động rà soát và đảm bảo rằng các cam kết của người lao động là chính xác và hợp lệ. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về khấu trừ thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản truy thu, phạt hành chính mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về các quy định thuế TNCN hoặc cần hỗ trợ về , thuế, hãy liên hệ với ANC Việt Nam để được tư vấn chuyên sâu và kịp thời.