TL;DR: Thông tư 94/2026/TT-BTC sẽ có hiệu lực từ 01/07/2026, đưa ra 9 nguyên tắc quản lý tuân thủ và rủi ro thuế, yêu cầu doanh nghiệp áp dụng công nghệ, phân tích dữ liệu và thực hiện các bước kiểm soát để tránh phạt và nâng cao hiệu quả thuế.
Thông tư 94/2026/TT-BTC: Nguyên tắc quản lý tuân thủ và rủi ro thuế mới từ 01/07/2026
- ⚠️ Mức phạt: Vi phạm quy định về cập nhật dữ liệu trong thời hạn 30 ngày sẽ bị phạt 5% giá trị thuế chưa khai báo, tối đa 200 triệu đồng
Bạn có biết rằng từ 01/07/2026 Bộ Tài chính sẽ áp dụng một bộ quy định mới về quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong thuế?
Thông tư 94/2026/TT-BTC, được ban hành ngày 01/07/2026, quy định 9 nguyên tắc cơ bản nhằm nâng cao tính khách quan, minh bạch và hiệu quả trong công tác thuế. Quy định này áp dụng cho tất cả doanh nghiệp và cá nhân nộp thuế tại Việt Nam, đồng thời yêu cầu các cơ quan thuế sử dụng công nghệ thông tin hiện đại để thu thập, xử lý và đánh giá dữ liệu. Đối với doanh nghiệp tại Long Biên, Hà Nội, Chi cục Thuế Long Biên sẽ là cơ quan tiếp nhận và hướng dẫn thực hiện.
Chi tiết các nguyên tắc và căn cứ pháp lý của Thông tư 94/2026
Theo Điều 4 của Thông tư 94/2026/TT-BTC, các nguyên tắc quản lý tuân thủ và rủi ro bao gồm:
- Nguyên tắc khách quan, minh bạch: Không phân biệt đối xử, dựa trên pháp luật hiện hành.
- Phân tích dữ liệu toàn diện: Dữ liệu phải được cập nhật thường xuyên, sử dụng công nghệ tự động hoá.
- Thu thập thông tin đa nguồn: Bao gồm dữ liệu nội bộ, dữ liệu từ các cơ quan nhà nước và thậm chí từ nước ngoài (theo quy định tại Điều 6).
- Đánh giá tự động: Sử dụng các thuật toán và quy trình định kỳ để phân loại mức độ tuân thủ và rủi ro.
- Quy trình dự phòng: Khi hệ thống gặp sự cố, có thể thực hiện thủ công sau khi được phê duyệt.
- Điều chỉnh thủ công: Khi có thay đổi thông tin, công chức thuế có thể cập nhật thủ công sau khi có phê duyệt.
- Quyết định kiểm tra và xây dựng kế hoạch: Dựa trên kết quả đánh giá để quyết định các biện pháp giám sát và xây dựng kế hoạch, biện pháp nâng cao mức độ tuân thủ tổng thể.
- Cập nhật kết quả: Kết quả phải được ghi lại trong hệ thống quản lý thuế.
- Trách nhiệm công chức: Không chịu trách nhiệm cá nhân khi thực hiện đúng quy định.
Nguyên tắc này được xây dựng dựa trên Luật Quản lý thuế 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.
Các bước doanh nghiệp cần thực hiện để đáp ứng Thông tư 94/2026
Để tuân thủ quy định mới, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra và chuẩn hoá dữ liệu thuế: Đảm bảo mọi thông tin (địa chỉ, mã số thuế, hoạt động kinh doanh) được cập nhật và chính xác.
- Triển khai hệ thống quản lý rủi ro: Lựa chọn phần mềm hỗ trợ (ví dụ: ERP tích hợp mô-đun thuế) hoặc phát triển giải pháp nội bộ.
- Áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro: Sử dụng ít nhất một trong ba phương pháp (chấm điểm, học máy, xếp hạng) để phân loại người nộp thuế.
- Đào tạo nhân viên: Đảm bảo kế toán và bộ phận thuế hiểu quy trình mới và cách sử dụng công cụ.
- Thực hiện kiểm tra nội bộ: Đánh giá định kỳ mức độ tuân thủ và thực hiện điều chỉnh kịp thời.
- Báo cáo và chia sẻ thông tin: Cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế qua hệ thống quản trị thuế quốc gia.
Mức phạt và những điểm dễ sai khi thực hiện Thông tư 94/2026
Việc không tuân thủ đúng quy định có thể dẫn đến các hình phạt được quy định trong Luật Quản lý thuế 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Những điểm thường bị bỏ sót:
- Không cập nhật địa chỉ thực tế của doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp đăng ký tại căn hộ chung cư).
- Thiếu thông tin về chủ sở hữu hoặc người đại diện có liên quan đến danh sách giao dịch đáng ngờ.
- Không sử dụng công nghệ tự động hoá để đánh giá rủi ro, dẫn đến việc đánh giá thủ công không đồng nhất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Thông tư 94/2026
Làm sao doanh nghiệp xác định mức rủi ro cao khi đăng ký hóa đơn điện tử?
Theo Điều 7 Thông tư 91/2026/TT-BTC, doanh nghiệp có các dấu hiệu như: chủ sở hữu có lịch sử gian lận, nằm trong danh sách giao dịch đáng ngờ, địa chỉ đăng ký không rõ ràng hoặc trùng lặp với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào, doanh nghiệp sẽ được xếp vào nhóm rủi ro cao và phải thực hiện kiểm tra bổ sung.
Phương pháp nào phù hợp nhất để đánh giá rủi ro thuế?
Thông tư 94/2026 cho phép sử dụng ba phương pháp: chấm điểm, học máy và xếp hạng. Doanh nghiệp thường kết hợp chấm điểm và học máy để có kết quả chính xác hơn, đồng thời giảm thiểu rủi ro sai sót do con người.
Doanh nghiệp có thể thực hiện thủ công khi hệ thống quản lý rủi ro gặp sự cố không?
Có. Khi hệ thống gặp lỗi, công chức thuế có thể thực hiện thủ công, nhưng phải được phê duyệt bằng văn bản của người có thẩm quyền theo quy định của Luật Quản lý thuế 2025.