Tránh rủi ro phạt chậm nộp: Khi nào doanh nghiệp Việt Nam cần khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh năm 2026?
- Thuế TNDN từ hoạt động bán, bán đấu giá bất động sản, tài sản bảo đảm khác: Áp dụng cho các trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện bán, bán đấu giá tài sản bảo đảm để thi hành án hoặc xử lý nợ (của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ)
Trong bối cảnh pháp luật thuế tại Việt Nam ngày càng được hoàn thiện và siết chặt, việc tuân thủ đúng các quy định về kê khai và nộp thuế là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp. Một trong những điểm mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ qua hoặc chưa nắm rõ là các trường hợp phải khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo từng lần phát sinh. Theo thống kê không chính thức, hàng ngàn doanh nghiệp Việt Nam đã phải đối mặt với các khoản phạt hành chính do chậm nộp hoặc kê khai sai quy định đối với các giao dịch đặc thù này.
Đặc biệt, với sự ra đời của Thông tư 89/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, các quy định này càng trở nên rõ ràng và cụ thể hơn, đòi hỏi người nộp thuế, đặc biệt là các kế toán viên và chủ doanh nghiệp tại Hà Nội, phải cập nhật và thực hiện đúng.
Bài viết này của ANC Việt Nam, với kinh nghiệm hỗ trợ doanh nghiệp tại khu vực Long Biên, sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện về các trường hợp bắt buộc khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh tại Việt Nam trong năm 2026, giúp doanh nghiệp hiểu rõ điều kiện, hồ sơ, quy trình và các lưu ý quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế một cách hiệu quả nhất.
Điều kiện và hồ sơ cần chuẩn bị cho 6 trường hợp khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh theo Thông tư 89/2026/TT-BTC
Theo điểm b khoản 1 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC, người nộp thuế tại Việt Nam phải thực hiện khai thuế thu nhập doanh nghiệp theo từng lần phát sinh đối với 6 trường hợp cụ thể sau đây. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo từng trường hợp là yếu tố then chốt để quá trình kê khai diễn ra thuận lợi.
6 Trường hợp bắt buộc khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh:
- Thuế TNDN không phát sinh thường xuyên: Áp dụng cho các hoạt động kinh doanh không thường xuyên của người nộp thuế, tính theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu. Nếu trong cùng một tháng phát sinh nhiều lần, người nộp thuế có thể lựa chọn khai theo tháng để đơn giản hóa thủ tục.
- Thuế TNDN từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản: Đối với các giao dịch chuyển nhượng bất động sản mà người nộp thuế áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu theo quy định của pháp luật về thuế TNDN.
- Thuế TNDN từ hoạt động bán, bán đấu giá bất động sản, tài sản bảo đảm khác: Áp dụng cho các trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện bán, bán đấu giá tài sản bảo đảm để thi hành án hoặc xử lý nợ (của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ). Các trường hợp này thuộc diện khấu trừ, khai thay, nộp thay theo quy định tại điểm c khoản 1 và các điểm c.1, d và điểm k khoản 2 Điều 22 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Tương tự, nếu phát sinh nhiều lần trong tháng, người nộp thuế có thể lựa chọn khai theo tháng.
- Thuế TNDN từ hoạt động chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài: Các doanh nghiệp nước ngoài có hoạt động chuyển nhượng vốn tại Việt Nam phải thực hiện khai thuế theo từng lần phát sinh.
- Thuế TNDN đối với hoạt động bán toàn bộ Công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu: Dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.
- Thuế TNDN đối với hoạt động chia lợi tức cho tổ chức đầu tư của Quỹ đầu tư chứng khoán: Áp dụng cho cả tổ chức đầu tư trong nước và nước ngoài.
Hồ sơ khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh năm 2026:
Dưới đây là danh sách các mẫu hồ sơ khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh mới nhất, được quy định tại mục 6.1 Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC:
| Nội dung hoạt động | Tên hồ sơ, biểu mẫu | Mẫu số | Giấy tờ kèm theo (nếu có) |
|---|---|---|---|
| 1. Hoạt động không phát sinh thường xuyên | Tờ khai thuế TNDN (Áp dụng đối với phương pháp tỷ lệ trên doanh thu) | 04/TNDN | |
| 2. Hoạt động chuyển nhượng bất động sản | Tờ khai thuế TNDN (Áp dụng đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản, tài sản khác theo từng lần phát sinh) | 02/TNDN | |
| 3. Hoạt động bán toàn bộ doanh nghiệp (chuyển nhượng vốn gắn với BĐS) | Tờ khai TNDN (Áp dụng đối với hoạt động bán toàn bộ doanh nghiệp dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản) | 06/TNDN | |
| 4. Hoạt động bán, đấu giá bất động sản, tài sản bảo đảm | Tờ khai thuế TNDN (Áp dụng đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản, tài sản khác theo từng lần phát sinh) | 02/TNDN | |
| 5. Hoạt động chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài | Tờ khai thuế TNDN (Áp dụng đối với hoạt động chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài) | 05/TNDN | Bản sao hợp đồng chuyển nhượng |
| 6. Hoạt động chia lợi tức của Quỹ đầu tư chứng khoán | Tờ khai thuế TNDN (Áp dụng đối với hoạt động chia lợi tức cho tổ chức đầu tư của Quỹ đầu tư chứng khoán) | 07/TNDN |
Việc nắm vững và tuân thủ các quy định về khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh là vô cùng quan trọng để doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và tài chính. Hy vọng rằng, với những hướng dẫn chi tiết từ ANC Việt Nam, các doanh nghiệp tại Hà Nội sẽ tự tin hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của mình, góp phần vào sự phát triển bền vững của hoạt động kinh doanh.