Hóa đơn phải ghi “Bán cho người tiêu dùng” từ 01/7/2026: Ai và Khi nào?
- Ví dụ: nếu doanh nghiệp không ghi “Bán cho người tiêu dùng” khi khách không cung cấp thông tin, mức phạt có thể từ 0,5% đến 5% doanh thu, tối đa 200 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm
- ⚠️ Mức phạt: Vi phạm quy định ghi “Bán cho người tiêu dùng” có thể bị xử phạt từ 0,5% đến 5% doanh thu hoặc tối đa 200 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm
- Phạt hành chính từ 0,5% đến 5% doanh thu, tối đa 200 triệu đồng
- Nếu lỗi được khắc phục kịp thời và không gây thiệt hại thuế, mức phạt có thể được giảm xuống mức tối thiểu 0,5% doanh thu
Bạn có biết rằng từ ngày 01/07/2026 mọi doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ phải ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn khi khách hàng không cung cấp thông tin cá nhân? Đây là thay đổi quan trọng nhất trong năm 2026, ảnh hưởng đến hàng triệu doanh nghiệp, từ cửa hàng bán lẻ đến các công ty dịch vụ trực tuyến. Đối với doanh nghiệp thuộc Chi cục Thuế Long Biên, Hà Nội, việc cập nhật mẫu hóa đơn là bắt buộc.
Quy định mới áp dụng cho tất cả các loại hóa đơn điện tử (có mã, không có mã và khởi tạo từ máy tính tiền) và các hóa đơn truyền thống khi người mua không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân. Các doanh nghiệp không tuân thủ sẽ bị xử phạt theo quy định của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.
Chi tiết quy định và căn cứ pháp lý về việc ghi “Bán cho người tiêu dùng”
Theo Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 và Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ‑CP, các loại hóa đơn bao gồm:
- Hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT)
- Hóa đơn bán hàng
- Hóa đơn thương mại điện tử
- Hóa đơn điện tử bán tài sản công
- Hóa đơn điện tử bán hàng dự trữ quốc gia
- Các loại hóa đơn khác theo quy định
Trong phụ lục của Nghị định 254/2026/NĐ‑CP, điểm b khoản 4 quy định:
“Nếu người mua là người tiêu dùng và không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân, trên hóa đơn phải thể hiện rõ ‘Bán cho người tiêu dùng’…”
Điều này đồng nghĩa với việc:
- Hóa đơn không có thông tin người mua sẽ không được chấp nhận làm căn cứ hạch toán chi phí hoặc quyết toán thuế.
- Doanh nghiệp phải lập và lưu trữ hóa đơn đúng quy định để tránh mất quyền khấu trừ thuế.
Ví dụ: nếu doanh nghiệp không ghi “Bán cho người tiêu dùng” khi khách không cung cấp thông tin, mức phạt có thể từ 0,5% đến 5% doanh thu, tối đa 200 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để tuân thủ quy định mới
Để đáp ứng yêu cầu mới, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra và cập nhật phần mềm kế toán/hóa đơn điện tử: Đảm bảo phần mềm có trường “Bán cho người tiêu dùng” và tự động hiển thị khi không có thông tin khách hàng.
- Đào tạo nhân viên: Hướng dẫn nhân viên bán hàng, thu ngân và kế toán về cách nhập dữ liệu và kiểm tra thông tin khách hàng.
- Rà soát hợp đồng và mẫu hóa đơn hiện tại: Loại bỏ các mẫu không có mục “Bán cho người tiêu dùng” và thay thế bằng mẫu mới.
- Thực hiện thử nghiệm nội bộ: Kiểm tra quy trình lập hóa đơn trong môi trường thử nghiệm trước khi triển khai thực tế.
- Thông báo cho khách hàng: Cập nhật chính sách thu thập thông tin khách hàng và giải thích lý do ghi “Bán cho người tiêu dùng”.
- Đăng ký và khai báo với cơ quan thuế: Nộp mẫu hóa đơn mới và báo cáo việc áp dụng quy định qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.
Deadline quan trọng:
- 30/06/2026: Hoàn thành cập nhật phần mềm và mẫu hóa đơn.
- 01/07/2026: Bắt đầu áp dụng ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên mọi hóa đơn.
Mức phạt và những điểm dễ sai khi không ghi “Bán cho người tiêu dùng”
Những lỗi thường gặp:
- Quên bật trường “Bán cho người tiêu dùng” trong phần mềm.
- Ghi sai thông tin khách hàng (ví dụ: nhập sai địa chỉ hoặc mã số thuế).
- Không lưu trữ hóa đơn điện tử đúng thời gian quy định (7 năm).
- Không thông báo cho khách hàng về việc không cung cấp thông tin cá nhân.
Hệ quả:
- Hóa đơn bị từ chối làm căn cứ khấu trừ thuế GTGT.
- Phạt hành chính từ 0,5% đến 5% doanh thu, tối đa 200 triệu đồng.
- Rủi ro kiểm tra thuế và mất uy tín với cơ quan thuế.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Doanh nghiệp bán lẻ không thu thập thông tin khách hàng có phải ghi “Bán cho người tiêu dùng” trên mỗi hóa đơn không?
Đúng. Khi khách không cung cấp tên, địa chỉ, hoặc số định danh cá nhân, doanh nghiệp phải ghi rõ “Bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn theo Nghị định 254/2026/NĐ‑CP, điểm b khoản 4.
Trong trường hợp khách hàng là người nước ngoài, doanh nghiệp có thể thay thế thông tin bằng hộ chiếu không?
Có. Đối với người mua là người nước ngoài, thông tin địa chỉ và số định danh cá nhân có thể được thay thế bằng số hộ chiếu hoặc giấy tờ xuất nhập cảnh và quốc tịch, nhưng vẫn phải ghi “Bán cho người tiêu dùng” nếu không có thông tin khác.
Làm sao để tránh bị phạt nếu doanh nghiệp quên ghi “Bán cho người tiêu dùng” trong một tháng?
Doanh nghiệp cần nhanh chóng sửa lỗi bằng cách phát hành hóa đơn bổ sung (hóa đơn điều chỉnh) và thông báo cho cơ quan thuế. Nếu lỗi được khắc phục kịp thời và không gây thiệt hại thuế, mức phạt có thể được giảm xuống mức tối thiểu 0,5% doanh thu.
Hành động doanh nghiệp cần làm ngay để chuẩn bị cho quy định mới
Để không bị gián đoạn hoạt động và tránh mức phạt, doanh nghiệp nên:
- Liên hệ ngay với nhà cung cấp phần mềm kế toán để cập nhật mẫu hóa đơn.
- Kiểm tra lại quy trình thu thập thông tin khách hàng và điều chỉnh chính sách bảo mật.
- Tham khảo hướng dẫn của Chi cục Thuế Long Biên để đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn.